'สารหนู' ปนเปื้อนแม่น้ำกก พ่นพิษหมู่บ้านท่องเที่ยวกะเหรี่ยงรวมมิตร ซบหนักยอดหาย 80%

“สารหนู” น้ำกกพ่นพิษหมู่บ้านท่องเที่ยว“กะเหรี่ยงรวมมิตร”ซบหนักยอดหาย 80% ต้องปล่อยช้างหากินในป่า-เผยชาวบ้านจำนวนมากไม่รู้ข้อมูลยังคงใช้น้ำปนเปื้อนในวิถีชีวิต-ประมงจังหวัดส่งตัวอย่างปลาตรวจ คาดสัปดาห์หน้ารู้ผล

23 เมษายน 2568 - นายดา ควานช้างปางช้างบ้านกะเหรี่ยงรวมมิตร ต.แม่ยาว อ.เมือง จ.เชียงราย เปิดเผยว่า ขณะนี้แม้ปางช้างกะเหรี่ยงรวมมิตรยังให้บริการนักท่องเที่ยวอยู่ แต่จำนวนนักท่องเที่ยวลดลงมากกว่า 80 เปอร์เซ็นต์ โดยเมื่อต้นปีที่แล้วนักท่องเที่ยวยังเยอะมาก ทั้งนักท่องเที่ยวต่างชาติและคนไทย อย่างไรก็ตามเมื่อน้ำท่วมใหญ่ในกันยายน 2567 หมู่บ้านรวมมิตรและปางช้างที่บริการนักท่องเที่ยวริมแม่น้ำกกต่างได้รับความเสียหายหนักมาก

นายดากล่าวว่า น้ำท่วมได้นำซากสิ่งก่อสร้างพัดลงมาในแม่น้ำ และมีการเปลี่ยนสายน้ำ เมื่อช้างลงไปเหยียบตะปูทำให้บาดเจ็บ จึงต้องงดการน้ำเที่ยวข้ามน้ำกก ต่อมาเมื่อมีการประกาศว่าแม่น้ำกกปนเปื้อนสารหนู จึงไม่มีใครกล้านำช้างลงน้ำอีกเลย และเปลี่ยนเส้นทางมาท่องเที่ยวบนบกและขึ้นดอยแทน

“ตอนนี้ควานช้างส่วนมากเอาช้างไปเลี้ยงในป่าแล้ว เพราะนักท่องเที่ยวน้อยลงมาก จากที่ได้กันวันหนึ่งคนละ 1,500-2,000 บาท ตอนนี้บางวันไม่ได้เลย หลายคนต้องพัก ผมเองก็ต้องไปทำเกษตรก่อน หลายคนก็ไม่อยากเลี้ยงช้างแล้ว” นายดากล่าว

ด้านนายทวีศักดิ์ มณีวรรณ์ เครือข่ายสิทธิและชุมชน มูลนิธิสายรุ้งแม่น้ำโขง กล่าวว่า ขณะนี้เครือข่ายฯ พี่น้องลุ่มน้ำหลายสายในเชียงรายที่รวมกันเป็นเครือข่ายฯ กำลังร่วมกันต่อสู้เรื่องเขตอุทยานลำน้ำกก ที่รวมแม่น้ำกกอยู่ในเขตอุทยานด้วย โดยเมื่อมีเรื่องสารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำกก ชาวบ้านถูกห้ามลงสัมผัสน้ำกกอีก ทำให้ต้องนำมาพูดคุยในการประชุมเครือข่ายฯ ในวันที่ 21 เมษายนที่ผ่านมา เพื่อทำความเข้าใจเพราะชาวบ้านหลายคนยังไม่รู้ไม่เข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้น ต้องทำอย่างไรบ้าง และต้องการให้หน่วยงานชี้แจงให้ชาวบ้านเข้าใจ ต้องแก้ไขปัญหาทั้งเฉพาะหน้าให้ชาวบ้านในชุมชนได้เข้าใจว่าต้องทำอย่างไร และนานแค่ไหน การแก้ไขปัญหาระยะยาวทางรัฐบาลต้องเร่งดำเนินการ

“ก่อนนั้นเราเจออุทกภัยน้ำท่วม วันนี้มีเรื่องสารหนูในแม่น้ำกกอีก แต่พวกเราแทบไม่รู้เรื่องหรือมีข้อมูลจากภาครัฐเลย เรากลัว ไม่รู้ว่าต่อไปต้องทำอย่างไร น้ำประปาปลอดภัยไหม น้ำใต้ดินที่อยู่ริมน้ำกก จะปลอดภัยไหม และพืชริมน้ำที่เก็บกิน อย่างผักกูด ยังเก็บกินได้ไหม ผักที่ปลูกริมน้ำที่สูบน้ำจากน้ำกกมารด ที่ส่งไปขาย ยังปลอดภัยไหม เราต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาตรวจให้ชัดเจน เราต้องการให้ตรวจตะกอนดินด้วยเพราะไม่รู้ว่ามีการตกค้าง ส่งผลต่อสัตว์น้ำ หรือปลาในแม่น้ำที่เอามากินในครัวเรือนว่ายังปลอดภัยอยู่ไหม” นายทวีศักดิ์กล่าว

นายบุญศรี พนาสว่างวงค์ เครือข่ายสิทธิชุมชนเชียงราย กล่าวว่า เมื่อถูกห้ามไม่ให้ลงน้ำกก สำหรับชาวบ้านริมน้ำแล้วเหมือนวิถีชีวิตถูกตัดขาดจากที่เคยเป็น เพราะชาวบ้านต้องใช้น้ำกินน้ำใช้ ชีวิตผูกพันกับสายน้ำซึ่งเป็นแหล่งอาหาร ลำพังชาวบ้านช่วยตัวเองไม่ได้ ต้องการให้ทางหน่วยงานมาให้ข้อมูลว่าต้องทำอย่างไร ให้ตรวจสอบทั้งน้ำ ดิน และสุขภาพร่างกายของชาวบ้าน เพราะในชุมชนมีเด็กบางคนเริ่มมีอาการ หลังจากขึ้นจากน้ำมีตุ่มขึ้นตามตัวโดยไม่รู้ว่าเกี่ยวกับสารหนูหรือไม่

นายบุญศรีกล่าวว่า ไม่ทราบที่ผู้ว่าราชการเชียงรายประกาศให้ รพ.สต.กับ อปท. เป็นนศูนย์รับแจ้งเหตุการป่วยที่สงสัยว่าจะเกิดจากสารปนเปื้อนในน้ำกก เท่าที่เห็นไม่มีใครเข้ามาแจ้งในชุมชนเลย ชาวบ้านยังไม่รู้ว่าต้องทำอย่างไรต่อไป นอกจากไม่ลงน้ำกก

นายพิริมู่ ณ คีรี ผู้แทนมูลนิธิพัฒนาพื้นที่สูง กล่าวว่า ตนเองอยู่ใน ต.ห้วยชมภู แม่น้ำกกฝั่งขวา มีกว่า 20 ชุมชนที่อยู่ริมน้ำกก ชาวบ้านมีวิถีชีวิตผูกพันกับน้ำกก หาอยู่หากินอยู่ที่นั่น ปกติเด็กๆก็ใช้ชีวิตเล่นน้ำ ช่วงว่าง ๆ หลังเลิกเรียน ตอนนี้รู้สึกกังวลเรื่องเด็ก ๆ ที่จะได้รับผลกระทบจากสารเคมีที่จะเข้าสู่ร่างกาย ขณะที่ชาวบ้านหาปลาเก็บผักริมน้ำกก ต่างกลัวว่าจะได้รับสารเคมีตกค้างหรือปนเปื้อนเข้าสู่ร่างกายในอนาคต

“ตอนที่ฤดูฝนเปลี่ยนเข้าสู่ฤดูแล้งน้ำในแม่น้ำกกก็ยังขุ่น ชาวบ้านรู้สึกผิดสังเกต เราสงสัยว่ามีอะไรผิดปกติที่ต้นน้ำกก พอหลังจากที่หน่วยงานประกาศให้งดลงน้ำกก จึงพอรู้ เท่าที่เห็นตอนนี้เริ่มไม่ลงน้ำกันแล้ว แต่ว่าบางคนก็ยังใช้น้ำอยู่ พี่น้องที่ทำไร่ทำสวนยังต้องสูบน้ำขึ้นมาใช้ในการเกษตร เขายังใช้เป็นปกติเพราะไม่รู้ว่ามีการประชาสัมพันธ์ของหน่วยงานรัฐ หรือมีประกาศจากแหล่งอื่น ชาวบ้านไม่ได้รับข่าวสารโดยตรง ถ้าเป็นไปได้อยากให้มีการประชาสัมพันธ์ให้ข้อมูลถึงพี่น้องเกษตรกรที่อยู่สองฝั่งแม่น้ำกก ให้เขาได้ตื่นตัวและเฝ้าระวัง การใช้น้ำน้อยลงหรือไม่ต้องใช้เลยถ้ามีสารปนเปื้อนจริง”นายพิริมู่ กล่าว

นายพิริมู่กล่าวว่า การประชาสัมพันธ์เสียงตามสายในหมู่บ้าน เป็นสิ่งที่จำเป็นมาก แต่ต้องสม่ำเสมอในการกระจายข่าวให้ชาวบ้านรับรู้ เพราะตอนนี้ที่รู้วยังเป็นคนส่วนน้อย บางคนไม่รู้เลยและยังใช้ชีวิตเหมือนเดิม เขาเห็นแค่ว่าน้ำกกขุ่น แต่ไม่รู้ว่ามีสารปนเปื้อนอย่างไร

ด้านนายณัฐรัฐ พรเดชอนันต์ ประมงจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า ในสัปดาห์ที่ผ่านมาทางประมงจังหวัดเชียงรายได้เก็บตัวอย่างปลาจากแม่น้ำกก ในเขตพื้นที่ อ.เมือง ส่งไปตรวจสอบที่สำนักสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 เชียงใหม่ (คพ.1)ว่ามีโลหะหนักในสัตว์น้ำหรือไม่ คาดว่าในสัปดาห์หน้าน่าจะทราบผล ส่วนเรื่องการนำเสนอข่าวว่ามีปลาในแม่น้ำกกมีลักษณะผิดปกติ สงสัยว่าจะเป็นผลจากสารปนเปื้อนหรือไม่นั้น ทางประมงจังหวัดกำลังอยู่ในระหว่างตรวจสอบข้อมูล และนายอาวีระ ภัคมาตร์ ผอ. คพ.1 ได้มอบหมายให้เจ้าหน้าที่ ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างน้ำผิวดินและตะกอนดินในแหล่งน้ำกก จำนวน 9 สถานี ในพื้นที่ อ.เชียงแสน อ.แม่จัน และ อ.เมือง ระหว่างวันที่ 21-22 เมษายน เพื่อติดตามสถานการณ์และเฝ้าระวัง ซึ่งจะมีการรายงานผลการตรวจสอบต่อไป

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

“สุชาติ” เร่งรับมือวิกฤตมลพิษแม่น้ำกก–สาย–รวก สั่งกรมน้ำบาดาลเจาะบ่อช่วยชาวบ้าน 10 แห่ง จัดหาแหล่งน้ำสะอาดทดแทน บรรเทาความเดือดร้อนประชาชน

นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เปิดเผยว่า จากสถานการณ์ปัญหามลพิษในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก ซึ่งส่งผลกระทบและสร้างความกังวลให้กับประชาชนในพื้นที่ภาคเหนือ รัฐบาลให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน

'พลอยทะเล' ยันน้ำประปานครหลวงสะอาดปลอดภัย!

รัฐบาลยืนยันน้ำประปานครหลวง สะอาด ปลอดภัย ขออย่ากังวล ย้ำไม่ได้ละเลยต่อปัญหาการพบสารปนเปื้อนและมลพิษในน้ำ เดินหน้าเร่งแก้ไขปัญหาต่อเนื่อง พร้อมติดตามสถานการณ์ใกล้ชิด

'นักวิชาการ' ม.แม่ฟ้าหลวง กระทุ้ง รมต.เกษตรฯ 10 ข้อ แก้ปัญหาแม่น้ำปนเปื้อนสารพิษ

'นักวิชาการ' ม.แม่ฟ้าหลวง ส่งจดหมายเปิดผนึกถึง รมว.และ รมช.เกษตรฯ แก้ปัญหา แม่น้ำ 'กก สาย รวก โขง' ปนเปื้อน ปกป้องห่วงโซ่สินค้าเกษตรห่วงโซ่อาหาร เผยตั้งแต่ธ.ค. 68 ตรวจพบผักผลไม้ พืช 24 ชนิด อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ปนเปื้อนสารโลหะหนักเกินค่ามาตรฐานความปลอดภัย ชี้จุดอ่อน 6 ข้อ ก.เกษตรฯ เสนอทางออก 10 ข้อ จัดตั้งคณะกรรมการร่วมระดับชาติ ตั้งศูนย์ตรวจสารโลหะหนักประจำจังหวัด

รัฐบาลเร่งบูรณาการทุกภาคส่วนแก้ปัญหาสารพิษในแม่น้ำภาคเหนือ

รัฐบาลเร่งเครื่องแก้วิกฤตสารหนูแม่น้ำกก-สาย! อว. ระดมทีมวิทยาศาสตร์ลุย 4 แนวทางด่วน กรองน้ำ–ตรวจสารพิษ–ศึกษาฝายดักตะกอน–สืบต้นตอ กษ. สั่ง 3 กรมตรวจเข้มห่วงโซ่อาหาร หนุนระบบตรวจสอบย้อนกลับ กู้ความเชื่อมั่นสินค้าเกษตรไทย

อนุทินชี้เมียนมา ร่วมมือทั้งมลพิษ ชายแดนอย่างดี

นายกฯ เผยเตรียมหารือระดับหัวหน้าหน่วยงานสองประเทศแก้ปัญหาสารปนเปื้อนแม่น้ำภาคเหนือ พร้อมจ่อคุยนายกฯ จีนด้วย “สีหศักดิ์” เผย 25-26 พ.ย.ถกอีกรอบ