วิปฝ่ายค้านดีด'กธ.'เคลียร์'งูเห่า' ทดสอบคุณภาพ ตรวจสอบเชิงลึก

การที่ นายพริษฐ์ วัชรสินธุ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมฝ่ายค้าน หรือ วิปฝ่ายค้าน ได้ตัดสินใจปรับ พรรคกล้าธรรม ออกจาก องค์ประกอบวิปฝ่ายค้าน ไม่ใช่เพียงเรื่องความขัดแย้งเชิงกติกาการโหวตเท่านั้น แต่เป็นการ "ขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ทางการเมือง"

ยุทธศาสตร์ที่ว่าคือ "ปิดห้องลับ" ป้องกันข้อสอบรั่วก่อนศึกซักฟอก ที่ฝ่ายค้านกำลังเร่งเตรียมยื่นอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล ซึ่งการรวบรวมพยานหลักฐานและประเด็นลับจำเป็นต้องทำในคณะทำงานวิปฝ่ายค้านเท่านั้น

และ นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน ในฐานะผู้นำฝ่ายค้าน ก็ได้ชี้แจงเห็นตรงกันว่า เป็นไปตามเกณฑ์การทำงานร่วมกัน ไม่มีเรื่องความขัดแย้งส่วนตัวแต่อย่างใด

รวมไปถึง นายสาทิตย์ วงศ์หนองเตย สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ในฐานะวิปฝ่ายค้าน ได้ระบุเช่นกันว่า การขับพรรคกล้าธรรมออกไม่กระทบต่อประสิทธิภาพและการทำงานของฝ่ายค้าน โดยเฉพาะการเตรียมยื่นอภิปรายไม่ไว้วางใจ

การที่ พรรคกล้าธรรม โหวต "เห็นชอบ" ร่าง พ.ร.บ.งบประมาณปี 2570 สวนทางมติวิป ทำให้แกนนำฝ่ายค้านมองว่า พรรคกล้าธรรมไม่มีจุดยืนร่วมกับฝ่ายค้านอย่างแท้จริง

และหากยังปล่อยให้ พรรคกล้าธรรม อยู่ในวงประชุมวิปฝ่ายค้านต่อไป มีความเสี่ยงสูงที่ "ประเด็นซักฟอก และข้อมูลการอภิปราย" จะรั่วไหลไปยังฝั่งรัฐบาล ได้ การดีดออกจึงเป็นการ "เคลียร์พื้นที่ความปลอดภัย" ด้านข้อมูล

ฟากพรรคกล้าธรรมที่ออกมาโต้กลับประเด็นนี้ อย่าง นายอรรถกร ศิริลัทธยากร โฆษกพรรคกล้าธรรม ก็ไม่ได้มีท่าทีซีเรียสที่ถูกปรับออก

แต่ยืนยันว่าการลงมติของพรรคยึดประโยชน์ของประชาชนและประเทศเป็นหลัก ไร้เกมการเมือง และไม่ว่าอยู่จุดไหน สส.ของพรรคก็ทำหน้าที่เพื่อประชาชนผ่านสภาฯ ต่อไปได้

เมื่อ พรรคกล้าธรรม โดนดีดออก อาจจะทำให้ พรรคกล้าธรรม เดินเกมได้สะดวกขึ้น โดยไม่ต้องเล่นบทตี 2 หน้า พร้อมลุย วางเป้าหมายที่ชัดเจนในการขยับเข้าใกล้ขั้วอำนาจเพื่อ เตรียมเข้าร่วมรัฐบาล

การถูกปรับออกจากวิปฝ่ายค้านจึง ปลดล็อกพันธนาการทางการเมือง ทำให้ พรรคกล้าธรรม สามารถโหวต หนุนรัฐบาล ได้อย่างเปิดเผย โดยไม่ต้องถูกครหาว่า "ไร้มารยาท" ในฝั่งฝ่ายค้านอีก

หรืออาจจะเป็นการ สร้างแต้มต่อรอง ในการวางตัวเป็น "อิสระ" หรือการเป็นกลุ่มเสียงหนุนให้รัฐบาลภายนอก และเป็นการส่งสัญญาณไปถึงแกนนำรัฐบาลว่า 58 เสียงของพรรคกล้าธรรมพร้อมเติมเสถียรภาพให้รัฐบาลทันที

ซึ่งจะช่วยเพิ่มอำนาจต่อรองโควตา รัฐมนตรี หรือ เก้าอี้กระทรวงเกรด A หากมีการปรับ ครม. หลังศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจผ่านพ้นไป

ทั้งนี้ การที่ ฝ่ายค้าน ดีด พรรคกล้าธรรม พ้นวิป ทำให้โครงสร้างองค์ประกอบลดลง จากเดิมเมื่อตัดโควตาของพรรคกล้าธรรมออก 7 คน และดึงตัวแทนจาก พรรคไทรวมพลัง เข้ามาทดแทน

ทำให้จำนวนกรรมการวิปฝ่ายค้านชุดใหม่จะอยู่ที่ประมาณ 18-25 คน ขึ้นอยู่กับจำนวนสัดส่วนกรรมการที่แต่งตั้งเข้ามาใหม่จาก พรรคไทรวมพลัง

การดึง พรรคไทรวมพลัง เข้ามาเสียบแทน พรรคกล้าธรรม สะท้อนว่า วิปฝ่ายค้าน เลือก "ความเชี่ยวชาญและทิศทางโหวตที่ไปในแนวทางเดียวกัน" เริ่มมีทิศทางการลงมติสอดคล้องกับ ฝ่ายค้าน ในวาระสำคัญหลายครั้ง (เช่น พ.ร.ก.เงินกู้ และงบประมาณ)

การตัด พรรคกล้าธรรม ออกจาก วิปฝ่ายค้าน นอกจากจะรักษาความเสี่ยงในการรั่วไหลของข้อมูลแล้ว ยังเป็นการวางเกมอภิปรายอย่างมีเอกภาพ

เนื่องจากว่าในศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจ ได้มีการกำหนดประเด็น การแบ่งเวลา และการจัดวางตัวบุคคลในการซักฟอกจะทำได้รวดเร็วและเป็นไปในทิศทางเดียวกันมากขึ้น

เพราะ พรรคร่วมฝ่ายค้านที่เหลืออยู่ 149 เสียง ไม่ว่าจะเป็น พรรคประชาชน 120 เสียง, พรรคประชาธิปัตย์ 21 เสียง, พรรคไทรวมพลัง 6 เสียง พรรคไทยภักดี 1 เสียง และพรรคเสรีรวมไทย 1 เสียง ที่จะมีจุดร่วมในกลยุทธ์ตรวจสอบชัดเจนขึ้น

ทั้งนี้ ฝ่ายค้าน ยังสร้างความน่าเชื่อถือให้กับประชาชนได้ และมีภาพลักษณ์ที่เข้มแข็ง ไม่ปล่อยให้มีกลุ่ม "งูเห่า" หรือ พรรคที่แทงกั๊กสวมหมวกฝ่ายค้านเพื่อผลประโยชน์ทางการเมือง

ภายหลังจากการตัด พรรคกล้าธรรม พ้นวิป ประสิทธิภาพการทำงานของฝ่ายค้านยุค "5 พรรคร่วม" จะไม่ได้วัดกันที่ "จำนวนเสียงโหวต" แต่จะถูกตัดสินด้วย "คุณภาพเชิงลึกของการตรวจสอบ" และ "เอกภาพในการขับเคลื่อนเกมสภาฯ"

พูดกันง่ายๆ ประสิทธิภาพในสภาฯ เชิงตัวเลขจะ "ลดลง" แต่ประสิทธิภาพในเชิงเนื้อหา คุณภาพการตรวจสอบ และความเด็ดขาดทางการเมืองจะ "เพิ่มขึ้น" ฝ่ายค้านชุดนี้จึงต้องเล่นเกมคุณภาพอย่างเดียวเพื่อชดเชยปริมาณเสียงที่หายไป.