‘คลัง’ ชี้ภาวะขาดดุลแฝดยังไม่น่ากังวล เหตุจากการนำเข้าเครื่องจักร-เทคโนโลยีใหม่

‘คลัง’ แจงไทยเจอภาวะขาดดุลแฝด (Dual Deficit) ยังไม่น่ากังวล ชี้เหตุหลักมาจากการนำเข้าเครื่องจักร-เทคโนโลยีรองรับอุตสาหกรรมใหม่ ปูพรมช่วงเปลี่ยนผ่านรองรับการเติบโตระยะยาว ย้ำพื้นฐานเศรษฐกิจไทยยังเนื้อหอม ดึงดูด FDI ได้ต่อเนื่อง

29 พ.ค. 2569 – นายสันติธาร เสถียรไทย กรรมการผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงการคลัง กล่าวถึงกรณีความกังวลต่อภาวะการขาดดุลทั้งงบประมาณภาครัฐ และการขาดดุลบัญชีเดินสะพัดพร้อมกัน หรือภาวะขาดดุลแฝด (Dual Deficit) ว่า ภาวะการณ์ดังกล่าวยังไม่ใช่เรื่องน่ากังวลสำหรับประเทศไทย เพราะหากมองลึกลงไปถึงสาเหตุของตัวเลขที่เกิดขึ้น เนื่องจากเศรษฐกิจไทยกำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน ไปสู่อุตสาหกรรมยุคใหม่ (New-S Curve) ซึ่งจะเป็นการต่อยอดการเติบโตของเศรษฐกิจไทยได้ในระยะยาว

ส่วนประเด็นที่นักลงทุนบางส่วนกังวลว่าหากไทยเผชิญภาวะ Dual Deficit ต่อเนื่อง อาจจะกระทบความเชื่อมั่น จากเดิมที่ไทยเคยถูกมองเป็นประเทศที่มีเสถียรภาพสูงจากการเกินดุลบัญชีเดินสะพัดและเงินบาทแข็งค่า (Safe Haven) จนอาจกลายเป็นประเทศที่มีความเสี่ยงมากขึ้น ทั้งในมุมเงินทุนไหลออกและความผันผวนของค่าเงินบาทนั้น เห็นว่า Safe Haven ของไทยไม่ได้หายไปไหน เพียงแต่ต้องแยกออกเป็น 2 มิติ คือ ด้านภูมิรัฐศาสตร์ และด้านเสถียรภาพทางการเงินในมุมภูมิรัฐศาสตร์

“เรื่อง Safe Haven นั้น ไทยยังได้เปรียบ เพราะเราไม่มีความขัดแย้งกับประเทศใด ทำให้ยังสามารถดึงดูดการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ได้ต่อเนื่อง โดยเฉพาะการย้ายฐานการผลิตในอุตสาหกรรมใหม่เข้ามาไทย” นายสันติธาร ระบุ

ส่วนในด้านเสถียรภาพทางการเงินนั้น แม้ดุลบัญชีเดินสะพัดของไทยจะเริ่มอ่อนแรงลง แต่ต้องไปพิจารณาด้วยว่าการขาดดุลในช่วงนี้เกิดจากอะไร และมองว่าสถานการณ์ดังกล่าวเป็นเพียงระยะสั้นหรือไม่ ซึ่งสาเหตุสำคัญที่ทำให้ตัวเลขนำเข้าสูงขึ้น จนเกิดภาวะขาดดุลบัญชีเดินสะพัดในขณะนี้ มาจากการลงทุนของต่างชาติในกลุ่มดาต้าเซ็นเตอร์, AI และอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งต้องนำเข้าเครื่องจักร ชิป และอุปกรณ์จำนวนมากในช่วงแรก เพื่อสร้างโรงงานและฐานการผลิตใหม่

ทั้งนี้ ยอมรับว่าไทยยังมีสัดส่วนการนำเข้าสูงถึง 80-90% ในบางอุตสาหกรรมใหม่ เพราะยังผลิตชิ้นส่วนไฮเทคเองไม่ได้ จึงเป็นโจทย์สำคัญที่รัฐบาลต้องเร่งสร้าง Local Supply Chain และผลักดันการถ่ายทอดเทคโนโลยี เพื่อให้ผู้ประกอบการไทยสามารถเชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมใหม่และสร้างมูลค่าเพิ่มในประเทศได้มากขึ้น

“เศรษฐกิจไทยช่วงนี้อยู่ในจังหวะเปลี่ยนผ่านไปสู่อุตสาหกรรมใหม่ ทำให้ระยะแรกต้องนำเข้าเครื่องจักร ชิป และเทคโนโลยีจำนวนมาก เพื่อสร้างฐานการผลิต จึงเห็นตัวเลขนำเข้าสูงและดุลการค้าอ่อนลงชั่วคราว แต่เมื่อโรงงานเริ่มเดินเครื่องเต็มที่ ก็จะช่วยเพิ่มการผลิต การส่งออก และสร้างศักยภาพเศรษฐกิจในระยะยาว ถือเป็นการย่อตัวเพื่อเติบโต มากกว่าเป็นสัญญาณเศรษฐกิจอ่อนแอ”ซึ่งปัจจุบันเริ่มเห็นผลบวกแล้ว จากตัวเลขส่งออกสินค้ากลุ่มเทคโนโลยีที่เติบโตระดับเลขสองหลัก (Double Digit) หลังโรงงานใหม่เริ่มเดินสายการผลิต ขณะเดียวกันการนำเข้าสินค้าทุนจำนวนมากในรอบนี้ ส่วนใหญ่ใช้เงินลงทุนจาก FDI โดยตรง จึงไม่ได้กระทบเสถียรภาพการเงินหรือเงินทุนสำรองของประเทศอย่างที่หลายฝ่ายกังวล และอีกปัจจัยที่กดดันดุลบัญชีเดินสะพัด คือ ราคาพลังงานโลกที่ยังอยู่ในระดับสูง เนื่องจากไทยเป็นผู้นำเข้าน้ำมันสุทธิรายใหญ่ของเอเชีย เมื่อราคาน้ำมันเพิ่มขึ้น ต้นทุนนำเข้าก็สูงขึ้นตามทันที” นายสันติธาร กล่าว

นายสันติธาร มองว่า เรื่องนี้สะท้อนความจำเป็นที่ไทยต้องเร่งเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด หรือ Energy Transition เพื่อลดความเปราะบางด้านพลังงานในระยะยาว

อย่างไรก็ดี ในส่วนภาคท่องเที่ยว แม้รายได้ยังไม่กลับไปเท่าช่วงก่อนโควิด-19 แต่ถือเป็นโอกาสในการปรับสมดุลเศรษฐกิจ จากเดิมที่ภาคท่องเที่ยวเติบโตมากจนทำให้เงินบาทแข็งและกระทบความสามารถแข่งขันของภาคการผลิต หรือที่เรียกว่า Dutch Disease ซึ่งไทยควรปรับจากการเน้นจำนวนนักท่องเที่ยว มาเป็นการท่องเที่ยวเชิงคุณภาพที่สร้างรายได้ต่อหัวสูงขึ้นแทน โดยสิ่งที่ต้องจับตาจริง ๆ คือ หากผ่านไปหลายปีแล้วไทยยังไม่สามารถสร้างห่วงโซ่อุปทานในประเทศ เพิ่มมูลค่าอุตสาหกรรม หรือถ่ายทอดเทคโนโลยีได้จริง จนยังต้องพึ่งพาการนำเข้าสูงเหมือนเดิม แบบนั้นจึงจะเริ่มเป็นสัญญาณน่ากังวลต่อเศรษฐกิจไทยในระยะยาว