จ่อปัดฝุ่น 'พ.ร.บ.สถาบันการเงิน' บี้แบงก์รายงานธุรกรรมต้องสงสัย

‘แบงก์ชาติ’ เตรียมปัดฝุ่น ‘พ.ร.บ. สถาบันการเงิน’ ตรวจแถวแบงก์รายงานธุรกรรมเข้า-ออกต้องสงสัย คุมเกมเงินเทา พร้อมงัด พ.ร.บ. ซื้อขายเงินตราต่างประเทศ คุมซื้อขายทองคำผ่านแอปพลิเคชั่น

23 พ.ย. 2568 – นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยถึงแนวทางในการควบคุมทุนเทาและการไหลออกของเงินบาท ว่า แนวทางการจัดการทุนเทาของ ธปท. หลังจากนี้ จะขยายบทบาทเพื่อช่วยเหลือสังคม เนื่องจากปัญหานี้สร้างความเดือดร้อนให้ประชาชนเป็นอย่างมาก โดยหนึ่งในแนวทางที่เตรียมจะดำเนินการ คือ ธปท. จะกลับไปใช้ พ.ร.บ. สถาบันการเงิน ที่มีอยู่ เพื่อกำหนดให้สถาบันการเงินต้องรายงานธุรกรรมที่ผิดปกติบางประเภทมายัง ธปท. และต้องดำเนินการต่อ เช่น ธุรกรรมที่มีเงินโอนเข้าและออกในปริมาณมากอย่างผิดปกติ หรือธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับการพนันออนไลน์

โดย ธปท.จะกำหนดลักษณะและประเภทของธุรกรรมว่าแบบไหนต้องรายงานมายัง ธปท. โดยไม่ได้เข้าไปยุ่งกับรายงานข้อมูลการโอนเงินของสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) เช่น เงินพนันเข้าออกบัญชีเงินฝาก ที่ผ่านมา ธปท. เห็นธุรกรรม แต่ไม่เคยถูกรายงาน หลังจากนี้จะให้กลับมารายงาน โดยจะต้องหารือกับสมาคมธนาคารไทย นอกจากนี้ต้องดูแล กำกับ ผู้เล่นในตลาดทั้งธุรกิจแลกเปลี่ยนเงิน และอีวอลเล็ต โดยต้องมี KYC จะมีผลต่อวงเงินโอน

“เรื่องทุนเทามีความเข้าใจผิดกันอยู่มาก โดยเฉพาะประเด็นว่าทำไม ธปท. ไม่ควบคุมการไหลเข้าออกของทุนเทา โดยต้องชี้แจงก่อนว่าที่ผ่านมา ธปท. ไม่มีข้อมูลการไหลเข้าออกของเงินบาท (flow เงินบาท) ภายในประเทศ โดยข้อมูลการโอนเงิน ตั้งแต่ 500,000 บาท, การฝากเงินสด ตั้งแต่ 2 ล้านบาท และธุรกรรมต้องสงสัย (STR) ตามกฎหมายปัจจุบันถูกนำส่งไปยัง ปปง. เท่านั้น ข้อมูลการโอนเงินบาทที่เป็นเงินบาทในประเทศไม่ได้ถูกส่งมาที่ ธปท.ตามกฎหมายในปัจจุบัน แต่ส่งไปที่ ปปง. ดังนั้นตรงนี้ทำให้เกิดปัญหาข้อมูลมาไม่ถึง แต่ประชาชนเดือดร้อน หลังจากนี้ถ้า ธปท. ยื่นมือติดดินก็ต้องเข้าไปช่วย โดยกำลังนำ พ.ร.บ สถาบันการเงิน กลับไปกำกับในบางเรื่องอีกครั้ง” นายวิทัย กล่าว

นอกจากนี้ ยังอยู่ระหว่างการออกแบบแนวทางเพื่อให้ธนาคารพาณิชย์ต้องรายงาน ธปท. เช่น มีบัญชีเงินฝากร้านขายหมูปิ้ง แต่มีเงินเข้ามา 7-8 แสนบาทและโอนออกในทันที ซึ่งเคลื่อนไหวผิดปกติอยู่แล้ว ทำให้เรื่องนี้ธนาคารต้องรายงาน หลังจากนี้ ธปท.จะขยายบทบาทเข้าไปดูแล กฎหมายจะเป็นการคุ้มครองผู้บริโภค สิ่งนี้เป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง จะเป็นจิ๊กซอว์ ถ้าไม่ทำเลยก็ได้ แต่คนเดือดร้อน

ขณะเดียวกัน ธปท. จะใช้พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ซื้อขายเงินตราต่างประเทศ โดยจะขยายบทบาทในการเข้าถึงข้อมูลบางส่วนเพื่อทำความเข้าใจและกำกับดูแลธุรกรรมการซื้อขายเงินตราต่างประเทศ (FX) ที่เกี่ยวข้องกับทองคำมากขึ้น จากปัจจุบันธุรกิจทองคำไม่มีการกำกับดูแลในประเทศไทย ซึ่งธุรกรรมหลักอยู่บนแพลตฟอร์มหรือแอปพลิเคชันเทรด ซึ่งทำให้ ธปท.ไม่เห็นข้อมูลการซื้อขายทองคำ โดยสิ่งที่ ธปท.เห็นในปัจจุบัน คือ ข้อมูลธุรกรรมแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (FX) ที่เป็นการซื้อขายดอลลาร์ที่เกี่ยวเนื่องกับการซื้อขายทองคำหากธุรกรรมนั้นเกิดขึ้นกับธนาคารพาณิชย์ในประเทศไทยเท่านั้น

“ร้านทองเป็นธุรกรรมที่ไม่มีการกำกับ ตอนนี้ต้องคุยว่าใครกำกับ หรือ ธปท. จะขยายบทบาทอย่างไร เช่น การซื้อขายอยู่ร้านทอง แต่ปัจจุบันวอลุ่มหลักอยู่แอปเทรดทอง เป็นการซื้อขายธุรกรรมใหญ่ และเร็ว แต่ข้อมูลซื้อหน้าร้านหรือแพลตฟอร์มไม่มีใครเห็น เพราะไม่มีใครกำกับ และที่แย่กว่านั้น คือ ถ้าส่งออกทองคำไปกัมพูชา และเปลี่ยนเป็นคริปโตเคอร์เรนซี่ ซึ่งผมว่ามีจริง ตรงนี้จะไม่เห็นอะไรเลย ก็ต้องขยับเข้าไปว่าจะดำเนินการได้อย่างไร” ผู้ว่าการ ธปท. ระบุ