'สรรพสามิต' ลุยปราบสินค้าผิดกฎหมาย ดันภาษีบุหรี่อัตราเดียวแก้ปมของเถื่อนทะลัก

‘สรรพสามิต’ ลุยปราบสินค้าลักลอบผิดกฎหมาย รับ ‘บุหรี่’ มียอดจับกุมสูงสุด เดินหน้าดันปรับโครงสร้างภาษีอัตราเดียว เปิดกว้างผู้ประกอบการมีอิสระในการกำหนดราคาขาย พร้อมหารือ ‘การยาสูบ’ ส่งสัญญาณหลังพบบุหรี่ไทยยี่ห้อดังได้รับการเว้นภาษีจากการส่งออกขายเพื่อนบ้านถูกกองทัพมดลักลอบขนนำกลับเข้ามาขายในประเทศ หวังหามาตรการลดความเสี่ยง

2 มี.ค. 2569 – นายพรชัย ฐีระเวช อธิบดีกรมสรรพสามิต กล่าวว่า ขณะนี้กรมฯ ได้เร่งเพิ่มประสิทธิภาพในการปราบปรามสินค้าลักลอบผิดกฎหมายทั้งหมด เนื่องจากส่งผลกระทบต่อการจัดเก็บรายได้ โดยเฉพาะบุหรี่ที่ลักลอบผิดกฎหมายจำนวนมากที่ส่งผลให้รายได้ของกรมฯ หายไปหลักหมื่นล้านบาท และอีกปัจจัยที่ทำให้การจัดเก็บรายได้จากภาษีบุหรี่ลดลง ยังเป็นผลมาจากความสำเร็จในการรณรงค์และป้องกันไม่ให้มีนักสูบหน้าใหม่เพิ่มขึ้น ซึ่งต้องยอมรับว่าทั้ง 2 ปัจจัยมีส่วนทำให้แนวโน้มการจัดเก็บรายได้ของกรมฯ ในส่วนนี้ชะลอตัวลง

โดยแนวทางสำคัญที่ต้องเร่งดำเนินการควบคู่ไปกับการปราบปราม นั่นคือการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษี โดยเฉพาะการผลักดันการปรับปรุงโครงสร้างภาษียาสูบ (บุหรี่) อัตราเดียว (Single Rate Tax) ซึ่งเชื่อว่าหากเร่งดำเนินการใน 2 แนวทางนี้ควบคู่กันไปจะช่วยทำให้การจัดเก็บรายได้ของกรมฯ โดยเฉพาะจากภาษีบุหรี่มีทิศทางที่ดีขึ้น และในระยะถัดไปค่อยมาพิจารณาต่อว่าจะามีการปรับขึ้นอัตราภาษีหรือไม่อย่างไร โดยต้องประเมินผลในส่วนนี้ก่อน

ทั้งนี้ จากการศึกษาพบว่าการทลายเส้นแบ่งของอัตราภาษีบุหรี่ให้เหลืออัตราเดียว จะเป็นการเปิดกว้างให้ผู้ประกอบการในการสามารถคำนวณราคาขายว่าจะอยู่ตรงไหนที่จะได้ประโยชน์ ซึ่งจะช่วยทำให้เกิดความหลากหลาย โดยผู้ประกอบการสามารถกำหนดราคาขายปลีกสูง เพื่อเจาะลูกค้าบางกลุ่มที่มีกำลังจ่ายสูง แต่อาจกำหนดราคาขายปลีกที่ต่ำลงสำหรับเจาะกลุ่มลูกค้าอีกประเภท แล้วนำกำไรทั้งหมดมาเฉลี่ยรวมกัน ก็จะทำให้ผลประกอบการสามารถอยู่รอดได้

“การผลักดันภาษีบุหรี่อัตราเดียวจะทำให้ไม่มีการขีดเส้นของราคา ดังนั้นก็จะเกิดความเป็นอิสระ ผู้ประกอบการไม่ว่าจะเป็นในประเทศหรือนำเข้าก็จะมีอิสระ เพราะการมีเทียร์เป็นการดึงดูดให้ทุกคนไปตั้งราคาขายปลีกอยู่ตรงเทียร์ เพื่อให้ได้ประโยชน์จากภาษี แต่ถ้าราคาอยู่ใต้เทียร์จะเป็นอัตราต่ำ ไม่มีใครอยากสูงกว่าเทียร์ ดังนั้นราคาที่เราเห็นในปัจจุบันจึงเป็นราคาขายปลีกที่เกาะอยู่ตรงเทียร์ตลอดเวลา แต่การมีอัตราเดียว จะไม่มีเทียร์ เป็นการเพิ่มอิสระให้ผู้ประกอบการมากขึ้นในการกำหนดราคาสินค้า และมีโอกาสที่จะกำหนดราคาสูงหรือต่ำกว่าได้ในอัตราภาษีเดียวกัน” นายพรชัย ระบุ

อธิบดีกรมสรรพสามิต ยังกล่าวถึงกรณีบุหรี่ไทยยี่ห้อดังของการยาสูบแห่งประเทศไทย (ยสท.) ที่มีการส่งออกไปขายในประเทศเพื่อนบ้าน แต่พบว่ามีการลักลอบนำกลับเข้ามาขายเป็นบุหรี่ผิดกฎหมายในประเทศ ด้วยราคาที่ต่ำกว่าที่ขายในประเทศ ว่า ยอมรับว่าเห็นข้อมูลดังกล่าวบ้าง แต่ยืนยันว่าปริมาณยังไม่มากจนน่ากังวล โดยส่วนใหญ่เป็นการลักลอบขนเข้ามาแบบกองทัพมดของรายย่อยผ่านชายแดน เช่น ในจังหวัดกาญจนบุรี และจังหวัดตาก ซึ่งในส่วนนี้กรมฯ ได้ประสานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการเพิ่มความเข้มงวดในการปราบปรามอย่างเคร่งครัดมากขึ้น รวมถึงการปราบปรามในรูปแบบออนไลน์ด้วย ซึ่งมีการจับกุมไปอย่างต่อเนื่องหลายกรณี ตลอดจนมีมาตรการตรวจค้นผ่านการขนส่งของเอกชนด้วย

นอกจากนี้ ยังได้มีการประสานและหารือร่วมกับ ยสท. อย่างต่อเนื่อง เพื่อส่งสัญญาณไปยังหน่วยงานว่ามีความเสี่ยงดังกล่าวเกิดขึ้น เพื่อให้มีการเร่งหามาตรการในการควบคุม สกัดและลดความเสี่ยงบุหรี่ที่ส่งออกซึ่งบุหรี่ได้รับการยกเว้นภาษี แล้วมีการลักลอบนำกลับเข้ามาขายในประเทศอย่างผิดกฎหมาย ถือเป็นการบูรณาการมาตรการในการปราบปรามร่วมกัน

อย่างไรก็ดี กรมสรรพสามิตได้เผยผลปราบปรามในช่วง 5 เดือนแรกของปีงบประมาณ 2569 (ต.ค.68-ก.พ.69) พบว่า มีการจับกุมได้รวมทั้งสิ้น 15,827 คดี สูงขึ้นกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อน 6.57% คิดเป็นเงินค่าปรับ 455.42 ล้านบาท และประมาณการค่าปรับ 1,578.31 ล้านบาท โดยพบว่า คดียาสูบมีจำนวนมากที่สุด คิดเป็น 60.65% รองลงมาเป็นการกระทำผิดเกี่ยวกับสินค้าสุรา คิดเป็น 29.82%