ทีมวิจัยสัตว์ป่าฯ ยืนยันพบ "ตะโขง" ในธรรมชาติ บ่งชี้ความสมบูรณ์ของป่าพรุตากใบ ความหวังใหม่ของสัตว์ป่าที่เคยเชื่อว่าสูญพันธุ์ไปแล้ว
14 กุมภาพันธ์ 2569 - นายสุขี บุญสร้าง ผู้อำนวยการสำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า เปิดเผยข่าวที่น่ายินดีอีกครั้ง หลังกลุ่มงานวิจัยสัตว์ป่ารายงานยืนยันการค้นพบ "ตะโขง" (False Gharial) ในพื้นที่ธรรมชาติ ณ อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส ผ่านหลักฐานภาพถ่ายและวิดีโอที่ชัดเจน ซึ่งเป็นการยุติข้อสงสัยด้านประชากรตะโขงในไทยที่เคยเชื่อกันว่าอาจสูญพันธุ์ไปจากถิ่นอาศัยเดิมตามธรรมชาติไปนานแล้ว
การค้นพบครั้งสำคัญนี้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2569 โดยนายณัฐวุฒิ ยืนชนม์ ราษฎรในพื้นที่ สามารถบันทึกภาพตะโขงขนาดความยาวประมาณ 3 เมตร ขณะปรากฏตัวริมคลองในช่วงพลบค่ำ ต่อมาทีมเจ้าหน้าที่จากสถานีวิจัยสัตว์ป่าป่าพรุ-ป่าฮาลาบาลา ภายใต้กลุ่มงานวิจัยสัตว์ป่า ได้ลงพื้นที่สำรวจและพบตะโขงอีกหนึ่งตัวขนาดความยาว 1.5 เมตร ในบริเวณใกล้เคียงกัน ข้อมูลเชิงประจักษ์นี้บ่งชี้ว่าในระบบนิเวศป่าพรุตากใบมีตะโขงอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 2 ตัว และมีขนาดที่แตกต่างกัน ซึ่งสะท้อนถึงโครงสร้างประชากรที่มีความหวังในการขยายพันธุ์ในอนาคต
ในอดีต "ตะโขง" ถือเป็นสัตว์เลื้อยคลานที่เป็นเอกลักษณ์ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีถิ่นกระจายพันธุ์ครอบคลุมตั้งแต่ภาคใต้ของไทย มาเลเซีย ไปจนถึงเกาะสุมาตราและเกาะบอร์เนียวของอินโดนีเซีย ทว่าในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมา ประชากรตะโขงทั่วโลกลดลงอย่างน่าใจหายจากการบุกรุกพื้นที่ป่าพรุเพื่อการเกษตร การสร้างเขื่อน และการล่าผิดกฎหมาย สำหรับประเทศไทยนั้น ข้อมูลทางวิชาการในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมาพบเพียงร่องรอยหรือการคำบอกเล่า แต่ไม่เคยมีการบันทึกภาพตัวตนในธรรมชาติได้อย่างเป็นทางการเช่นครั้งนี้ จนกระทั่งสถานภาพในไทยถูกประเมินว่าอยู่ในสภาวะใกล้สูญพันธุ์ หรืออาจสูญพันธุ์ไปแล้วจากธรรมชาติ
ปัจจุบัน สถานการณ์ของตะโขงในระดับโลกยังคงวิกฤต โดยองค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) จัดให้อยู่ในบัญชีแดง (Red List) ประเภท "ใกล้สูญพันธุ์" (Endangered) โดยคาดการณ์ว่าเหลือประชากรตัวเต็มวัยทั่วโลกไม่เกิน 2,500 ตัว นอกจากนี้ยังเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองในบัญชีหมายเลข 1 (Appendix I) ของอนุสัญญาไซเตส (CITES) ซึ่งควบคุมการค้าและครอบครองอย่างเข้มงวดที่สุด
นายสุขี กล่าวว่า นักวิจัยสัตว์ป่าได้ระบุว่า การพบตะโขงในคลองสายหลักที่ไหลผ่านป่าพรุตอนบนลงสู่ทะเลในพื้นที่จังหวัดนราธิวาสครั้งนี้ เป็นเครื่องพิสูจน์ว่าระบบนิเวศป่าพรุในภาคใต้ของไทยยังคงความอุดมสมบูรณ์เพียงพอที่จะเป็นแหล่งกบดานสุดท้ายของสัตว์ป่าหายากระดับโลก โดยหลังจากนี้ทางกลุ่มงานวิจัยฯ จะร่วมกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ยกระดับการลาดตระเวนเชิงคุณภาพ (Smart Patrol) และเร่งศึกษาวิจัยเชิงลึกเพื่อจัดทำแผนอนุรักษ์พื้นที่ร่วมกับชุมชนอย่างยั่งยืน เพื่อให้ "ตะโขง" สามารถดำรงอยู่คู่กับผืนป่าไทยต่อไป
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
อธิบดีกรมอุทยานฯ เป็นผู้แทน รมว.ทส. และปลัด ทส. เยี่ยมให้กำลังใจ 'หน.ไฟป่าสลักพระ' หลังถูกลอบยิงสาหัส ขณะที่ครอบครัวและเพื่อนข้าราชการร่วมบริจาคโลหิตช่วยชีวิต
นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช พร้อมด้วย นายวุฒิพงษ์ สุภัควนิช รองผู้ว่าราชการจังหวัดกาญจนบุรี เดินทางเข้าเยี่ยมอาการและให้กำลังใจ นายวรุณ จันทร์สว่าง หัวหน้าสถานีควบคุมไฟป่าสลักพระ-เอราวัณ และผู้ช่วยหัวหน้าอุทยานแห่งชาติเอราวัณ จ.กาญจนบุรี ซึ่งได้รับบาดเจ็บสาหัสจากการถูกคนร้ายใช้อาวุธปืนยิงขณะปฏิบัติหน้าที่
'รมว.ทส.สุชาติ' มอบที่ปรึกษาฯ พร้อมอธิบดี เยี่ยมให้กำลังใจและมอบเงินช่วยเหลือเบื้องต้น แก่ครอบครัว หน.สถานีฯไฟป่าสลักพระฯ ก่อนเดินทางติดตามการสอบปากคำผู้ต้องหา
นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (รมว.ทส.) มอบหมายให้ พล.ต.ต.นันทชาติ ศุภมงคล ที่ปรึกษา รมว.ทส. พร้อมด้วย นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เดินทางเข้าเยี่ยมและให้กำลังใจครอบครัวของ นายวรุณ จันทร์สว่าง หัวหน้าสถานีควบคุมไฟป่าสลักพระ-เอราวัณ และผู้ช่วยหัวหน้าอุทยานแห่งชาติเอราวัณ จ.กาญจนบุรี หลังถูกคนร้ายใช้อาวุธปืนยิงได้รับบาดเจ็บสาหัสขณะปฏิบัติหน้าที่
“รมว.สุชาติ” ร่วมยินดี 23 ปี กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช มุ่งเน้นการทำงานที่เห็นผล กำหนดแผนระยะสั้น ระยะกลาง ระยะยาว ที่ชัดเจน เพื่อผลงานที่จับต้องได้
นายสุชาติ ชมกลิ่น รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานในงานวันคล้ายวันสถาปนากรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ครบรอบ 23 ปี ซึ่งถือกำเนิดขึ้นตามพระราชกฤษฎีกา เล่มที่ 119 ตอนที่ 99 ก ลงวันที่ 2 ตุลาคม 2545 ให้จัดตั้งกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
อย่าหลอน! กรมอุทยานฯ แจงภาพเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าร่วมกิจกรรมปลูกป่าลอยฟ้า ไม่ใช่ทหารชายแดน
กรมอุทยานฯ แจง บุคคลในภาพไม่ใช่ทหาร แต่เป็นเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าร่วมกิจกรรมปลูกป่าลอยฟ้า
ไร้สามัญสำนึก! กรมอุทยานฯ ตักเตือนผู้บุกรุกเขตหวงห้าม 'ดอยผาฮุ้ง' อุทยานฯถ้ำหลวง-นางนอน
เจ้าหน้าที่ชุดลาดตระเวนอุทยานแห่งชาติถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน (เตรียมการ) ได้ออกปฏิบัติหน้าที่ตามปกติในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ โดยมุ่งเน้นเส้นทาง ดอยผาฮุ้ง ซึ่งเป็นพื้นที่สำคัญที่มีระบบนิเวศเปราะบางและถูกกำหนดให้เป็น เขตธรรมชาติหวงห้าม (Strict Nature Reserve zone) ตามหลักการของ IUCN ประเภท Ia