15 มิ.ย.64- น.ส.สฤณี อาชวานันทกุล นักวิชาการอิสระด้านเศรษฐศาสตร์ นักเขียน นักแปลชื่อ​ดัง โพสต์ลงบนเฟซบุ๊ก Sarinee Achavanuntakul  ว่า สัญญาที่รัฐบาลไทย ทำกับ AstraZeneca (AZ) เป็นสิ่งที่ ส.ส. และประชาชนจำนวนมากเรียกร้องกันมาหลายเดือนแล้วว่า ให้เปิดต่อสาธารณะ (จะเซ็นเซอร์ข้อความอ่อนไหวบางช่วง อย่างเรื่องราคาก็ได้) แต่รัฐบาลไม่เคยยอมเลย เราจึงได้แต่ "เดา" อย่างมีเหตุมีผล ว่าสัญญานั้นน่าจะมีหน้าตาอย่างไร 

อยากเขียนสั้นๆ ก่อนว่า ไม่ว่าจะมีรายละเอียดอย่างไร สัญญานี้อย่างน้อยต้องระบุว่า 1) ไทยสั่งซื้อ AZ จำนวน 26 ล้านโดส + 35 ล้านโดส (น่าจะมีสองสัญญา หรือไปแก้ไขสัญญาฉบับแรกเพิ่มเติม) และ 2) ยอดการส่งมอบวัคซีนรายเดือน (ตัวเลขตามแผนฉีดวัคซีนของ ศบค. คือ 6 ล้านในเดือน มิ.ย, 10 ล้านต่อเดือนระหว่าง ก.ค. ถึง พ.ย.) และ 5 ล้านในเดือน ธ.ค.) 

เป็นไปไม่ได้ที่สัญญาจะไม่ระบุตัวเลขรวม 26 + 35 ล้าน และไม่ระบุยอดการส่งมอบรายเดือน เพราะไม่อย่างนั้นไทยจะไม่มีทางวางแผนการจัดการวัคซีนได้เลย (ลองนึกภาพว่า จู่ๆ วัคซีนส่งมาโครมเดียว 61 ล้านโดส วันที่ 31 ธ.ค. มันคงไม่มีประโยชน์เท่าไหร่ถ้ายอดส่งมอบเท่ากับ 0 ติดกันก่อนหน้านั้นห้าเดือน) -- และถ้าเป็นแบบนั้น สำนักงานอัยการสูงสุด กฤษฎีกา และฝ่ายกฎหมายทั้งหลายของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็จะโดนฟ้องแน่ๆ ว่าไม่ตรวจสัญญาให้ดี

เรื่องอื่นๆ เช่น ถ้าบริษัทส่งมอบไม่ได้ตามสัญญา รัฐบาลควรทำอะไรและทำอะไรได้บ้าง ระดับการ "หยวน" (เพราะการส่งวัคซีนช่วงวิกฤติมีความไม่แน่นอนสูง) ควรทำถึงแค่ไหน (เช่น ถ้าส่งช้าหรือส่งขาดเล็กน้อยก็ไม่เป็นไร ถือว่าบริษัทใช้ best efforts ฯลฯ) ก็สำคัญ แต่เป็นประเด็นรอง ก่อนอื่นรัฐบาลต้องพูดให้ชัดเจนว่า "หน้าที่" ของ AstraZeneca ตามสัญญามีอะไรบ้าง ซึ่งก็อย่างที่อธิบายไปแล้วข้างต้นว่า เป็นไปไม่ได้ที่สัญญาจะไม่ระบุจำนวน และยอดการส่งมอบรายเดือน

อย่าลืมว่า ไทยจ่ายเงินจองซื้อ AstraZeneca ไปแล้วมากถึง 2,379 ล้านบาท (มติ ครม. วันที่ 17 พ.ย. 63) เทียบเท่าวัคซีนราว 15.6 ล้านโดสนะคะ เรามี "อำนาจต่อรอง" กับบริษัทมากอยู่แล้ว อยู่ที่จะใช้อำนาจต่อรองนั้นหรือไม่ .