ผู้ประท้วงชาวปาเลสไตน์เหยียบย่ำภาพของโดนัลด์ ทรัมป์ ขณะประท้วงที่กาซาซิตี ภาพ AFP

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ประกาศยอมรับอย่างเป็นทางการว่าเยรูซาเลมเป็นเมืองหลวงของอิสราเอล เตรียมย้ายสถานทูตสหรัฐไปประจำที่นั่น ทั่วโลกรุมประณาม ชาติพันธมิตรเรียกประชุมคณะมนตรีความมั่นคง ขณะปาเลสไตน์เดือด เปิดฉากปะทะในหลายเมือง พร้อมเรียกร้องการลุกฮือครั้งใหม่

สำนักข่าวเอเอฟพีรายงานเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2560 ว่าประธานาธิบดีทรัมป์ของสหรัฐปฏิบัติตามคำมั่นสัญญาระหว่างการหาเสียงเลือกตั้งประเทศ ที่เขาเคยรับปากไว้กับผู้สนับสนุนที่เป็นชาวยิวขวาจัดและชาวคริสเตียนอีวานเจลิคัล รวมถึงผู้บริจาคเงินสนับสนุนเขา ว่ารัฐบาลของเขาจะย้ายสถานทูตสหรัฐอเมริกาประจำอิสราเอลจากกรุงเทลอาวีฟ ไปตั้งที่นครเยรูซาเลม การประกาศว่านครเยรูซาเลมคือเมืองหลวงของอิสราเอลเป็นขั้นตอนแรกของการทำตามสัญญาดังกล่าว

ในการแถลงจากทำเนียบขาวเมื่อวันพุธที่ 6 ธันวาคม 2560 ตามเวลาท้องถิ่นของสหรัฐ ทรัมป์ประกาศว่า "ขณะนี้ถึงเวลาแล้วที่จะยอมรับอย่างเป็นทางการว่าเยรูซาเลมคือเมืองหลวงของอิสราเอล"

คำประกาศของประธานาธิบดีคนที่ 45 ของสหรัฐครั้งนี้เป็นการยุติจุดยืนที่คลุมเครือของสหรัฐต่อสถานะของนครอันศักดิ์สิทธิ์แห่งนี้ ที่ดำเนินมายาวนาน 7 ทศวรรษ และประธานาธิบดีในอดีตหลายคนไม่กล้าแหวกประเพณีนี้ ถึงแม้ว่าจะเคยรับปากต่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งในแบบเดียวกัน ไม่ว่าบิล คลินตัน หรือจอร์จ บุช

เบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอล กล่าวยกย่องชมเชยทรัมป์ว่า ชื่อของเขาจะจารึกไว้เคียงคู่กับประวัติศาสตร์อันยาวนานของนครเยรูซาเลม เขายังเรียกร้องให้ประเทศอื่นๆ ทำตามอย่างสหรัฐด้วย

กองทัพอิสราเอลได้เสริมกำลังทหารเพิ่มอีกหลายร้อยนายในเขตเวสต์แบงก์ที่อิสราเอลยึดครอง เพื่อรับมือผลพวงจากคำประกาศนี้ โดยมีการปะทะระหว่างกองกำลังความมั่นคงของอิสราเอลกับชาวปาเลสไตน์เกิดขึ้นในหลายพื้นที่

กองทัพอิสราเอลบุกยึดดินแดนของชาวอาหรับในฝั่งตะวันออกของเยรูซาเลมระหว่างสงคราม 6 วัน เมื่อปี 2510 ต่อมาอิสราเอลได้ผนวกดินแดนนี้เป็นของตนโดยที่ประชาคมระหว่างประเทศไม่ให้การรับรอง ชาวปาเลสไตน์ต้องการดินแดนฝั่งตะวันออกส่วนนี้ของเยรูซาเลมเป็นเมืองหลวงของประเทศตนในอนาคต การเจรจาสันติภาพหลายครั้งช่วงหลายสิบปีมานี้ติดขัดที่ประเด็นที่ว่าจะแบ่งแยกอำนาจอธิปไตยกันอย่างไรและฝ่ายใดจะดูแลศาสนสถานศักดิ์สิทธิ์

คำประกาศของทรัมป์ทำให้ชาวปาเลสไตน์เดือดดาล อิสมาอิล ฮานิยะห์ ผู้นำกลุ่มฮามาสกล่าวสุนทรพจน์ที่กาซาซิตี เรียกร้องชาวปาเลสไตน์ร่วมกันลุกฮือครั้งใหม่

ในวันพฤหัสบดี มีการชุมนุมประท้วงในหลายเมืองของเขตเวสต์แบงก์ อาทิ เมืองรามัลเลาะห์, ฮีบรอน และนาบลุส และยังเกิดการประท้วงในฉนวนกาซา ที่เมืองรามัลเลาะห์ กองกำลังความมั่นคงอิสราเอลสลายการชุมนุมของผู้ประท้วงหลายร้อยคนที่จุดตรวจบริเวณทางเข้าเมือง กาชาดปาเลสไตน์รายงานว่า มีผู้ประท้วงหลายสิบคนได้รับบาดเจ็บจากแก๊สน้ำตา, กระสุนยาง และกระสุนจริง ในการชุมนุมที่เวสต์แบงก์

รัฐบาลของหลายประเทศต่างประณามการตัดสินใจของทรัมป์เช่นกัน กองกำลังติดอาวุธอัลนูจาบาในอิรักที่มีอิหร่านหนุนหลังขู่ว่าพวกเขาจะโจมตีทหารอเมริกันในอิรัก ขณะที่ประธานาธิบดีเรเจป ทายยิป แอร์โดอาน ของตุรกี เตือนว่า สหรัฐทำให้ภูมิภาคนี้ตกอยู่ใน "วงแหวนแห่งไฟ"

สหภาพยุโรปและรัสเซียแสดงความวิตกกังวล ซาอุดีอาระเบียกล่าวว่าเป็นคำประกาศที่ไม่ชอบธรรมและไม่รับผิดชอบ แม้แต่พันธมิตรสหรัฐ เช่นอังกฤษ, ฝรั่งเศสและเยอรมนีก็คัดค้าน รัฐบาลของ 8 ชาติรวมถึงอังกฤษ, ฝรั่งเศส และอิตาลี เรียกร้องคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติประชุมฉุกเฉินกันในวันศุกร์นี้.