"หมอจรัส" ชี้โครงสร้าง ศธ.ในปัจจุบันค่อนข้างบิดเบี้ยว สพฐ.ใหญ่คับกระทรวงเกินครึ่ง เยอะทั้งงบฯจำนวนคนทำงาน  ส่วนองค์กร 5แท่ง มีความเป็นอิสระ เอกเทศ ต่างคนต่างอยู่ ไม่มีความเป็นเอกภาพการดำเนินงานให้เป็นหนึ่งเดียว แนะต้องปรับให้ทุกองค์กรมีความเป็นเอกภาพระดับชาติ ปลัดศธ.ทำหน้าที่ประสานงานในหน่วยราชการ กศน.ขยับขยายใหญ่ขึ้น 

นพ.จรัส สุวรรณเวลา ประธานคณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา กล่าวว่า เมื่อเร็วๆ นี้ ตนได้หารือกับผู้บริหารของกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) เกี่ยวกับการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ ศธ.หลายฉบับ โดยส่วนใหญ่เป็นการแก้ไขตามปัญหาเฉพาะหน้าในเรื่องต่างๆ ซึ่งตนมองว่าการปฏิรูปการศึกษาไม่ใช่แค่การแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าเท่านั้น แต่เป็นเรื่องของการวางแผนระยะยาวในแก้ไขปัญหา ดังนั้น จึงต้องมีหลายเรื่องที่จะต้องปรับปรุงแก้ไข เช่น เรื่องการศึกษานอกโรงเรียนหรือการศึกษาตลอดชีวิต ที่ชัดเจนว่าในอนาคตการศึกษาในกลุ่มนี้จะต้องขยายตัวอย่างมาก และมีกลุ่มประชากรที่ต้องรองรับกว่า 40 ล้านคน ตามที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2560 กำหนด ทำให้การศึกษานอกระบบมีความใหญ่โตมากยิ่งขึ้น จำเป็นที่จะต้องมีกลไกในการบริหารจัดการ โดยการขยับขยายสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) ที่ทำหน้าที่ดูแลการศึกษานอกระบบที่กระจายอยู่ทั่วประเทศเดิมให้ครอบคลุมภารกิจงานที่จำเป็นและจะเกิดขึ้นในอนาคตต่อจากนี้ ซึ่งถือเป็นว่าเป็นเรื่องที่ยาก

"โครงสร้าง ศธ.ในปัจจุบันค่อนข้างเบี้ยว เพราะสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) มีขนาดใหญ่มากกว่าครึ่งหนึ่งของ ศธ.ทั้งบุคลากร งบประมาณ การจัดหลักสูตร การจัดการเรียนรู้ การประเมิน อยู่ที่ สพฐ.ทั้งหมด ซึ่งมองว่าโครงสร้างจะต้องมีเปลี่ยนแต่จะเปลี่ยนอย่างไรนั้นคงต้องมีการหารือกันต่อไป"ประธานคณะกรรมการอิสระฯ  กล่าว

นพ.จรัส กล่าวต่อว่า ขณะนี้ปัญหาการศึกษาอีกอย่างหนึ่ง คือ เรื่องความไม่เป็นเอกภาพ เพราะความเป็นแท่ง ซึ่งแต่ละแท่งมีความเป็นอิสระต่อกัน โดนในส่วนของ ศธ. มีหัวหน้าส่วนราชการอยู่ 5 หน่วยงาน และทุกหน่วยงานมีความเป็นอิสระและเป็นเอกเทศ ส่งผลให้ความเป็นเอกภาพลดลง ซึ่งจะต้องทำอย่างไรที่จะปรับโครงสร้างนี้ ซึ่งคำตอบของเรื่องนี้จริงๆ ยังคงไม่รู้ว่าจะเป็นอย่างไร แต่คำตอบหนึ่งที่ได้รับการเสนอเข้ามาจำนวนมาก คือ การปรับให้ปลัด ศธ.อำนาจสูงสุดในฝ่ายข้าราชการ เพื่อทำหน้าที่ดูแลและประสานงานระหว่างหน่วยงาน ซึ่งทุกหน่วยงานจะปรับให้เป็นระดับกรม แต่ กศน.จะขึ้นมาเป็นอะไร ซึ่งจะต้องใหญ่ ดังนั้น ทางออกของเรื่องนี้ คือ การรักษาความเป็นเอกภาพในระดับชาติ กระทรวงต่างๆ ต้องมีการประสานงานร่วมมือกันในรูปแบบของคณะกรรมการนโยบายการศึกษาแห่งชาติ