สิ้น "ดอกดิน กัญญามาลย์" ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง เริ่มเข้าสู่วงการบันเทิงด้วยการแสดงตลกก่อนหันมาสร้างหนังประสบความสำเร็จจนเกิดวลี "ล้านแล้วจ้า"

    นางพิมพ์รวี วัฒนวรางกูร อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) เปิดเผยว่า นายดอกดิน กัญญามาลย์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ภาพยนตร์) พุทธศักราช 2555 ได้ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2561 เวลาประมาณ 02.00 น. ที่โรงพยาบาลวิชัยยุทธ เลขที่ 53 ถนนเศรษฐศิริ เขตพญาไท กรุงเทพฯ เนื่องจากหัวใจล้มเหลว สิริอายุ 93 ปี 7 เดือน สำหรับการบำเพ็ญกุศล จะมีพิธีพระราชทานน้ำหลวงอาบศพในวันที่ 15 พฤษภาคม 2561 เวลา 17.00 น. ณ ศาลา 6 วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร แขวงบางขุนพรหม เขตพระนคร กรุงเทพฯ จากนั้นระหว่างวันที่ 16-21 พฤษภาคม 2561 มีกำหนดสวดพระอภิธรรม เวลา 19.00 น. ณ ศาลา 6 วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร ก่อนที่ญาติจะเก็บศพไว้บำเพ็ญกุศลเป็นเวลา 100 วัน 

    ส่วนการช่วยเหลือด้านต่างๆ กรมส่งเสริมวัฒนธรรมจะดำเนินการขอพระราชทานเพลิงศพ โดยจะมอบเงินช่วยเหลือเมื่อเสียชีวิตเพื่อร่วมการบำเพ็ญกุศลศพ จำนวน 20,000 บาท และเงินช่วยเหลือค่าจัดทำหนังสือเพื่อเผยแพร่ผลงานเมื่อเสียชีวิตเท่าที่จ่ายจริงไม่เกิน 150,000 บาท

    นายดอกดิน กัญญามาลย์ เกิดเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ.2467 มีชื่อจริงว่าธำรง ชื่อเล่น ดิน เป็นนักแสดง ผู้กำกับภาพยนตร์ ผู้สร้างภาพยนตร์ ได้รับการเชิดชูเกียรติรางวัลนราธิปประจำปี พ.ศ.2550 และศิลปินแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ.2555 สาขาศิลปะการแสดง (ภาพยนตร์) มีชื่อเล่นว่าดิน เนื่องจากตัวดำ ชอบร้องลิเก เพลงพื้นบ้าน จนได้ฝึกและออกแสดงครั้งแรกกับคณะสวดคฤหัสถ์ ประมาณอายุ 11 ขวบ ในปี พ.ศ.2478 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เริ่มเข้าสู่วงการบันเทิงจากการเล่นจำอวดร่วมกับ อบ บุญติด แล้วหันมาเล่นละครย่อย ร้องเพลงหน้าม่าน และเล่นลิเก ในคณะศิวารมย์ ของครูเนรมิต ต่อมาในปี พ.ศ.2493 ได้เล่นละครกับคณะอัศวินการละคร ของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล เล่นเป็นตัวตลก และเริ่มใช้ชื่อในการแสดงว่า ดอกดิน กัญญามาลย์

    ดอกดินเริ่มสนใจการสร้างหนัง โดยเริ่มรับทำบทพากย์หนังจากประเทศฮ่องกงให้กับเสี่ยซัว (พิสิฐ ตันสัจจา) ต่อมาได้ทำบทพากย์หนังฝรั่งจากประเทศสหรัฐอเมริกา จึงมีโอกาสเรียนรู้การทำหนังจากสคริปต์หนังฝรั่ง ในปี พ.ศ.2549 จึงสร้างหนัง 16 มม. ขาวดำเรื่องแรก สามเกลอ ภาพยนตร์สีเรื่องแรก “สาวชาวไร่” ผลงานสร้างภาพยนตร์ 32 เรื่อง ในชื่อกัญญามาลย์ภาพยนตร์ หนังที่เขาภูมิใจมากที่สุดคือเรื่อง นกน้อย อันเป็นเรื่องที่อัญเชิญบทเพลงพระราชนิพนธ์ “ชะตาชีวิต” มานำเรื่อง ซึ่งถือเป็นครั้งแรกในเมืองไทย ผลงานการสร้างหนังส่วนใหญ่เป็นหนังบู๊ ตลก ที่สร้างสรรค์และสะท้อนวิถีชีวิตของคนไทยได้อย่างชัดเจน เช่น นกน้อย กาเหว่า นกเอี้ยง ปูจ๋า เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีเอกลักษณ์คือ เมื่อหนังเรื่องใดมีรายได้เกิน 1 ล้านบาท จะทำป้ายโฆษณาขนาดใหญ่ และประชาสัมพันธ์ว่า "ล้านแล้ว...จ้า" ทุกครั้ง ตั้งแต่หนังเรื่อง นกน้อย (2507) เป็นต้นมา ในจำนวนหนัง 32 เรื่องของดอกดิน ทำรายได้เกิน 1 ล้านบาททั้งสิ้น 24 เรื่อง.