พลิกโฉมพิพิธภัณฑ์น่าน เพิ่มความทันสมัย

พิพิธภัณฑ์ภาคเหนือที่ดีที่สุดและเหมาะกับคนหลงไหลประวัติศาสตร์ ต้องยกให้พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน เป็นหนึ่งในหมุดหมายของนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างประเทศ พิพิธภัณฑ์เล็กๆ ภายในหอคำเก่าแก่ คุ้มของอดีตเจ้าผู้ครองนครน่าน ที่คงไว้ซึ่งความงดงามสถาปัตยกรรมผสมผสานศิลปะตะวันตกกับศิลปะไทยอย่างลงตัว นอกจากจัดแสดงงาช้างดำ สมบัติล่ำค่าคู่บ้านคู่เมืองน่านแต่โบราณแล้ว ยังมีจัดแสดงเกี่ยวกับเรื่องโบราณคดีและประวัติศาสตร์ท้องถิ่น เรื่องราวด้านชาติพันธุ์วิทยา รวมถึงประเพณีความเชื่อที่สำคัญ

ล่าสุด กรมศิลปากรชวนไปยลโฉมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน เพื่อชมห้องจัดแสดงนิทรรศการโฉมใหม่ หลังดำเนินโครงการปรับปรุงการจัดแสดงและพื้นที่ภายในอาคาร เพื่อพัฒนาให้มีความทันสมัยรองรับการใช้บริการ และส่งเสริมเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัด โดยดำเนินการปรับปรุงการจัดแสดงโถงนิทรรศการหมุนเวียนชั้นล่าง และห้องนิทรรศการชั้นบนจำนวน 5  ห้อง ประกอบด้วย

ห้องนิทรรศการชั้นล่าง ได้แก่ ห้องโถงบรรยายสรุปและนิทรรศการหมุนเวียน พื้นที่สำหรับจัดกิจกรรมและบรรยายสรุปการนำชมพิพิธภัณฑ์ โดยมีวีดีทัศน์เรื่อง “กรมศิลปากรกับการอนุรักษ์และสร้างสรรค์หอคำเมืองน่าน” ใช้ประกอบการบรรยาย สำหรับนิทรรศการหมุนเวียน ปัจจุบันจัดแสดงเรื่อง การแต่งกายของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ในจังหวัดน่าน เช่น ลัวะ มลาบรี ขมุ ม้ง เมี่ยน โดยนำเสนอภาพลายเส้นการแต่งกาย ประกอบกับลวดลายผ้าอันเป็นเอกลักษณ์ ตลอดจนแผนผังแสดงการกระจายตัวของกลุ่มชาติพันธุ์ในจังหวัดน่าน

ห้องนิทรรศการชั้นบน  5  ห้อง   ห้องเครื่องพุทธบูชา 1 จัดแสดงโบราณวัตถุเนื่องในศาสนาเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ได้แก่  พระพุทธรูปปางอุ้มบาตร จากโบสถ์วัดท่าปลา จังหวัดอุตรดิตถ์ แผงพระพิมพ์ ปัญจรูป และเรือเงินจากพระธาตุจอมแจ้ง อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน ซึ่งถูกพบบรรจุอยู่ในภาชนะใบเดียวกันเพื่อถวายเป็นพุทธบูชาแก่พระธาตุจอมแจ้ง โดยเรือเงินส่วนใหญ่ที่พบมีการจารึกชื่อผู้ถวาย คำอธิษฐานหรือคำผาถนา ตลอดจนศักราชที่สร้าง

ห้องเครื่องพุทธบูชา 2  จัดแสดงโบราณวัตถุเนื่องในศาสนาเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ประกอบด้วย หีบพระธรรม พระพุทธรูปบุเงิน และแผ่นเงินจารึก มีการตกแต่งบรรยากาศของห้องนิทรรศการด้วยโมบายแขวนอักษรธรรมล้านนาโดยนำมาจากเอกสารโบราณที่เก็บรักษาอยู่ในห้องคลังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน เรื่อง คาถาบูชาท้าวจตุโลกบาลทั้ง 4 ของล้านนา

ส่วนห้องเครื่องพุทธบูชา 3  จัดแสดงโบราณวัตถุเนื่องในศาสนาเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา อาทิ วิหารจำลอง โดยมีการตกแต่งบรรยากาศของห้องนิทรรศการด้วยโคมล้านนา และมีวีดีทัศน์นำเสนอโบราณวัตถุ 360  องศาที่จัดแสดงในส่วนของห้องพุทธบูชาทั้ง 3  ห้อง พร้อมข้อมูลบรรยายประกอบ  6  จอ นอกจากนั้นยังมีการจำลองภาพวาดเจ้าผู้ครองนครน่านชมการจุดบอกไฟถวายเป็นพุทธบูชา ในงานประเพณีหกเป็ง พระธาตุ    แช่แห้ง

ห้องเชื้อสายเจ้าผู้ครองนครน่านจัดแสดงลำดับเจ้าผู้ครองนครน่าน 64  พระองค์ ประกอบกับโบราณวัตถุจัดแสดง อาทิ ดาบฝักเงิน กระบี่พร้อมฝัก ของเจ้าอุตรการโกศล (มหาไชย มหายศนันท์) นอกจากนั้น ยังมีวีดีทัศน์ เรื่อง “เฮือนเจ้านายเมืองน่าน” และ เรื่อง “ลำดับเจ้าผู้ครองนครน่าน” ประกอบในการจัดแสดง

ส่วนห้องหอคำนครน่านโฉมใหม่จัดแสดงเรื่องราวของหอคำนครน่าน อันเป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน ในปัจจุบัน โดยมีการจัดแสดงภาพถ่ายเก่าของอาคารหอคำ เจ้าผู้ครองนครน่าน การขุดแต่งแนวกำแพงเดิมของหอคำในอดีตประกอบกับการจัดแสดงอิฐแนวกำแพงเก่าของหอคำที่ได้จากการขุดค้นทางโบราณคดี เมื่อพุทธศักราช ๒๕๔๗ และเครื่องถ้วยซึ่งเป็นสมบัติเดิมของเจ้าผู้ครองนครน่าน นอกจากนั้นยังมีการจัดแสดงโมเดลจำลองแผนผังเมืองเก่าน่านเพื่อให้เห็นถึงขอบเขตพื้นที่และสถานที่สำคัญต่าง ๆ ของเมืองน่านในอดีต

อิ่มเอมกับโบราณวัตถุ ศิลปะวัตถุในประวัติศาสตร์น่านที่บอกเล่าวิถีชีวิตของชาวเมืองที่มีความหลากหลายชาติพันธุ์แล้ว สำหรับคนชอบถ่ายรูปอย่าพลาดซุ้มลีลาวดีด้านหน้าพิพิธภัณฑ์ที่ปลูกเป็นทางยาวสวยงาม  ไม่ว่าใครได้มา พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน่านต้องไปเช็คอิน สำหรับพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน เปิดให้บริการทุกวันพุธ – อาทิตย์ (ไม่เว้นวันหยุดนักขัตฤกษ์) เวลา 09.00 น. – 16.00  น. (ปิดวันจันทร์ – อังคาร) ค่าเข้าชมชาวไทย 20  บาท ชาวต่างชาติ 100  บาท