ไหว้พระคติการสร้างจาก'พญานาค' รับปีใหม่

เทศกาลปีใหม่ 2567  ปีมะโรงนักษัตร กรมศิลปากร โดยสำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เปิดพระที่นั่งพุทไธสวรรย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ให้ประชาชนสักการะและขอพรพระพุทธรูปโบราณ โดยได้อัญเชิญพระพุทธรูปที่มีคติการสร้างเกี่ยวข้องกับพญานาค  มีพระพุทธสิหิงค์ พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ประจำพระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า) ตามตำนานปั้นหล่อจากต้นแบบพญานาคแปลงนิมิตสำแดงพระพุทธลักษณะ เป็นพระประธาน พร้อมด้วยพระพุทธรูปอีก 10 องค์ มาประดิษฐานให้ประชาชนได้สักการบูชา เพื่อความเป็นสิริมงคลในวาระแห่งการเริ่มต้นศักราชใหม่

นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวว่า เนื่องในโอกาสขึ้นปีใหม่ 2567  กระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมศิลปากร จัดกิจกรรมสักการะพระพุทธรูป “พุทธบูชานาคสัมพัจฉร์ 2567 ”  เป็นของขวัญให้ประชาชน  อัญเชิญพระพุทธรูปที่มีคติการสร้างเกี่ยวข้องกับพญานาค โดยมีพระพุทธสิหิงค์ พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ประจำพระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า) ตามตำนานปั้นหล่อจากต้นแบบนาคแปลงนิมิตสำแดงพระพุทธลักษณะ เป็นประธาน พร้อมด้วยพระพุทธรูปอีก  9  องค์ ที่จัดแสดงและสงวนรักษา ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร จำนวน 7 องค์ คลังกลางพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จังหวัดปทุมธานี 1  องค์ และวัดชนะสงคราม ราชวรมหาวิหาร กรุงเทพฯ จำนวน 1 องค์ มาประดิษฐานให้ประชาชนได้สักการบูชา ซึ่งล้วนมีประวัติความเป็นมายาวนานและลักษณะทางพุทธศิลป์งดงาม มาไหว้พระ

พระพุทธรูปเก่าแก่ทั้ง 10  องค์ ประกอบด้วย พระพุทธสิหิงค์ ศิลปะล้านนา อายุกว่า 500 ปี สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท (วังหน้ารัชกาลที่ 1) ทรงอัญเชิญมาจากเมืองเชียงใหม่เมื่อ ปี 2338 ประดิษฐาน ณ พระที่นั่งพุทไธสวรรย์ พระราชวังบวรสถานมงคล พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครปัจจุบัน  ,พระพิมพ์ปางมหาปาฏิหาริย์ที่เมืองสาวัตถี ศิลปะทวารวดี อายุ1,200-1,500 ปี มาแล้ว เป็นรูปพระพุทธเจ้าประทับใต้ร่มไม้ประทับขัดสมาธิราบบนดอกบัวที่เนรมิตขึ้นโดยพญานาคนันทะและอุปนันทะประคองถือก้านบัวอยู่ด้านล่าง แวดล้อมด้วยพระอินทร์ พระพรหม และเทวดา

องค์ถัดมา พระไภษัชยคุรุ ศิลปะลพบุรี อายุ 800-900 ปี เป็นพระพุทธรูปนาคปรกและฐานนาคปรกจากอิทธิพลขอม ,พระรัตนตรัยมหายาน พระโบราณอายุ 800 ปี ศิลปะลพบุรี สัญลักษณ์แทนของคุณธรรม 3 ประการ สำหรับผู้ต้องการตรัสรู้ อันได้แก่ อุบาย ความกรุณา และปัญญา ตรงกลางคือพระพุทธรูปนาคปรก ปางสมาธิ ประทับขัดสมาธิราบเหนือขนดนาค แทนการสั่งสอนธรรม,พระพุทธรูปปางมารวิชัย งดงามศิลปะอยุธยาตอนกลางเก่าแก่ 500 ปี พระพุทธรูปประทับขัดสมาธิราบ พระหัตถ์ทั้งสองข้างวางซ้อนบนพระเพลา เบื้องหลังมีแผ่นโลหะรูปต้นโพธิ์ รองรับด้วยฐานภาพรูปกองทัพพญามาร มีรูปนาค 2 ตนแผ่พังพานอยู่ทั้งสองข้าง

นอกจากนี้ อัญเชิญพระบัวเข็ม เป็นพระพุทธรูปที่สร้างขึ้นจากไม้ของพระศรีมหาโพธิ์ มีพุทธคุณที่สำคัญเกี่ยวกับน้ำและความอุดมสมบูรณ์ องค์ถัดมาพระพุทธเจ้า 5 พระองค์นาคปรก ศิลปะรัตนโกสินทร์อายุ 100 ปี  แกะสลักบนงาช้างที่บิดเป็นเกลียว  ปลายงาแกะเป็นรูปนาคปรก   ส่วนพระพุทธรูปนาคปรกไม้จันทน์ พระพุทธรูปมงคลประทับขัดสมาธิราบบนฐานบัวหงาย กลีบบัวซ้อนกันสองชั้นเหนือขนดนาค 4 ชั้น ด้านบนเป็นพังพานนาค 7 เศียรแผ่ปรกเหนือพระเศียร , พระพุทธรูปนาคปรกแสดงปางมารวิชัยแกะจากนอระมาดหรือนอแรด ฝีมือช่างท้องถิ่นภาคอีสาน เชื่อมีอานุภาพบันดาลทรัพย์สิน   และพระนิรโรคันตราย เป็นพระพุทธรูปที่รัชกาลที่ 6 โปรดฯ สร้างขึ้นปี 2469ภายหลังทรงหายประชวรร้ายแรง เป็นพระพุทธรูปปางประจำวันเสาร์และนักษัตรปีมะโรง มากราบพระเสริมโชคลาภกันได้ ณ พระที่นั่งพุทไธสวรรย์ พิพิธภัณฑ์ฯ พระนคร ระหว่างวันที่ 28  ธ.ค. พ.ศ. 2566 ถึงวันที่ 7 ม.ค. พ.ศ.2567   

ส่วนพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติทั่วประเทศอัญเชิญพระพุทธรูปสำคัญออกให้ชาวพุทธสักการะปีใหม่ อาทิ พระพุทธรูปลีลา ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ รามคำแหง จ. สุโขทัย พระนาคปรกศิลา ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ จ.ลพบุรี พระมหากัจจายนเถระ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน 

ปีใหม่นี้เปิดให้บริการและงดเก็บค่าธรรมเนียมเข้าชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุทยานประวัติศาสตร์ และโบราณสถาน ตั้งแต่วันที่ 20  ธ.ค. 2566  ถึงวันที่ 5 ม.ค.2567  ส่วนพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระพุทธชินราช จ.พิษณุโลกถือฤกษ์ดีหลังปรับปรุงการจัดแสดงใหม่จะเปิดให้เข้าชมตั้งแต่ เดือน ม.ค.ปีหน้า

นอกจากนี้ จัดกิจกรรมนำชมพิเศษ หัวข้อ “มะโรงนักษัตรทัวร์” ให้เรียนรู้สัตว์ในตำนานทั้งงูหงอน นาค มกร มังกร และเหราในความเหมือนและแตกต่าง ซึ่งสัมพันธ์กับปีมะโรงที่จะมาถึงผ่านโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร วันละ 1 รอบ เปิดรับลงทะเบียนเวลา 17.00  น.  บริเวณศาลาลงสรง และเริ่มนำชมเวลา 18.00  น. โดยภัณฑารักษ์  ถือเป็นของขวัญปีใหม่สร้างความสุขให้กับชีวิต