กรมสมเด็จพระเทพฯ ทรงประกอบพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศ 'สมเด็จพระพันปีหลวง'

กรมสมเด็จพระเทพฯ ทรงประกอบพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ "พระพันปีหลวง" บวงสรวงเป็นสวัสดิมงคล อธิบดีกรมศิลป์เผยยกเสาพระเมรุมาศเมษานี้

23 กุมภาพันธ์ 2569 - เวลา 13.27 น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศในการพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ ท้องสนามหลวง กรุงเทพมหานคร

ในการนี้ ท่านผู้หญิงสิริกิติยา เจนเซน รอรับเสด็จ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ รองนายกรัฐมนตรี นางสาวชาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม นายประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม และนายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร เฝ้า ฯ รับเสด็จ ณ ท้องสนามหลวง

ท่านผู้หญิงสิริกิติยา เจนเซน นางสาวธนนนท์ นิรามิษ ภริยานายกรัฐมนตรี นางสาวชาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม นางยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี และนางสาวขนิษฐา โชติกวณิชย์ รองอธิบดีกรมศิลปากร ทูลเกล้า ฯ ถวายพวงมาลัย

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จ ฯ ไปยังมณฑลพิธี ทรงจุดเทียนทอง เทียนเงิน และทรงจุดธูปหางปักที่เครื่องบวงสรวง โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร ปี่พาทย์บรรเลงเพลงสาธุการ ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อย ทรงคม

จากนั้นเสด็จเข้าพลับพลาพิธี ประทับพระราชอาสน์พระมหาราชครูพิธีศรีวิสุทธิคุณ ประธานพระครูพราหมณ์ อ่านโองการบวงสรวงเทพยดา และสมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราช โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร ปี่พาทย์ทำเพลงตระสันนิบาต

เมื่ออ่านโองการบวงสรวง จบแล้ว โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร เสด็จออกจากพลับพลาพิธี

ต่อมาสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จ ฯ ไปยังมณฑลพิธี ทรงสุหร่ายหมุด และเครื่องมือช่าง โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร ปี่พาทย์บรรเลงเพลงลงสรง ทรงโปรยข้าวตอกดอกไม้หมุด และเครื่องมือช่าง โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร ปี่พาทย์บรรเลงเพลงโปรยข้าวตอก พระราชทานหมุดให้ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี เสด็จเข้าพลับพลาพิธี ประทับพระราชอาสน์

จากนั้นนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ตอกหมุดทั้ง 4 ทิศ สำหรับตัวหมุดทั้งสี่ทิศ ทำจากไม้มงคล คือ ไม้สัก ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 4 ซม. ยาว 29 ซม. เหลาปลายแหลมด้านหนึ่ง เครื่องมือที่ใช้ตอก คือ ไม้สามเกลอ ทำจากไม้สักเช่นกัน ความยาว 39 ซม.ทำมือจับสามด้าน สามเกลอเป็นเครื่องมือสำหรับตอกเสาหรือเสาเข็มไม้ลงพื้นดิน สำหรับการก่อสร้างอาคารจะมีขนาดใหญ่จึงทำมือจับไว้สามด้าน สำหรับให้ช่างก่อสร้างช่วยกันจับและตอกเป็นจังหวะพร้อมกัน จึงเรียกว่า “สามเกลอ” ไม้สามเกลอในพิธีเป็นตัวแทนของเครื่องมือช่างทุกแขนง

จากนั้น สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จออกจากพลับพลาพิธี เสด็จพระราขดำเนินกลับ

สำหรับพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศ ถือเป็นขั้นตอนแรกเพื่อกำหนดตำแหน่งเสาโครงสร้างให้ถูกต้องตามแบบที่กำหนด นอกจากจะเป็นการวางผังตามกระบวนการก่อสร้างแล้ว ยังเป็นการบวงสรวงขออนุญาตก่อสร้างเพื่อบอกกล่าวเทพเทวาทั่วแผ่นดิน และขอความเป็นสวัสดิมงคลให้การดำเนินงานราบรื่นสำเร็จลุล่วงตามวัตถุประสงค์ อีกทั้งเป็นการถวายสักการะบูรพกษัตริยาธิราช พร้อมทั้งเป็นพิธีไหว้ครูช่าง โดยมีการนำเครื่องมือเข้าพิธีเพื่อความเป็นสิริมงคล

ด้าน นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวว่า ตามที่รัฐบาลได้มอบหมายให้วธ. โดยกรมศิลปากร ดำเนินการออกแบบ และจัดสร้างพระเมรุมาศและสิ่งปลูกสร้างประกอบพระเมรุมาศ ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จ พระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง บัดนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานพระบรมราชานุมัติให้จัดสร้างตามรูปแบบที่รัฐบาลกราบบังคมทูลพระกรุณาแล้ว จึงจัดให้มีพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศ ฯ ตามโบราณราชประเพณี และจะเข้าสู่ขั้นตอนการก่อสร้างโครงสร้างหลัก งานสถาปัตยกรรม ศิลปกรรม และงานภูมิสถาปัตย์ ตามลำดับ ซึ่งจะดำเนินการให้สมพระเกียรติสูงสุด

จากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนการยกเสาพระเมรุมาศ ช่วงต้นเดือนเมษายน 2569 และดำเนินการก่อสร้างโครงสร้างหลัก งานสถาปัตยกรรม และงานภูมิสถาปัตย์ ตามลำดับ การก่อสร้างพระเมรุมาศทั้งหมดจะแล้วเสร็จภายในเดือนตุลาคม 2569 และจะจัดพิธียกฉัตรภายในเดือนพฤศจิกายน 2569 หลังจากนั้นรัฐบาลจะนำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาขอพระราชทานพระบรมราชวินิจฉัย เพื่อกำหนดวันประกอบพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพต่อไป

"พิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศในวันนี้ เป็นหมุด 4 ตำแหน่ง ที่แสดงขอบเขตพระเมรุมาศ เป็นไปตามโบราณราชประเพณี สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นองค์ที่ปรึกษา การก่อสร้างพระเมรุมาศ ซึ่งกรมศิลปากรได้ถวายรายงานความคืบหน้าการก่อสร้างให้ทรงทราบเป็นระยะ ซึ่งขณะนี้ถือเป็นการเริ่มต้นเข้าสู่กระบวนการก่อสร้างพระเมรุมาศอย่างเป็นทางการ จากนี้จะมีการก่อสร้างโรงขยายแบบเป็นอันดับแรก เพื่อขยายลวดลายให้มีขนาดเท่าจริง ก่อนดำเนินการจัดสร้าง"อธิบดีกรมศิลปากร กล่าว