รัสเซียเมิน‘ศาลโลก’เปิดไต่สวน

รัสเซียประกาศจัดตั้ง "ระเบียงมนุษยธรรม" ให้ชาวยูเครนอพยพหนีภัยสู้รบออกจากกรุงเคียฟและอีกหลายเมืองเมื่อวันจันทร์ แต่ยูเครนโวยจัดฉากอย่างไร้ศีลธรรม รับไม่ได้รัสเซียจัดเส้นทางอพยพข้ามแดนเข้าเบลารุสและรัสเซีย ด้านจีนพร้อมทำหน้าที่ไกล่เกลี่ยเมื่อถึงคราวจำเป็น ยืนยันสัมพันธ์กับรัสเซียยังแน่นแฟ้น ศาลโลกเปิดไต่สวนแต่รัสเซียไม่ส่งผู้แทนเข้าร่วม

รายงานของรอยเตอร์และเอเอฟพีเมื่อวันจันทร์ที่ 7  มีนาคม 2565 กล่าวว่า คำประกาศจัดตั้งระเบียงมนุษยธรรมมีออกมาหลังจากการตกลงหยุดยิงที่เมืองมาริอูโปล 2 รอบ เพื่อเปิดทางอพยพชาวเมืองเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาล้มเหลว เพราะรัสเซียและยูเครนต่างกล่าวหาอีกฝ่ายว่าละเมิดการหยุดยิง

คำแถลงของกระทรวงกลาโหมรัสเซียเมื่อวันจันทร์ประกาศว่า กองทัพรัสเซียจะพักการโจมตีด้วยเหตุผลด้านมนุษยธรรม ตั้งแต่เวลา 10.00 น.ของวันจันทร์ตามเวลามอสโก (14.00 น.ตามเวลาไทยในวันเดียวกัน)  และเปิดระเบียงมนุษยธรรมเป็นเส้นทางสำหรับการอพยพออกจากกรุงเคียฟ, เมืองมาริอูโปลในภาคใต้, เมืองคาร์คิฟในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และเมืองซูมีในภาคเหนือ

รัฐบาลรัสเซียอ้างว่า ได้ตัดสินใจจัดตั้งระเบียงมนุษยธรรมขึ้นตามคำร้องขอจากประธานาธิบดีเอมมานูเอล มาครง ของฝรั่งเศส ที่เรียกร้องต่อประธานาธิบดีวลาดิมีร์  ปูติน ระหว่างที่ทั้งคู่สนทนาทางโทรศัพท์กันเมื่อวันอาทิตย์  ซึ่งเป็นการคุยกันครั้งที่ 4 นับตั้งแต่รัสเซียรุกรานยูเครนเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ แต่เวลาต่อมาทำเนียบประธานาธิบดีฝรั่งเศสปฏิเสธว่า มาครงไม่ได้ร้องขอให้จัดตั้งเส้นทางอพยพผู้คนเข้าเบลารุสและรัสเซีย

รัฐบาลรัสเซียกล่าวด้วยว่า ได้แจ้งไปยังองค์การสหประชาชาติ (ยูเอ็น), องค์การว่าด้วยความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป (โอเอสซีอี) และองค์การระหว่างประเทศอื่นๆ เกี่ยวกับการจัดตั้งระเบียงนี้แล้ว และเรียกร้องให้ยูเครนปฏิบัติตามเงื่อนไขการอพยพทั้งหมดอย่างเข้มงวด "เราคาดหวังการกระทำที่เป็นรูปธรรมจากทางการเคียฟ  รวมถึงจากผู้นำของเมืองต่างๆ ที่กล่าวถึง" คำแถลงกล่าว

ตามแผนที่ที่เผยแพร่โดยสำนักข่าวอาร์ไอเอของรัสเซียนั้น ระเบียงมนุษยธรรมจากกรุงเคียฟจะทอดยาวไปถึงเบลารุส ประเทศเพื่อนบ้านทางเหนือของยูเครนที่เป็นพันธมิตรของรัสเซีย ส่วนเมืองคาร์คิฟ เมืองใหญ่อันดับสองของยูเครน เส้นทางอพยพพลเรือนจะนำไปยังรัสเซียเท่านั้น ขณะที่ระเบียงจากเมืองมาริอูโปลและซูมีจะนำพาไปยังเมืองอื่นๆ ของยูเครนและไปยังรัสเซีย

กระทรวงกลาโหมรัสเซียกล่าวด้วยว่า ผู้ที่ต้องการเดินทางออกจากกรุงเคียฟยังสามารถเดินทางทางอากาศไปยังรัสเซียได้ด้วย รัสเซียจะสังเกตการณ์การอพยพโดยใช้โดรนบินสำรวจ "ความพยายามโดยฝ่ายยูเครนเพื่อตบตารัสเซียและคนทั้งโลกอารยะจะไร้ประโยชน์ในคราวนี้"  คำแถลงกล่าวเสริม

ด้านโฆษกของประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี  ของยูเครน กล่าวถึงคำประกาศของรัสเซียว่า "ผิดศีลธรรมอย่างสิ้นเชิง" และว่า รัสเซียกำลังพยายามใช้ความทุกข์ยากของผู้คนสร้างภาพทางโทรทัศน์ "พวกเขาเป็นพลเมืองของยูเครน และควรมีสิทธิ์ที่จะอพยพไปยังดินแดนของยูเครน" โฆษกผู้นี้กล่าวกับรอยเตอร์

 สำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยของยูเอ็นกล่าวเมื่อวันจันทร์ว่า การสู้รบตั้งแต่วันที่ 24 กุมภาพันธ์ ส่งผลให้มีผู้อพยพลี้ภัยออกจากยูเครนเข้าสู่ประเทศเพื่อนบ้านแล้ว  1,735,068 คน เพิ่มขึ้นจากวันอาทิตย์กว่า  200,000 คน ขณะที่องค์การยูนิเซฟเชื่อว่าราวครึ่งหนึ่งของผู้ลี้ภัยเป็นเยาวชน

ที่เมืองท่ามาริอูโปล ติดทะเลดำในภาคใต้ ประชากรประมาณ 200,000 คน หรือราวครึ่งหนึ่งของเมืองนี้ ยังติดอยู่กลางการสู้รบ โดยส่วนใหญ่หลบภัยอยู่ใต้ดิน การถล่มของรัสเซียติดต่อกัน 6 วันทำให้เมืองนี้ขาดแคลนอาหารและน้ำ ไม่มีไฟฟ้าและเครื่องทำความร้อน

คณะเสนาธิการทหารของยูเครนกล่าวด้วยว่า กองทัพรัสเซียกำลังเริ่มสะสมทรัพยากรเพื่อบุกกรุงเคียฟ เมืองหลวงที่มีประชากรมากกว่า 3 ล้านคน หลังจากการรุกคืบลงใต้จากเบลารุสคืบหน้าไปอย่างเชื่องช้า

เมื่อคืนวันอาทิตย์ รัสเซียยังคงโจมตีหลายเมืองของยูเครนอย่างไม่ลดละ ทั้งจากทางอากาศ, ทางบก และทางทะเล "ศัตรูยังคงปฏิบัติการรุกโจมตียูเครนอย่างต่อเนื่อง  โดยมุ่งเน้นโอบล้อมเมืองเคียฟ, คาร์คิฟ, เชอร์นิฮิฟ, ซูมี  และมีโคลายิฟ" กองทัพยูเครนกล่าว

เจ้าหน้าที่เมืองกอสโตเมล เมืองทางเหนือของเคียฟและเป็นที่ตั้งฐานทัพสำคัญ เปิดเผยทางเฟซบุ๊กเมื่อวันจันทร์ว่า ยูริ อิลลิช พรีลิปโก นายกเทศมนตรีเมืองนี้ โดนทหารรัสเซียยิงตายพร้อมกับคนอีก 2 คน ขณะที่เขากำลังแจกขนมปังและยา

ก่อนหน้านี้ หน่วยกู้ภัยของยูเครนบอกว่า พบศพ 9  ศพ เป็นพลเรือน 5 ราย และทหาร 4 นาย ในซากปรักหักพังของสนามบินวินนิตเซียทางภาคกลาง หลังจากโดนมิสไซล์ลูกหนึ่งถล่มเมื่อวันอาทิตย์

ภาพที่เรียกความสนใจจากทั่วโลกอยู่ที่เมืองเอียร์ปิน  เมืองที่ตั้งสำคัญทางยุทธศาสตร์ชานกรุงเคียฟทางตะวันตก  เอเอฟพีเผยว่า พลเรือนหลายพันคนหนีภัยผ่านระเบียงมนุษยธรรมที่จัดตั้งอย่างไม่เป็นทางการเมื่อเช้าวันจันทร์  แต่วันก่อนหน้านี้มีครอบครัวหนึ่งที่ประกอบด้วยผู้ใหญ่ 2  คน และเด็ก 2 คน เสียชีวิตขณะพยายามหลบหนีการยิงถล่มของรัสเซีย

ที่กรุงเฮกของเนเธอร์แลนด์เมื่อวันจันทร์ ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ไอซีเจ) เริ่มเปิดการไต่สวนตามการยื่นคำฟ้องอย่างเร่งด่วนของยูเครนเมื่อวันที่ 27  กุมภาพันธ์ เพื่อขอให้ศาลโลกแห่งนี้มีคำสั่งให้รัสเซียระงับการโจมตี โดยยูเครนระบุว่า รัสเซียอ้างเหตุผลในการทำสงครามอย่างผิดกฎหมายด้วยการกล่าวหาเท็จว่าเกิดการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ที่แคว้นโดเนตสค์และลูกานสค์ของยูเครน  แต่รัฐบาลรัสเซียไม่ยอมส่งผู้แทนมาเข้าร่วมการพิจารณาคดี โดยอเล็กซานเดอร์ ชุลกิน เอกอัครราชทูตรัสเซียประจำเนเธอร์แลนด์ ส่งหนังสือแจ้งต่อศาลว่า รัฐบาลของเขาจะไม่เข้ามามีส่วนร่วมด้วย

รัสเซียยืนกรานปฏิเสธว่าไม่ได้เจตนาโจมตีพลเรือน และอ้าง "ปฏิบัติการพิเศษทางทหาร" ของตนทำเพื่อปลดอาวุธยูเครนและปลดพวกผู้นำที่เป็นนาซีใหม่ เมื่อวันอาทิตย์ ประธานาธิบดีปูตินยังคงปฏิญาณว่าเขาจะทำให้ยูเครน "เป็นกลาง" ไม่ว่าจะผ่านการเจรจาต่อรองหรือด้วยสงคราม

ในวันจันทร์ มีท่าทีจากรัฐบาลจีนที่กำลังโดนนานาชาติกดดันให้แสดงบทบาทไกล่เกลี่ยความขัดแย้งครั้งนี้ด้วย โดยหวัง อี้ รัฐมนตรีต่างประเทศของจีน แถลงที่กรุงปักกิ่ง ยืนยันว่า มิตรภาพระหว่างจีนและรัสเซียยังคงหนักแน่น และความเป็นไปได้ของความร่วมมือกันในอนาคตนั้นกว้างใหญ่มาก แต่เขากล่าวว่าจีนมีความเต็มใจที่จะทำงานร่วมกับประชาคมระหว่างประเทศเพื่อดำเนินการไกล่เกลี่ยที่จำเป็นเมื่อถึงคราวจำเป็น

ความขัดแย้งในยูเครนส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกปรับตัวสูงที่สุดในรอบเกือบ 14 ปี ขณะตลาดหุ้นในเอเชียดิ่งลงอีกในวันจันทร์ หลังจากรัฐบาลสหรัฐกล่าวว่า กำลังพิจารณามาตรการห้ามนำเข้าน้ำมันจากรัสเซีย ส่วนยุโรปที่พึ่งพาน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติจากรัสเซียก็มีท่าทีตอบรับความคิดนี้ น้ำมันรัสเซียคิดเป็น 7% ของอุปทานทั่วโลก

การคว่ำบาตรของโลกตะวันตกได้แรงหนุนเพิ่มเติมจากนิวซีแลนด์ ที่ประกาศคว่ำบาตรโดยรวมถึงห้ามเรือและอากาศยานรัสเซียเข้าน่านน้ำและน่านฟ้า ส่วนเกาหลีใต้ร่วมคว่ำบาตรทางการเงินโดยห้ามการทำธุรกรรมกับธนาคารกลางรัสเซีย นอกจากนี้ บริษัทเอกชนหลายแห่งยุติการดำเนินการในรัสเซียเพิ่ม อาทิ อเมริกันเอ็กซ์เพรส,  เน็ตฟลิกซ์ และแอปติ๊กต็อก.