TSPCA และเครือข่าย ติดตามช้างป่าจากพลายสาลิกา สู่"พ่องาทอง" และ "น้องต้นกล้า"

วันที่21 กันยายน 2569 กรณีที่เป็นกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักในโซเชียลมีเดียในขณะนี้ คือเหตุการณ์ที่มีรถยนต์เก๋งคันหนึ่งขับขี่ด้วยความเร็วบนถนนในเขตอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ โดยฝ่าเข้าไปในระยะกระชั้นชิดขณะที่ "พ่องาทอง" และ "น้องต้นกล้า" ช้างป่าพ่อลูกกำลังเดินข้ามถนน พฤติกรรมดังกล่าวทำให้ลูกช้างตื่นตกใจวิ่งเตลิด อีกทั้งยังเกือบพุ่งชนพลายงาทองและทำให้นักท่องเที่ยวบริเวณนั้นต้องกระโดดหลบด้วยความตกใจนั้น

ผู้สื่อข่าวได้สอบถามเรื่องดังกล่าวกับ ดร.สาธิต ปรัชญาอริยะกุล เลขาธิการและผู้อำนวยการสมาคมป้องกันการทารุณสัตว์แห่งประเทศไทย (TSPCA) และคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ในคณะกรรมการป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ ได้แสดงความเห็นส่วนตัวว่า เรื่องช้างป่าในเขตพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่นั้น เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นมาช่วงหลังนี้พบบ่อยขึ้นและเป็นกระแสทางสังคมที่มักกล่าวถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาที่เหมาะสม ในการรักษาทรัพยากรธรรรมชาติและการดูแลสวัสดิภาพสัตว์ป่าที่ยั่งยืน

ซึ่งก่อนหน้านั้น ก็เกิดกรณีการปาประทัดใส่พลายสาลิกา  TSPCA มูลนิธิเพื่อนช้าง โดยคุณโซไรดา ซาลวาลา ผู้ก่อตั้งมูลนิธิ และเป็นผู้ริเริ่มสร้างโรงพยาบาลช้างแห่งแรกของโลกที่จังหวัดลำปาง สมาคมสงเคราะห์สัตว์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ล้านนาด็อกเวลแฟร์และองค์กรเครือข่าย เคยยื่นเรื่องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องหลายหน่วยตรวจสอบข้อเท็จจริงและเร่งรัดการพิจารณาสัตว์ที่อาศัยในธรรมชาติบางชนิดที่ใกล้ชิดกับมนุษย์และมีเหตุแห่งการทารุณกรรมเกิดขึ้นบ่อยครั้ง ให้ได้รับการบรรจุคุ้มครองเพิ่มขึ้นตามพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 นั้น

เรื่องดังกล่าว ทางกรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรุณาได้ตอบชี้แจงในฐานะกรรมการและเลขานุการ คณะกรรมการป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ ฯ ตามหนังสือเลขที่ กษ. 0625.03/18638 เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2569 ลงนามโดยรองอธิบดีกรมปศุสัตว์ ปฏิบัติราชการแทนอธิบดีกรมฯ  มีใจความสรุปว่า

1.ช้างป่า เป็นสัตว์คุ้มครอง ลำดับที่ 126 ตามกฎกระทรวงกำหนดให้สัตว์ป่าบางชนิดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ปี 2563 ดังนั้น การกระทำเข้าข่ายลักษณะความผิดแก่สัตว์ป่าในเขตอุทยานแห่งชาติ อันเป็นความผิดตามมาตรา 19(3) แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ.2562 มีบทลงโทษตามมาตรา 43 จำคุกไม่เกิน 2 ปี ปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และเป็นอำนาจโดยตรงของพนักงานเจ้าหน้าที่กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ในการตรวจสอบข้อเท็จจริงและดำเนินการกฎหมายต่อไป

2. การเร่งรัดในการพิจารณานิยามสัตว์ที่อาศัยในธรรมชาติตามพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 ให้ครอบคลุมสัตว์ป่าบางชนิดและสัตว์ป่าที่นำเข้าจากต่างประเทศบางชนิดที่ใกล้ชิดมนุษย์และพบเหตุแห่งการทารุณกรรมบ่อยๆนั้น ซึ่งเรื่องดังกล่าว TSPCA และองค์กรเครือข่ายด้านสวัสดิภาพสัตว์หลากหลายองค์กร พยายามผลักดัน มากว่า 10 ปี ซึ่งขณะนี้ยังอยู่ในขั้นตอนระหว่างการทบทวนร่างประกาศให้รอบด้านและรัดกุมยิ่งขึ้น

     สำหรับกรณี"พ่องาทอง" และ "น้องต้นกล้า" ขณะนี้พบว่า ได้มีการดำเนินการของอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ นำโดย นายชัยยา ห้วยหงษ์ทอง หัวหน้าอุทยานฯ โดยการออกหนังสือเรียกตัวผู้ขับขี่รถคันดังกล่าว และได้สืบสวนจนทราบข้อมูลและออกหนังสือเรียกตัวผู้ขับขี่รายนี้เข้ารับทราบข้อกล่าวหาเรียบร้อยแล้ว ซึ่งพบผู้กระทำผิดเป็นอดีตข้าราชการเกษียณ  โดยมีการตั้งฐานความผิดหลายกระทง เช่น แจ้งข้อหาฝ่าฝืนระเบียบการเข้าใกล้ช้างป่าในระยะน้อยกว่า 50 เมตร การคุกคามสัตว์ป่า และการไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงาน เป็นต้น

TSPCA และองค์กรเครือข่ายด้านสวัสดิภาพสัตว์ ยังคงติดตามการแก้ไขปัญหาสัตว์เลี้ยงและสัตว์ป่า อย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ก็ยังได้จัดกิจกรรมให้ความรู้การเลี้ยงสัตว์อย่างถูกวิธี เพราะไม่ว่าสุนัขและแมว เป็นสัตว์เลี้ยงที่ใกล้ชิดมนุษย์ ที่จำเป็นต้องปกป้องการทารุณกรรม แต่ก็ยังมีสัตว์อีกเยอะแยะมากมายหลายชนิดที่อาจไม่มีกระแสและได้รับการคุ้มครองเท่าที่ควร แต่พวกเขาควรได้รับการเอาใจใส่เช่นกัน โดยเฉพาะยังมีความเข้าใจผิดๆถูกๆ ในเรื่องการทารุณกรรมสัตว์ บางครั้งการทารุณกรรมสัตว์เกิดขึ้นโดยไม่เจตนา บางครั้งเกิดจากเจตนาที่เราคิดว่า ดีต่อสัตว์แต่ก็ทำไปแล้วกลายเป็นผลร้าย ดังนั้น TSPCA จึงมีนโยบายให้เกิดการคุ้มครองสัตว์ที่มีขอบเขตหลากหลายให้มีการจัดสวัสดิภาพและลดปัญหาการทารุณกรรมสัตว์ในประเทศไทย อย่างต่อเนื่องและยั่งยื่น “เพื่อสวัสดิภาพสัตว์สู่สวัสดิภาพคน” ต่อไป