จับตา 23 ส.ค.! ฝนจ่อถล่มซ้ำ 'เสรี' ห่วงดินอิ่มน้ำ เตือนน่าน-เหนือตอนล่างเสี่ยงดินถล่ม

“เสรี ศุภราทิตย์” เตือนภาคเหนือตอนล่างและน่านเฝ้าระวัง 23 ส.ค. หลังคาดฝนกลับมาอีกระลอก ห่วงดินอิ่มตัวรับน้ำไม่ไหว เสี่ยงดินถล่ม–น้ำป่าไหลหลาก ชี้ระบบเตือนภัยส่วนกลางเห็นได้เพียงภาพเฉลี่ย แนะท้องถิ่นตั้งวอร์รูมคู่ขนาน ประเมินความเสี่ยงเฉพาะพื้นที่และกำหนดจุดพักพิงให้ประชาชน

20 สิงหาคม 2569 - เมื่อเวลา 13.10 น. ที่ทำเนียบรัฐบาล นายเสรี ศุภราทิตย์ ผู้อำนวยการศูนย์การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศและภัยพิบัติ มหาวิทยาลัยรังสิต และรองประธานมูลนิธิสภาเตือนภัยพิบัติแห่งชาติ ให้สัมภาษณ์ถึงสถานการณ์ภาพรวมน้ำในพื้นที่จังหวัดน่านขณะนี้ว่า วันนี้ยังคงมีฝนตกอยู่ แต่ระดับน้ำที่เมืองน่านถือว่าทรงตัวและลดลงเล็กน้อย ขณะที่พื้นที่อำเภอเวียงสา ระดับน้ำยังสูง

ทั้งนี้ ในวันที่ 21-22 สิงหาคม ระดับน้ำจะลดลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยในวันที่ 21 สิงหาคม น้ำควรจะลดลงต่ำกว่าตลิ่ง อย่างไรก็ตาม การคาดการณ์ในวันที่ 23 สิงหาคม จะมีฝนตกเข้ามาอีกชุดหนึ่ง เนื่องจากหย่อมความกดอากาศบริเวณเวียดนามตอนเหนือ ซึ่งเป็นการคาดการณ์ ณ ขณะนี้ และต้องอัปเดตสถานการณ์ทุกวัน เพื่อให้ชัดเจนว่าฝนจะมาในลักษณะเดิมหรือไม่

นายเสรีกล่าวว่า อีกประเด็นสำคัญคือ ขณะนี้พื้นดินอิ่มตัวมากแล้ว ไม่สามารถรับน้ำได้ไหว จึงถือเป็นความเสี่ยงที่พื้นที่ตอนบนอาจเกิดดินถล่มและน้ำป่าไหลหลาก ซึ่งต้องติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด

นายเสรีกล่าวต่อว่า ส่วนใหญ่เมื่อมีการเตือนภัยจากส่วนกลาง หรือส่ง Cell Broadcast เข้าไป มักได้รับเสียงสะท้อนกลับมาว่า เมื่อเตือนแล้วจะให้ประชาชนไปที่ไหน เพราะไม่ได้แจ้งพื้นที่พักพิง จึงขอชี้แจงว่า ระบบเตือนภัยจากส่วนกลางส่งไปเพื่อให้ท้องถิ่นนำไปแจ้งเตือนต่อว่า ประชาชนที่อยู่ในแต่ละหมู่บ้านควรไปยังศูนย์พักพิงจุดใด

ส่วนกลางไม่สามารถระบุได้ทั้งหมด เนื่องจากต้องดูแลทั่วประเทศทั้ง 76 จังหวัด จึงอยากให้ท้องถิ่นตั้งวอร์รูมคู่ขนานกับส่วนกลาง เพื่อให้การประสานงานมีความใกล้ชิดมากขึ้น

“ทั้งที่ส่วนกลางส่ง Cell Broadcast ไปตั้งแต่ 04.00-06.00 น. แต่ก็ยังมีผู้เสียชีวิต นั่นหมายความว่า มันมีช่องว่างอะไรที่ไม่ไปถึงประชาชนหรือไม่ ซึ่งเราต้องดูว่าเหตุการณ์มันเป็นอย่างไร” นายเสรีกล่าว

เมื่อถามว่า ก่อนหน้านี้มีการถอดบทเรียนกันค่อนข้างมาก เช่น กรณีน้ำท่วมอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา แต่ครั้งนี้พื้นที่ภาคเหนือยังคงเกิดน้ำท่วม จะมีแนวทางอย่างไร นายเสรีกล่าวว่า ต้องยอมรับว่าโครงสร้างพื้นฐานและสภาพการใช้ที่ดินเปลี่ยนแปลงไปโดยสิ้นเชิง

ในอดีตฝนอาจตก 100-200 มิลลิเมตรโดยยังไม่เห็นผลกระทบมากนัก แต่ปัจจุบันบางพื้นที่ฝนตกเพียง 60 มิลลิเมตรก็เกิดปัญหาแล้ว เนื่องจากสภาพพื้นที่เปลี่ยนแปลงไป ดังนั้น ท้องถิ่นต้องประเมินให้ได้ว่าแต่ละพื้นที่สามารถรับน้ำได้แตกต่างกันอย่างไร

นายเสรีย้ำว่า ประเด็นสำคัญคือท้องถิ่นต้องมีระบบเตือนภัยและระบบประเมินความเสี่ยงของตัวเอง หากไม่มี ปัญหาจะเกิดขึ้นซ้ำและอาจมีผู้เสียชีวิตและความเสียหายเพิ่มสูงขึ้น ขณะที่รัฐบาลต้องมีนโยบายผลักดันเรื่องนี้อย่างจริงจัง

ปัจจุบันทุกอย่างมารวมอยู่ที่ส่วนกลาง แต่ส่วนกลางไม่สามารถเตือนภัยในรายละเอียดเฉพาะพื้นที่ได้ เช่น หากฝนตกเฉพาะอำเภอปัวถึง 300 มิลลิเมตร ส่วนกลางอาจเห็นและแจ้งเตือนในภาพเฉลี่ยว่าฝนตก 60-80 มิลลิเมตร ทั้งที่ความเป็นจริงในพื้นที่มีปริมาณฝนถึง 300 มิลลิเมตร ซึ่งถือเป็นประเด็นสำคัญ

เมื่อถามว่า หากใช้โมเดลดังกล่าวทั่วประเทศ จะช่วยลดจำนวนผู้เสียชีวิตและความเสียหายได้หรือไม่ นายเสรีกล่าวว่า ถูกต้อง หากพื้นที่มีความเข้มแข็งและใกล้ชิดประชาชน แต่การเปลี่ยนผ่านเพื่อทำให้พื้นที่เข้มแข็งต้องใช้เวลา รวมถึงต้องมีบุคลากร เครื่องมือ และองค์ความรู้ ซึ่งทั้งหมดถือเป็นเรื่องสำคัญ

เมื่อถามถึงวันที่ 23 สิงหาคม ที่มีการคาดการณ์ว่าฝนจะกลับมาอีกช่วงหนึ่ง มีจังหวัดใดต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ นายเสรีกล่าวว่า ภาคเหนือตอนล่าง รวมถึงจังหวัดน่าน ต้องเฝ้าระวัง อย่างไรก็ตาม ต้องติดตามและอัปเดตสถานการณ์ในวันที่ 21-22 สิงหาคมอีกครั้ง เพื่อให้การคาดการณ์สำหรับวันที่ 23 สิงหาคมมีความแม่นยำมากยิ่งขึ้น