'ภัทรพงษ์' ซัดรัฐบาลคว้าน้ำเหลว เจรจาเมียนมา-จีน แก้มลพิษข้ามพรมแดนไม่คืบหน้า

'ภัทรพงษ์' จวก 'รัฐบาล' ละเลยแก้ปัญหามลพิษน้ำข้ามแดน ชี้เจรจา 'เมียนมา-จีน' ไร้ความคืบหน้าเชิงรุก หวั่นไทยเสียเปรียบเวที JWG จี้ ย้ายสถานที่ประชุมลงพื้นที่แม่สาย สัมผัสปัญหาจริงร่วมกับประชาชน

18 พฤศจิกายน 2569 - เวลา 13.15 น. ที่รัฐสภา นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษามลพิษทางน้ำข้ามแดน ให้สัมภาษณ์ภายหลังการประชุมคณะอนุกรรมาธิการฯ ถึงความคืบหน้าการแก้ไขปัญหามลพิษทางน้ำข้ามแดนว่า เห็นได้ชัดเจนว่ารัฐบาลได้ละเลยต่อปัญหานี้ จนทำให้ไม่ได้รับการเดินหน้าแก้ไขที่ต้นตออย่างแท้จริง

นายภัทรพงษ์ ยกตัวอย่างกรณีการประชุมหารือระหว่างนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ กับ พล.อ.อาวุโส มิน อ่อง หล่าย ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ซึ่งความคืบหน้าเรื่องมลพิษทางน้ำข้ามแดนมีเพียงแค่การเร่งรัดวันประชุมคณะทำงานร่วม (JWG) ที่ได้ลงนามในกรอบข้อตกลง (TOR) ร่วมกับเมียนมา จากเดิมที่กำหนดไว้ในวันที่ 30 พ.ย. มาเป็นวันที่ 25 พ.ย. นี้เท่านั้น โดยไม่มีการพูดคุยถึงมาตรการทางการค้า การนำเข้า-ส่งออกแร่ หรือสารเคมีที่ใช้ในกิจการเหมืองแร่แต่อย่างใด

นายภัทรพงษ์ กล่าวต่อว่า การเจรจาโดยรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของไทย เพื่อจัดการปัญหาที่ประชาชนไทยกำลังเผชิญอยู่ มีเพียงแค่การเร่งรัดวันประชุมเท่านั้น และที่น่ากังวลคือฝ่ายไทยเองยังไม่ได้มีการหารือภายในถึงแนวทางที่จะนำไปพูดคุยในวันที่ 25 พ.ย. นี้เลยด้วยซ้ำ ในขณะที่ฝั่งเมียนมาได้มีการหารือเตรียมพร้อมภายในของเขาไปแล้ว ดังนั้น ข้อมูลที่เราต้องการจะนำไปเสนอ ไม่ว่าจะเป็นการขอผลตรวจคุณภาพน้ำของเมียนมาบริเวณต้นเหมือง หรือแผนการดำเนินการระยะ 3 ปี ฝ่ายไทยยังไม่ได้มีการพูดคุยกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะระดับพื้นที่ใน จ.เชียงราย จ.เชียงใหม่ และ จ.แม่ฮ่องสอน เลย ซึ่งตนได้สะท้อนข้อกังวลนี้ในที่ประชุมว่า หากยังเดินหน้ากันในลักษณะนี้ จะไม่มีทางแก้ไขปัญหานี้ได้แน่นอน

นายภัทรพงษ์ กล่าวอีกว่า นอกจากนี้ ในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ซึ่งนายกรัฐมนตรีของสาธารณรัฐประชาชนจีนได้เดินทางมาเยือนและหารือกับนายกรัฐมนตรีของไทย การพูดคุยเรื่องน้ำเป็นพิษก็เป็นเพียงเรื่องร่างบันทึกความเข้าใจ (MOU) ที่จะสนับสนุนอุปกรณ์การตรวจวัดระหว่างสถาบันวิจัยของจีนกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงของไทยเท่านั้น แต่ไม่ได้มีการหยิบยกข้อเรียกร้องด้านมาตรการทางการค้า หรือข้อเรียกร้องให้ทางการจีนเข้ามาตรวจสอบเหมืองแร่ตามพิกัดที่ตั้งที่พรรคประชาชนได้ส่งข้อมูลไปให้อย่างชัดเจน เพื่อให้จีนดำเนินการบังคับใช้ตามกฎหมายของจีนเอง จึงสะท้อนให้เห็นชัดเจนว่ารัฐบาลละเลยการแก้ไขปัญหาที่ต้นตอ ซึ่งจะส่งผลให้ประชาชนที่อยู่ปลายทางได้รับผลกระทบอย่างหนักหน่วงแน่นอน

สำหรับแนวทางการรับมือผลกระทบภายในประเทศ นายภัทรพงษ์ เปิดเผยว่า ข่าวความคืบหน้าที่พอจะเห็นได้บ้างมีเพียงแผนรับมือด้านการเกษตร ซึ่งในส่วนของคณะอนุกรรมาธิการฯ ได้เสนอให้พิจารณาข้อกังวลในพื้นที่ริมแม่น้ำโขงและพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซากเป็นประจำทุกปี โดยขอให้เร่งตรวจสอบพื้นที่ดังกล่าว รวมถึงตรวจสอบพื้นที่ที่ไม่มีสารปนเปื้อนเพื่อกำหนดเป็นพื้นที่ควบคุม ซึ่งได้นำเสนอต่อเกษตรจังหวัดเชียงรายไปแล้ว และทางกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะส่งตัวแผนฉบับดังกล่าวมาให้คณะอนุกรรมาธิการฯ ตรวจสอบอีกครั้งในวันพรุ่งนี้ (19 พ.ย.)

ส่วนกรณีการประกาศเขตภัยพิบัติซึ่งคณะอนุกรรมาธิการฯ ได้ติดตามเรื่องนี้มาตั้งแต่ปีที่ผ่านมา โดยเสนอให้กรมควบคุมมลพิษและกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) กำหนดหลักเกณฑ์ให้ชัดเจนว่าในระดับใดที่จังหวัดจะสามารถประกาศเป็นเขตภัยพิบัติได้ เช่นเดียวกับกรณีฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 แต่จนถึงขณะนี้ทาง ปภ. ยังคงรอหนังสือตอบกลับจากกรมควบคุมมลพิษอยู่ จึงต้องติดตามกันต่อไปว่าหลังจากที่ละเลยเรื่องนี้มานานถึง 1 ปีแล้ว จะยังคงละเลยต่อไปจนถึงเมื่อใด

เมื่อถามถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาในพื้นที่ระยะยาว นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า พูดตรงๆ ว่าในส่วนของการแก้ไขปัญหาระยะยาว แผนงานของหน่วยงานต่างๆ ยังค่อนข้างคลุมเครือมาก แต่ต้องขอชื่นชมหน่วยงานที่ดำเนินการได้อย่างเป็นรูปธรรม คือ จ.เชียงราย ที่มีแผนรับมือปัญหานี้ โดยเฉพาะการจัดหาแหล่งน้ำทดแทนทั้งน้ำอุปโภคและบริโภค รวมถึงกรมควบคุมโรคที่ได้จัดทำแผนรับมือด้านสุขภาพระยะ 5 ปีอย่างชัดเจน ขณะที่หน่วยงานอื่นๆ แทบยังไม่เห็นแผนงานที่เป็นรูปธรรม ยกเว้นแผนของกระทรวงเกษตรฯ ที่จะได้เห็นรายละเอียดในวันพรุ่งนี้

นายภัทรพงษ์ กล่าวต่อว่า คณะอนุกรรมาธิการฯ ได้เสนอไปยังกรมควบคุมมลพิษว่า ในการประชุมร่วมกับเมียนมาระหว่างวันที่ 25-26 พ.ย. นี้ ซึ่งไทยเป็นเจ้าภาพ ขอให้ย้ายสถานที่ประชุมจากห้องประชุมโรงแรมในกรุงเทพฯ ไปจัดที่ อ.แม่สาย จ.เชียงราย เลย เพื่อที่จะได้ประชุมกันในพื้นที่หน้างานจริง ให้ตัวแทนรัฐบาลไทยซึ่งหลายคนยังไม่เคยลงพื้นที่ รวมถึงรัฐบาลเมียนมา ได้เห็นสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นจริงพร้อมกับประชาชน ตลอดจนต้องกำหนดแนวทางเรียกร้องให้รัฐบาลเมียนมาจัดการปัญหานี้อย่างจริงจัง

โดยเฉพาะการกำหนดจุดตรวจคุณภาพน้ำให้ครอบคลุมพื้นที่ที่มีการทำเหมืองทั้งหมด จะมาอ้างว่าเป็นพื้นที่ของกลุ่มว้าไม่ได้ เพราะยังมีพื้นที่เหมืองอีกหลายแห่งที่ไม่ได้อยู่ในเขตอิทธิพลของกลุ่มว้าด้วยเช่นกัน จึงต้องย้ำกับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมว่าต้องมีจุดยืนที่ชัดเจนในการเจรจา เพราะหากไปประชุมโดยที่ไม่มีการหารือเตรียมพร้อมกันเลย ประเทศไทยก็จะไม่ได้ประโยชน์อะไรจากการประชุมครั้งนี้

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ก.เกษตรฯ ลุยแก้ปัญหาสารปนเปื้อนเชียงราย เร่งแยกพื้นที่เสี่ยงให้ชัดเจน

พท.ย้ำ ก.เกษตรฯ ติดตามปัญหาสารพิษและโลหะหนักปนเปื้อนในแม่น้ำสาย แม่น้ำกกตั้งแต่ปี 68 ฟาก “สุริยะ” สั่งทุกกรมเร่งตรวจสอบผลกระทบจากสารปนเปื้อน หวั่นเข้าสู่ห่วงโซ่อาหาร

นายกฯ จี้ทุกหน่วยงานเร่งแก้ปัญหาน้ำประปาเชียงราย-รับมือน้ำท่วมภาคใต้

นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ในการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันนี้ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ซึ่งอยู่ระหว่างเดินทางปฏิบัติภารกิจต่างประเทศ

รัฐบาลเร่งบูรณาการทุกภาคส่วนแก้ปัญหาสารพิษในแม่น้ำภาคเหนือ

รัฐบาลเร่งเครื่องแก้วิกฤตสารหนูแม่น้ำกก-สาย! อว. ระดมทีมวิทยาศาสตร์ลุย 4 แนวทางด่วน กรองน้ำ–ตรวจสารพิษ–ศึกษาฝายดักตะกอน–สืบต้นตอ กษ. สั่ง 3 กรมตรวจเข้มห่วงโซ่อาหาร หนุนระบบตรวจสอบย้อนกลับ กู้ความเชื่อมั่นสินค้าเกษตรไทย

เลขาฯสมช. รับงานหิน! แก้สารพิษในแม่น้ำ ต้องให้จีน-เมียนมา-รัฐฉาน ร่วมมือกัน

เลขาฯสมช. ยัน ระดับนโยบายพยายามเร่งแก้ปัญหาสารพิษแม่น้ำกก-สายอยู่ รับ คุยกับรัฐฉาน ไม่ง่าย ต้องมีมาตรการบางอย่าง ใช้องคาพยพที่ค่อนข้างใหญ่ บอก พร้อมตลอดเวลาถ้าจะให้เข้าไปเจรจา ชี้ แค่มาตรการบอยคอยซื้อแร่ยังไม่พอ

ทอ. ส่ง 2 เครื่องบินรบ F-16 บินลาดตระเวนชายแดนแม่ฮ่องสอน หลังพบเคลื่อนไหวฝั่งตรงข้าม

ทอ. ส่ง F-16 จำนวน 2 เครื่อง วิ่งขึ้นฉุกเฉิน (QRA) บินลาดตระเวนรบชายแดน หลังพบการปฏิบัติการทางอากาศบริเวณพื้นที่ตรงข้าม อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน แต่ไม่มีรุกล้ำน่านฟ้าไทย

'อนุทิน' เผยจีน-เมียนมา ยินดีแก้สารพิษแม่น้ำภาคเหนือ สั่งประปาเร่งหาแหล่งน้ำสำรองให้ประชาชน

นายกฯ ยัน จีน-เมียนมา ยินดีเดินหน้าร่วมแก้ปัญหาสารพิษในแม่น้ำภาคเหนือ ขณะ กปภ. เร่งหาแหล่งน้ำสำรองลดผลกระทบให้ประชาชน เผย ไทยแจ้งความกังวลไปแล้วทั้งเรื่องน้ำ-ชายแดน