'สว.อังคณา' เปิดข้อสังเกต การเสียชีวิต 'อดีตผู้กำกับโจ้'

8 มีนาคม 2568 - นางอังคณา นีละไพจิตร สมาชิกวุฒิสภา (สว.) และประธานคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิเสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา โพสต์เฟซบุ๊ก ว่า กรณี ผกก. โจ้ ถือเป็นการเสียชีวิตระหว่างการควบคุมตัวในเรือนจำ แม้ทางทัณฑสถานจะแจ้งว่าเป็นการฆ่าตัวตาย แต่มีหลายสิ่งที่เป็นข้อสังเกต คือ

1. ก่อนการเสียชีวิตไม่นาน ครอบครัวได้ร้องเรียนต่อกรมราชทัณฑ์ว่า ผกก โจ้ถูกทำร้ายร่างกายโดยผู้คุม ซึ่งมีเอกสารทางการแพทย์ยืนยันปรากฏรอยช้ำจากของแข็งไม่มีคม ที่จริงเรื่องนี้ตาม พรบ ทรมานอุ้มหาย ญาติสามารถร้องเรียนต่ออัยการ หรือฝ่ายปกครองได้หากเกรงว่าจะไม่ได้รับความเป็นธรรมในการสอบสวน กรณีนี้ชี้ให้เห็นว่าเรือนจำไม่ได้แจ้งสิทธิแก่ครอบครัว อีกทั้งครอบครัวก็อาจไม่รู้กฎหมาย

2. #การแยกขังเดี่ยว จากประสบการณ์ตรวจเยี่ยมเรือนจำ กรณี ผตข/นักโทษ ที่กระทำผิด จนท อาจทำโทษ ผตข โดยการขังเดี่ยว ในห้องที่ไม่มีแสงสว่าง และมีความแคบมากๆ แต่ไม่เคยพบว่ามีนักโทษคนใดสามารถร้องขอเพื่ออยู่คนเดียวในเรือนนอนปกติได้เนื่องจากความแออัดของเรือนจำ

3. โดยปกติในเรือนนอนแต่ละห้องจะมี ผตข/นักโทษ นอนรวมกันหลายคน โดยจะเปิดไฟส่องสว่างทั้งคืน เวลามีใครเจ็บป่วย ผตข จะช่วยกันตะโกนเรียกผู้คุม อย่างไรก็ดีในยามวิกาลผู้คุมมีจำนวนน้อย ทำให้ผู้คุมมักไม่ขึ้นเรือนนอน อาจเนื่องจากกลัวถูก ผตข ทำร้าย ทำให้ต้องรอจนเช้าจึงจะได้รับการรักษา หรือหากมีการเสียชีวิต ก็มักต้องรอจนเช้าจึงจะนำศพออกไปได้ เรื่องนี้ ผตข/นักโทษ ทุกคนทราบดี

4. ในเรือนจำมักมี #ขาใหญ่ ซึ่งเป็นนักโทษที่อยู่มานานและได้รับความไว้วางใจจากผู้คุมให้เป็นผู้ช่วยดูแล ผตข/ นักโทษ ที่เข้าไปใหม่ ซึ่งหลายครั้งพบมีการทำร้ายกันเอง รวมถึงการล่วงละเมิดทางเพศ กรณีทำร้ายถึงตายก็มีมาแล้ว โดยเฉพาะ ผตข ที่เป็นตำรวจ มักมีคู่กรณีที่ถูกจำคุกอยู่และพร้อมเอาคืน เรื่องนี้โดยมากเรือนจำมักมีมาตรการป้องกันอยู่แล้ว

กรณีการเสียชีวิตของอดีต ผกก โจ้ แม้จะเป็นนักโทษคดีอุจฉกรรจ์ แต่ก็ต้องได้รับการสอบข้อเท็จจริงอย่างโปร่งใสและเป็นธรรม เพราะทุกคนมีสิทธิในชีวิตและร่างกายเท่าเทียมกัน และจะต้องไม่ถูกทรมานทารุณกรรมโดยปราศจากการคุ้มครองทางกฎหมาย

ดังนั้น สังคมจึงไม่ควรซ้ำเติมครอบครัว หรือมองว่าเป็นการสมควรแล้ว เพราะหากมีการทรมานเกิดขึ้นจริงตามข้อร้องเรียนของครอบครัว ครอบครัวก็มีสิทธิเข้าถึงความยุติธรรม และได้รับการเยียวยาตามกฎหมาย

อยากเห็นบทบาทของคณะกรรมการทรมานซึ่ง รมต ยุติธรรม เป็นประธาน ตรวจสอบเรื่องนี้อย่างจริงจัง ไม่ใช่มีเรื่องร้องเรียนจากครอบครัวถึงหน่วยงานต้นสังกัดโดยคณะกรรมการไม่ทราบเรื่อง เพราะนั่นหมายถึงความล้มเหลวในการบังคับใช้ พรบ.ทรมานอุ้มหาย ในประเทศไทย