ไขข้อข้องใจ! ทำไมต้องมี 'ศาลรัฐธรรมนูญ'

29 ส.ค. 2568 – นายเทพไท เสนพงศ์ อดีต สส.นครศรีธรรมราช โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า ทำไมต้องมีศาลรัฐธรรมนูญ

วันนี้วันที่ 29 สิงหาคม 2568 ศาลรัฐธรรมนูญมีนัดฟังคำวินิจฉัยคดีคลิปเสียงหลุด ของนางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ในข้อหาขาดความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์ และฝ่าฝืนจริยธรรมอย่างร้ายแรง ซึ่งมีการวิพากษ์วิจารณ์ถึงบทบาทการทำหน้าที่ของศาลรัฐธรรมนูญ ว่ามีความเหมาะสมถูกต้องตามหลักของการปกครองในระบอบประชาธิปไตยหรือไม่

มีหลายคนแสดงความเห็นว่า บทบาทการชี้ขาด เรื่องการกระทำผิดทางการเมืองของนักการเมือง ควรให้ประชาชนตัดสิน ไม่ใช่ให้องค์กรอิสระมาตัดสิน บางคนบอกว่า นักการเมืองมาจากการเลือกตั้งของประชาชนนับแสนนับล้านคน แต่ทำไมให้ศาลรัฐธรรมนูญที่มีเพียง 9 คน เป็นผู้ตัดสินอนาคตทางการเมืองของนักการเมือง

เนื่องจากเหตุผล เมื่อองค์กรอิสระมีหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญแล้ว จำเป็นต้องใช้องค์กรอิสระในการตัดสินเรื่องจริยธรรมของนักการเมือง น่าจะมาจากเหตุผล 3 ข้อ คือ

1.เป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ ซึ่งได้เกิดขึ้นมาตั้งแต่รัฐธรรมนูญปี 2540 รัฐรัฐธรรมนูญปี 2550 และปีรัฐธรรมนูญปี 2560 ฉบับปัจจุบัน องค์กรอิสระยังทำหน้าที่ตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญต่อไป

2.เหตุที่ต้องมีองค์กรอิสระ เพราะนักการเมืองไม่รู้จักรับผิดชอบชั่วดี ไม่มีจิตสำนึกในการปฏิบัติหน้าที่ การแต่งตั้งการเข้าสู่ตำแหน่ง ฝ่าฝืนบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญเช่น ขาดคุณสมบัติ บางคนมีประวัติเสื่อมเสีย เกี่ยวข้องกับยาเสพติด เกี่ยวข้องกับธุรกิจสีเทา เกี่ยวข้องกับเว็บการพนัน เกี่ยวข้องกับการค้าน้ำมันเถื่อน เกี่ยวข้องกับการค้าของหนีภาษี ซึ่งเป็นการกระทำผิดกฎหมายทั้งสิ้น แต่ว่าผู้มีหน้าที่ก็ยังแต่งตั้งเพื่อเอาใจ เพื่อผลประโยชน์ทางการเมือง

3.เนื่องมาจากนักการเมืองขาดสปิริต ไม่แสดงความผิดชอบความผิดต่อหน้าที่ของตัวเอง บางคนทำผิดก็ไม่ยอมรับผิด ไม่แสดงความรับผิดชอบทางการเมืองไม่มีสปิริตทางการเมือง เมื่อเทียบกับนักการเมืองในต่างประเทศ ในประเทศที่เจริญแล้ว อย่างเช่นนักการเมืองในประเทศตะวันตก หรือนักการเมืองประเทศญี่ปุ่น ซึ่งไม่จำเป็นต้องมีองค์กรอิสระ หรือองค์กรใดมาตัดสินความผิดถูก เมื่อทำผิดก็จะแสดงความรับผิดชอบโดยการลาออกทันที

ด้วยเหตุผล3ข้อนี้ นักการเมืองไทยเป็นนักการเมืองที่ขาดจิตสำนึก หรือภาษาชาวบ้านเรียกว่า นักการเมืองไทยหน้าด้าน เล่นลิ้น หาช่องทางเอาตัวรอด ตีความกฎหมายแบบศรีธนญชัย พยายามหลีกเลี่ยงการแสดงความรับผิดชอบทางการเมือง จึงทำให้ต้องมีการเขียนบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญอย่างละเอียด และมีองค์กรอิสระมาเป็นฝ่ายตัดสิน ถ้านักการเมืองไทยมีคุณภาพรับผิดชอบชั่วดี ไม่จำเป็นต้องให้ใครมาตรวจสอบ เมื่อตรวจสอบตัวเองได้ ก็ไม่จำเป็นต้องมีองค์กรอิสระเหล่านี้มาตรวจสอบถ่วงดุล

ส่วนตัวก็ไม่เห็นด้วยกับการมีองค์กรอิสระเข้ามาแทรกแซงการเมืองในระบอบประชาธิปไตย โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่มาของคณะกรรมการองค์กรอิสระ ที่ไม่ได้ยึดโยงกับประชาชน แต่ด้วยความจำเป็น เมื่อสภาพการเมืองเมืองไทยเป็นเช่นนี้ คุณภาพนักการเมืองไทยเป็นเช่นนี้ จึงจำเป็นต้องมีองค์กรอิสระ และเมื่อมีองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญแล้ว ก็ต้องใช้องค์กรอิสระให้สมกับเจตนารมณ์ที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ

เพราะฉะนั้นการวิพากษ์วิจารณ์ว่า ไม่ควรมีศาลรัฐธรรมนูญในการตัดสินคดีของนางสาวแพทองธาร ซึ่งถ้าหากนางสาวแพทองธาร มีความรับผิดชอบชั่วดี แสดงความรับผิดชอบทางการเมือง ตั้งแต่วันที่คลิปหลุด โดยการลาออกหรือยุบสภา เรื่องนี้คงไม่มีการยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ แต่เมื่อยืนกระต่ายขาเดียว ไม่แสดงความรับผิดชอบใดๆ ทั้งสิ้น จึงจำเป็นต้องให้ศาลรัฐธรรมนูญเป็นองค์กรตัดสิน.