'ปุ๊3บาท' หนุนรื้อสูตรค่าการกลั่น ชี้โครงสร้างราคาน้ำมันไทยเพี้ยน เก็บภาษีหลายตัวเกิน

นักพลังงาน ปุ๊ 3 บาท หนุนรื้อสูตรค่าการกลั่น ชี้โครงสร้างราคาน้ำมันไทย เพี้ยน เก็บภาษีหลายตัวเกิน เชื่อหากดีลกับโรงกลั่น คุยกันได้ก็จบ

5 เม.ย.2569-นายภาณุรัช ดำรงไทย นักพลังงานและประธานยุทธศาสตร์ด้านพลังงานและนวัตกรรม พรรคไทยก้าวใหม่ ซึ่งเคยทำงานอยู่กับบริษัทพลังงานยักษ์ใหญ่เช่น ยูโนแคล และ เชฟรอนมานานหลายปี และก่อนหน้านี้เคยออกมานำเสนอแนวคิดและวิธีการทำให้ค่าไฟฟ้าถูกลง เพื่อทำให้ประชาชนสามารถจ่ายค่าไฟฟ้าในราคาไม่เกิน 3 บาทต่อหน่วย จนได้รับฉายาปุ๊ 3 บาท กล่าวว่า จากวิกฤตน้ำมันทั่วโลกเวลานี้ แนวทางการรับมือเรื่องหนึ่งที่สำคัญก็คือ การรณรงค์ให้ประชาชนประหยัดการใช้น้ำมัน โดยเห็นด้วยกับการให้ข้าราชการ work from home เพราะทำให้รถหลายคันหยุดออกมาวิ่ง เพราะไม่อยากเห็นภาพที่สุดท้ายจะเหลือรถไม่กี่คันและรถอีวีวิ่งบนถนน เพราะไม่อย่างนั้น ลองคิดดูข้าวสารจากภาคอีสานจะส่งมาให้เรากินอย่างไร มันอันตราย ด้วยความเป็นธรรม มั่นใจว่ารัฐบาลกำลังหาแหล่งน้ำมันอยู่ แต่ว่าในทางปฏิบัติการไปหาแหล่งน้ำมันอื่นมันไม่ใช่ง่าย

ถามา หากสถานการณ์สงครามยืดเยื้อไปอีกสองเดือน สภาพการณ์จะเป็นอย่างไร นักพลังงานระบุว่า ไม่ต้องสองเดือนหรอก คิดดูว่าน้ำมันที่อยู่ในแต่ละประเทศ เขาคำนวณกันแล้วว่านับจากวันนี้มันจะเริ่มขาด เพราะเรือ(เรือขนน้ำมัน)ต้องมีการเดินทางจากตะวันออกกลางมาถึงเอเชียประมาณหนึ่งเดือน ซึ่งตารางการเดินเรือ ทางวอลล์สตรีทเจอร์นัล เขามีตัวเลขอยู่ เขาบอกว่า ของที่ควรจะมาแต่ไม่มา มันจะเริ่มหยุดตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน หมายถึงเรือที่ออกก่อนวันที่ 27 กุมภาพันธ์ มันมาถึงแล้ว แต่เรือที่ควรจะไปรับแล้วออกมาวันที่ 1 มีนาคม ไม่มีไม่มา 1 มีนาคม หากไปรับ ต้องมาถึง 1 เมษายน 15 มีนาคม ก็ต้องมาถึง 15 เมษายน แต่หายไปหนึ่งเดือน ไม่มีที่อื่นมา ทางยุโรป อย่างที่อังกฤษ Vice President ของ Shell บอกเลยว่า หายนะกำลังเริ่มต้น เพราะเขารู้ เพราะเขาดูตาราง(การเดินเรือ)แล้วเขารู้ว่าของไม่เข้ามา เห็นความน่ากลัวหรือไม่ ปัญหาคือต่อให้มีเงิน ก็ไม่มีของ จะทำอย่างไร ผมถึงบอกว่า ต้องประหยัดตั้งแต่วันนี้ จะทำอะไรก็ต้องทำ

ย้ำว่า เรื่องที่ยังเถียงกันไม่จบคือเรื่องโครงสร้างราคาน้ำมันในประเทศเรา นายภาณุรัช ระบุว่า เพี้ยน อยู่หลายประเทศ ไม่เห็นประเทศไหน เก็บภาษีบ้าบอคอแตกเยอะขนาดนี้ คือมีสิงคโปร์ -ยุโรป เก็บแพง เข้าใจเพราะเขาไม่อยากให้ใช้น้ำมัน แต่เขามีบริการรถสาธารณะที่ดี ประเทศไทยเราก็มีค่าการกลั่น ไปบวกภาษีต่างๆ เยอะ อย่างการเก็บภาษีสรรพสามิต ผมไม่เห็นด้วยมากที่สุด เพราะเก็บทั้งเหล้า บุหรี่ และเก็บน้ำมันด้วย คือเข้าใจว่าเก็บเพื่อมาเป็นรายได้ของรัฐ แต่ก็แสดงว่ารัฐต้องหารายได้ทางนี้แล้ว หากรัฐอยากได้รายได้ ก็ให้คนใช้น้ำมันกันเยอะๆ จะได้มีรายได้ แล้วเราก็เอาเงินไปอุดหนุน ส่วนที่จะลดให้หนึ่งบาทก็ขอบคุณมาก ของเวียดนามมีภาษีสิบเก้าเปอร์เซ็นต์ตัดศูนย์เลย ภาษีทุกอย่างตัดเกลี้ยงเลย

ถามต่อไปว่า ทางรมว.พลังงาน นายเอกนัฎ พร้อมพันธุ์ บอกว่าจะมีการทบทวนค่าการกลั่น นายภาณุรัชกล่าวสนับสนุนว่า ดี บางอย่าง ด้วยใจเป็นธรรม ค่าการกลั่นมันประกอบด้วย ราคาน้ำมันดิบ ที่ไปเทียบราคากลางซึ่งโลกเขาก็ทำกันแบบนั้น แต่ผมไม่ได้บอกว่าผมเห็นด้วย แต่หลักการคือ เขามีสามค่าหลักๆ คือ หนึ่ง ราคาน้ำมันดิบ ที่ใครๆ ก็รู้ว่ามันสูง แต่น้ำมันดิบ สมมุติราคาวันนี้ 100 แต่หากไปซื้อ ไม่มีใครขายราคา 100 ก็ขาย 105 หรือ 110 จะเอาหรือไม่ หากไม่เอาก็เรื่องของคุณ

สองคือ ค่าเดินเรือ ซึ่งวันนี้แพงขึ้นจากเดิมห้าเท่า ไม่มีเรือจะวิ่ง สามคือ ค่าประกันการเดินเรือ ก็สูงอีก และสี่คือค่าดำเนินการของโรงกลั่น แต่ว่าตัวอื่นๆ เช่นค่ากองทุนต่างๆ ภาษีต่างๆมันเยอะจริง แต่ค่าการกลั่นของเขาก็มีอยู่บ้าง เรื่องนี้ต้องพูดถึงกติกา ตอนนั้นมันเป็นสูตรคณิตศาสตร์ หากตกลงกันโรงกลั่นได้ ภาษี อย่างเช่น คุณมีสต็อกน้ำมันเก่า แล้วมันตูม คุณได้ผลประโยชน์ ก็เอาตัวเลขมาดู ตรงนี้หลายประเทศ อย่างที่ยุโรป เขาก็เก็บ Windfall Tax หรือภาษีลาภลอย และมองอย่างเป็นธรรม หากตอนที่ราคามันลง ก็ดูว่าเขาขาดทุนเท่าไหร่ แล้วก็มาคุยกัน แล้วก็ลดภาษี เพราะเวลาน้ำมันราคาขึ้นเร็วๆ เราไม่ไหว แต่ตอนน้ำมันราคาลง ก็อาจจะโอเค เปลี่ยนกติกาใหม่ ตอนขึ้นอย่าขึ้นเร็วได้ไหม ตอนลง ลงช้าเราโอเค เพราะตอนขึ้นเราปรับตัวไม่ทัน แต่ตอนลงเราอาจปรับตัวทัน หากคุยกติกาได้ ผมว่าได้หมด

ถามถึงว่าที่คนถกเถียงกันมากคือทำไมไทยต้องอ้างอิงราคาน้ำมันสำเร็จรูปจากสิงคโปร์ นายภาณุรัช ให้ความเห็นว่า อ้างได้ คือแบบนี้ มันจะมีหลายตลาด เช่น ตลาดน้ำมันดิบเบรนท์ ที่คือยุโรป หรือดูไบ อยู่ที่ดูไบ หรือเวสต์เท็กซัส แต่สำหรับประเทศในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงจีน ก็ใช้สิงคโปร์ ที่อ้างอิงมานานแล้ว ปัญหาคืออ้างแล้วทำอะไรกับมัน อย่างผมโทรไปถามเพื่อนที่อินโดนีเซีย เขาก็อ้างสิงคโปร์แต่ว่าเขาไม่บวกขนส่ง หรือออสเตรเลีย ก็อ้างอิงแต่ไม่บวกขนส่ง ส่วนไทย จากที่ผมไปศึกษาประวัติมา สมัยก่อนเราไม่มีโรงกลั่น อาจจะเป็นรัฐบาลยุคนั้น ซึ่งผมว่าเขาทำถูกต้อง การที่จะเอาโนฮาวมาตั้งโรงกลั่น มันต้องมีกำไร ไม่เช่นนั้นไม่มีใครลงทุน

ซักว่าการอ้างอิงตลาดสิงคโปร์สามารถปรับเปลี่ยนได้หรือไม่ นายภาณุรัช ขยายความว่า คือเริ่มต้นธุรกิจ ย้อนไปวันนั้น เราทำไม่เป็น ต้องให้ต่างชาติลงทุน และเมื่อเริ่มต้นได้แล้ว วันนั้นเราจำเป็นต้องสมมุติราคาขนส่ง เพราะกลั่นวันนี้ กับ กลั่นแล้วนำเข้ามา ถึงปลายทางกี่บาท ก็ต้องเทียบกันให้ได้ แม้แต่พลังงานทางเลือก ก็ต้องมี subsidy แต่ตอนหลังเราผลิตกันเยอะ เราใหญ่พอกับสิงคโปร์ หากถามความเห็นส่วนตัว ผมไม่รู้ว่าถูกหรือไม่ อ้างสิงคโปร์ได้ แต่หลายอย่าง ราคาโครงสร้างเปลี่ยนได้ ถึงเวลาแล้ว มันนานแล้ว แต่บางอย่างก็ต้องยอมรับ หากจะค้าเสรีจริงบางครั้งเราก็ต้องปรับเปลี่ยน อาทิเช่น ลดราคา เพิ่มประสิทธิภาพ อัพเกรดโรงกลั่นให้ต้นทุนลดลง ที่เป็นเรื่องธรรมดา ผมก็ไม่อยากละลาบละล้วงโรงกลั่น ผมก็เข้าใจว่าเขาทำเต็มที่แล้ว แต่ในราคาที่มันผิดปกติ ควรคุยกันเพื่อช่วยเหลือกันและกัน แต่ประชาชนต้องเข้าใจด้วยว่า สิ่งที่เขาขาดทุนมหาศาล เอาตัวเลขมาดู เพื่อให้อยู่กันได้

ส่วนว่ายามวิกฤตน้ำมันตอนนี้ทาง โรงกลั่นควรช่วยอะไรสังคมไทยได้บ้าง มองว่าอะไรก็ตามที่เคยชินอยู่ อะไรก็ตามที่ อย่างเช่นว่า เอ้ย ถ้าคุณเอาของผมไป แต่ว่าตอนที่ผมขาดทุนคุณต้องคืนให้ด้วยนะ ผมว่าคุยกันได้ ด้วยใจเป็นธรรม ความจริงดูกันง่ายๆ ก็อย่างงบดุลรอบต่อไปว่าเขาได้กำไรหรือไม่ได้กำไร ตัวเลขพวกนี้ต้องส่งตลาดหลักทรัพย์อยู่แล้ว ก็รอดูได้ หากตอนที่ชาวบ้านเดือดร้อน แล้วกำไรมหาศาล ก็จะโดนด่ายับ แต่หากใจเป็นธรรม ก็บอก ตอนนี้ช่วยตรงนี้ให้ได้ แต่หากผมตอนขาดทุน ต้องมาช่วยด้วย เพราะไม่ได้ขาดทุนจากผม(โรงกลั่น)แต่ขาดทุนจากช่วยให้คนไทยมีน้ำมันใช้ และขาดทุนเพราะสต็อก ก็มาคุยกัน ผมว่าแฟร์