'ผู้เชี่ยวชาญพลังงาน' กางข้อมูลดูชัดๆเพื่อเปลี่ยนโครงสร้างการผลิตไฟฟ้า ด้วยแสงอาทิตย์

29 เม.ย. 2569 - นายภาณุรัช ดำรงไทย ประธานยุทธศาสตร์ด้านพลังงานและนวัตกรรม พรรคไทยก้าวใหม่ และผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงานและการขุดเจาะระดับโลก โพสต์เฟซบุ๊ก เรื่อง [พลังงานแสงอาทิตย์: กุญแจสำคัญสู่การลดต้นทุนไฟฟ้าของประเทศอย่างยั่งยืน] มีเนื้อหาดังนี้

ในฐานะที่คลุกคลีอยู่ในแวดวงพลังงาน ผมอยากชวนทุกท่านมากางข้อมูลดู "โครงสร้างผู้ใช้ไฟฟ้า" ของไทยกันแบบชัดๆ เพื่อให้เห็นว่าทางออกที่แท้จริงของการลดค่าไฟไม่ใช่แค่การอุดหนุนราคาชั่วคราว แต่คือการปรับเปลี่ยนโครงสร้างการผลิตไฟฟ้าครับ

1. เจาะลึกสถิติ: ใครคือ "ผู้ใช้ไฟฟ้าตัวจริง" ของประเทศไทย?
จากข้อมูลล่าสุดของทั้ง 2 การไฟฟ้า (MEA และ PEA) เราจะเห็นรายละเอียดที่น่าสนใจมาก ดังนี้ครับ:
กฟน. (MEA - นครหลวง):
• บ้านอยู่อาศัย: มีจำนวนมากที่สุดถึง 3,985,215 ราย (คิดเป็นเกือบ 90% ของผู้ใช้ทั้งหมด)
• กิจการขนาดเล็ก: 357,903 ราย
• กิจการขนาดกลาง: 25,636 ราย
• กิจการขนาดใหญ่: 2,669 ราย
กฟภ. (PEA - ภูมิภาค): ตัวเลขยิ่งชัดเจนเมื่อมองที่ปริมาณการใช้ไฟฟ้า (Units):
1. กิจการขนาดใหญ่: 8,465 ราย | 58,234 ล้านหน่วย (ใช้ไฟสูงสุดของประเทศ)
2. บ้านอยู่อาศัย (เกิน 150 หน่วย): 10,555,785 ราย | 34,871 ล้านหน่วย
3. กิจการขนาดกลาง: 101,379 ราย | 24,814 ล้านหน่วย
4. กิจการขนาดเล็ก: 1,923,345 ราย | 15,629 ล้านหน่วย
5. บ้านอยู่อาศัย (ไม่เกิน 150 หน่วย): 8,905,484 ราย | 7,265 ล้านหน่วย
6. อื่นๆ (เกษตร/ชั่วคราว/EV): ~500,000 ราย | ~7,000 ล้านหน่วย

ข้อสังเกต:จะเห็นได้ชัดว่า "กิจการขนาดใหญ่" มีจำนวนเพียง 8,400 กว่าราย แต่มีการใช้ไฟฟ้าสูงถึง 58,234 ล้านหน่วย ซึ่งสูงกว่าบ้านอยู่อาศัยรายใหญ่ (10 ล้านราย) รวมกันเสียอีก!

ข้อสังเกต: แม้จำนวนผู้ใช้อุตสาหกรรมขนาดกลางและใหญ่จะมีเพียงหลักพันหรือหลักหมื่นราย แต่ปริมาณการใช้ไฟฟ้ากลับสูงกว่าภาคครัวเรือนหลายเท่าตัว นี่คือกลุ่มที่จะเป็น "ตัวแปรสำคัญ" ในการลดภาระการผลิตไฟฟ้าของประเทศครับ

2. วิเคราะห์ความคุ้มค่า: LCOE ของ Solar Cell สำหรับบ้านที่ใช้ไฟเยอะ
สำหรับบ้านที่ใช้ไฟเกิน 400 หน่วยขึ้นไป (ซึ่งต้องจ่ายค่าไฟในอัตราก้าวหน้าสูงสุด) การติด Solar Cell คือการลงทุนที่ให้ผลตอบแทนดีกว่าการฝากเงินธนาคารเสียอีกครับ
ตัวอย่างกรณีติดตั้ง Solar ขนาด 5 kW (อ้างอิงจาก Package PEA):
• เงินลงทุนเริ่มต้น: ประมาณ 139,000 บาท
• ปริมาณไฟฟ้าที่ผลิตได้เฉลี่ย: 5,840 หน่วย/ปี
• อายุการใช้งานระบบ: 25 ปี (ผลิตไฟฟ้ารวมตลอดอายุการใช้งานประมาณ 146,000 หน่วย)
• ค่า LCOE (Levelized Cost of Energy): คิดเป็นต้นทุนเฉลี่ยเพียง 0.95 บาทต่อหน่วย เท่านั้น!
เมื่อเทียบกับค่าไฟจากสายส่งที่อยู่ราว 4.42 บาทต่อหน่วย การผลิตไฟใช้เองผ่าน Solar Cell จึงช่วยประหยัดต้นทุนไปได้กว่า 4 เท่าตัว และคืนทุนได้ไวมากสำหรับกลุ่มที่ใช้ไฟเยอะในช่วงกลางวัน

3. ข้อเสนอแนะ: รัฐควรหนุน "อุตสาหกรรมขนาดกลาง-ใหญ่" ให้ติด Solar อย่างเร่งด่วน
เหตุผลที่ผมเสนอให้ภาครัฐเน้นการสนับสนุนกลุ่มอุตสาหกรรม (Medium & Large Industries) ให้ติดตั้ง Solar + Battery จำนวนมากๆ คือ:

1. ลดการนำเข้า LNG: ทุกวันนี้ไทยต้องนำเข้าก๊าซ LNG ราคาแพงจากต่างประเทศมาเพื่อป้อนโรงไฟฟ้าตามความต้องการใช้ (Peak Demand) หากอุตสาหกรรมเหล่านี้ผลิตไฟใช้เองได้มากขึ้น ความต้องการ LNG จะลดลงทันที

2. ลดค่า FT ของคนทั้งประเทศ: เมื่อต้นทุนเชื้อเพลิง (LNG) ในภาพรวมลดลง ค่า FT ที่จัดเก็บจากประชาชนทุกคนก็จะลดลงตามไปด้วยอย่างถาวร

3. สร้างความมั่นคงทางพลังงาน: เป็นการกระจายแหล่งผลิตไฟฟ้า (Decentralized Energy) ลดภาระของระบบสายส่งและโรงไฟฟ้าหลักของรัฐ

บทสรุป: การช่วยเหลือกลุ่มผู้ใช้ไฟน้อยเป็นเรื่องที่ดี แต่การส่งเสริมให้ "ผู้ใช้ไฟมาก" หันมาผลิตไฟฟ้าใช้เอง คือการแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ ซึ่งจะส่งผลประโยชน์กลับคืนมาสู่คนไทยทุกคนในรูปแบบของค่าไฟฟ้าที่ถูกลงและยั่งยืนครับ
ร่วมกันแบ่งปันเพื่อสร้างความเข้าใจเรื่องพลังงานที่ถูกต้องครับ