อิหร่านหารือโอมาน ร่วมจัดการบริหารช่องแคบฮอร์มุซ

อิหร่านจัดการประชุมครั้งแรกกับโอมานเกี่ยวกับการจัดการช่องแคบฮอร์มุซ ภายหลังลงนามข้อตกลงเบื้องต้นเพื่อยุติสงครามในตะวันออกกลางกับสหรัฐอเมริกา

เรือหลายลำจอดทอดสมออยู่ที่บันดาร์อับบาส บริเวณช่องแคบฮอร์มุซ (Photo by AMIRHOSSEIN KHORGOOEI / ISNA / AFP)

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันจันทร์ที่ 29 มิถุนายน 2569 กล่าวว่า หลังจากการปะทะครั้งใหม่ระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่านนับตั้งแต่ลงนามข้อตกลงเบื้องต้นเพื่อยุติสงครามในตะวันออกกลาง เกิดขึ้นและจบลงอย่างรวดเร็วช่วงสุดสัปดาห์ รัฐบาลเตหะรานได้ประกาศว่าพวกเขาจะหารือกับโอมานเกี่ยวกับการจัดการบริหารช่องแคบฮอร์มุซที่พวกเขาอ้างสิทธิ์ควบคุม

อิหร่านและโอมานมีพรมแดนติดกับช่องแคบนี้ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวหนึ่งในห้าของโลกก่อนเกิดความขัดแย้ง โดยรัฐบาลเตหะรานปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซเพื่อใช้เป็นอำนาจต่อรองกับศัตรู และยังคงเป็นประเด็นสำคัญในการเจรจากับสหรัฐฯ

"ระหว่างการเดินทางไปกรุงมัสกัต ได้มีการประชุมครั้งแรกของคณะกรรมการร่วมฮอร์มุซ และในขณะที่ทบทวนประเด็นปัจจุบันที่เกี่ยวข้องกับช่องแคบ เราได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับการบริหารจัดการในอนาคต" คาเซม การิบาบาดี รัฐมนตรีช่วยต่างประเทศอิหร่านเผย

การประกาศดังกล่าวเกิดขึ้นเพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังจากเจ้าหน้าที่สหรัฐฯระบุว่าการเจรจาทางเทคนิคกับอิหร่านจะดำเนินต่อไป

"ทั้งสองฝ่ายจะยุติการรุกคืบชั่วคราว และเรือสามารถสัญจรได้อย่างอิสระทั้งในและรอบ ๆ ช่องแคบ" เจ้าหน้าที่สหรัฐฯให้ข้อมูล

อิหร่านไม่ได้แสดงความคิดเห็นต่อแถลงการณ์ของสหรัฐฯ ในทันที และเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ก็ไม่ได้ยืนยันรายงานของสื่อสหรัฐฯ ที่ระบุว่าการเจรจาจะกลับมาเริ่มต้นอีกครั้งในวันอังคารที่กาตาร์

เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา อิหร่านได้เตือนว่า หากเรือลำใดพยายามเลี่ยงเส้นทางปกติผ่านช่องแคบฮอร์มุซ จะยิ่งเป็นการเพิ่มความตึงเครียดในตะวันออกกลาง

ช่องแคบนี้ประกอบด้วยน่านน้ำของโอมานและอิหร่าน แต่ภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ ทั้งสองชาติไม่สามารถปิดกั้นการผ่านแดนหรือเรียกเก็บค่าธรรมเนียมได้โดยทั่วไป

การที่รัฐบาลเตหะรานยังคงควบคุมช่องแคบนี้อย่างต่อเนื่องได้ก่อให้เกิดความขัดแย้งขึ้นหลายครั้ง โดยครั้งล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อเช้าวันอาทิตย์ เมื่อกองบัญชาการกลางสหรัฐฯได้โจมตีเป้าหมายทางทหารของอิหร่าน 10 แห่งเนื่องจากมีการรุกรานอย่างต่อเนื่องของอิหร่านต่อการขนส่งสินค้าทางทะเล

อิหร่านได้ตอบโต้ด้วยการโจมตีฐานทัพสหรัฐฯ ในคูเวตและบาห์เรน ทำให้ทั้งคูเวตและบาห์เรนประณามการโจมตีของอิหร่าน

อิหร่านยืนยันว่าเรือที่แล่นผ่านช่องแคบต้องผ่านเส้นทางใกล้ชายฝั่งของตนเอง แม้ว่าในสัปดาห์นี้เรือหลายสิบลำจะแล่นไปตามฝั่งตรงข้ามของช่องแคบ โดยเลียบชายฝั่งโอมาน

อับบาส อาราคชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านกล่าวว่า "ความพยายามใดๆ ที่จะนำไปสู่ข้อตกลงใหม่หรือแยกต่างหากจากสิ่งที่สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านกำลังดำเนินการอยู่ จะยิ่งเพิ่มความตึงเครียด, ทำให้สถานการณ์ซับซ้อนยิ่งขึ้น และเกิดความล่าช้าในการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง"

ทั้งนี้ ข้อความที่เผยแพร่จากบันทึกความเข้าใจระบุว่า อิหร่านจะกำหนดการบริหารจัดการช่องแคบในอนาคตโดยการเจรจากับโอมานและรัฐอ่าวอื่นๆ แต่เป็นไปตามกฎหมายระหว่างประเทศ

กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติของอิหร่านกล่าวว่าพวกเขากำลังใช้มาตรการควบคุมการจราจรในช่องแคบ และเรือที่ละเมิดมาตรการเหล่านั้นจะถูกดำเนินการอย่างเด็ดขาดกว่าเดิม

โมฮัมหมัด ม็อกเบอร์ ที่ปรึกษาของผู้นำสูงสุดอิหร่าน ระบุว่า ตราบใดที่อิหร่านยังควบคุมช่องแคบได้ ความฝันในการครอบงำภูมิภาคของสหรัฐฯก็จะไม่เป็นจริง

ผู้เชี่ยวชาญแสดงความเห็นว่า อาจจะมีเหตุการณ์ในช่องแคบฮอร์มุซเกิดขึ้นอีก

"สำหรับอิหร่าน การเจรจาที่ยืดเยื้อควบคู่ไปกับแรงกดดันที่ควบคุมได้ในช่องแคบ อาจเป็นประโยชน์ต่อพวกเขา" เอช.เอ. เฮลเยอร์ จากสถาบันรอยัล ยูไนเต็ด เซอร์วิสเซส ซึ่งเป็นสถาบันวิจัยในลอนดอนกล่าว

แม้ว่าการปะทะกันส่วนใหญ่ไม่มีรายงานผู้เสียชีวิต แต่กระทรวงมหาดไทยของกาตาร์ระบุว่าพลเมืองของตนคนหนึ่งเสียชีวิตบนเรือจากสะเก็ดระเบิดของปฏิบัติการทางทหารในพื้นที่.