ศาลซีเรียสั่งประหารชีวิต ‘บาชาร์ อัล-อัสซาด’ในข้อหาก่ออาชญากรรมโหดร้าย

เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา ศาลซีเรียได้พิพากษาประหารชีวิตอดีตผู้นำ บาชาร์ อัล-อัสซาด หลังจากการพิจารณาคดีโดยที่จำเลยไม่อยู่ในศาล โดยตัดสินว่าเขามีความผิดในข้อหาก่ออาชญากรรมโหดร้ายในช่วงสงครามกลางเมืองที่กินเวลานานเกือบ 14 ปีของประเทศ

นี่เป็นคำตัดสินครั้งแรกในลักษณะนี้ภายใต้ผู้นำเฉพาะกาลของซีเรียที่โค่นล้มอัสซาดในเดือนธันวาคม 2024 โดยให้คำมั่นว่าจะมอบความยุติธรรมและรับผิดชอบต่ออาชญากรรมที่เกิดขึ้นภายใต้การปกครองของเขา

อัสซาดหลบหนีไปยังมอสโก ขณะที่กองกำลังที่นำโดยกลุ่มอิสลามิสต์รุกคืบเข้าใกล้ดามัสกัสหลังจากการโจมตีอย่างรวดเร็ว
ที่ศาลในกรุงดามัสกัส ผู้พิพากษาฟัคร อัล-ดิน อัล-อารยัน ได้ตัดสินลงโทษอัสซาดในข้อหาต่างๆ รวมถึง “การฆาตกรรมโดยไตร่ตรองไว้ล่วงหน้า การฆ่าคนมากกว่าหนึ่งคนโดยเจตนา การฆ่าเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีโดยเจตนา… การทรมาน การทรมานจนถึงแก่ความตาย และการกักขังหน่วงเหนี่ยวหลายครั้ง ซึ่งจัดเป็นอาชญากรรมต่อมนุษยชาติและอาชญากรรมสงคราม”
“ดังนั้นเขาจึงถูกตัดสินประหารชีวิต”

เมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา ซีเรียได้เริ่มดำเนินคดีกับประธานาธิบดีอัสซาดและเจ้าหน้าที่คนอื่นๆ ที่ถูกกล่าวหาทั้งต่อหน้าและลับหลังในข้อหาก่ออาชญากรรมโหดร้ายในช่วงสงครามกลางเมืองของประเทศ ซึ่งปะทุขึ้นจากการปราบปรามผู้ประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยอย่างโหดเหี้ยมของรัฐบาลชุดก่อน

มีผู้เสียชีวิตมากกว่าครึ่งล้านคน และผู้พลัดถิ่นอีกหลายล้านคน ขณะที่ผู้คนหลายหมื่นคนหายสาบสูญไป โดยหลายคนเข้าไปอยู่ในระบบเรือนจำที่โหดร้ายของประเทศ

ศาลยังได้ตัดสินประหารชีวิตอดีตเจ้าหน้าที่ทหารและเจ้าหน้าที่ความมั่นคงอีก 6 คนโดยไม่ปรากฏตัวในศาล รวมถึงมาเฮอร์ อัสซาด น้องชายของอัสซาด ซึ่งเป็นผู้บัญชาการกองพลที่ 4 ซึ่งเป็นหน่วยรบพิเศษของกองทัพ และได้หลบหนีออกนอกประเทศไปเช่นกัน

ผู้ที่ถูกตัดสินว่ามีความผิด ได้แก่ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ฟาห์ด อัล-เฟรจ และ ลูอาย อัล-อาลี ซึ่งเป็นหัวหน้าหน่วยข่าวกรองทางทหารในจังหวัดดาราอาเมื่อปี 2554

ศาลตัดสินว่าเจ้าหน้าที่เหล่านั้นมีความผิดในข้อหาต่างๆ รวมถึงฆาตกรรม ยุยงให้ฆ่าผู้อื่น ทรมานจนถึงแก่ความตาย และกักขังหน่วงเหนี่ยวซ้ำ ซึ่งถือเป็น “อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ” และ “อาชญากรรมสงคราม” ด้วย

อาติฟ นาจิบ อดีตเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคง ซึ่งเป็นเพียงคนเดียวที่ถูกนำตัวขึ้นศาล ก็ถูกตัดสินประหารชีวิตในข้อหา “อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ” ที่ก่อขึ้นขณะดำรงตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายความมั่นคงทางการเมืองในจังหวัดดาราอา ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของการลุกฮือในปี 2011 ของประเทศ

นาจิบ ลูกพี่ลูกน้องของอัสซาด ซึ่งถูกจับกุมเมื่อเดือนมกราคมปีที่แล้ว ถูกตัดสินว่ามีความผิดในข้อหาต่างๆ รวมถึงฆาตกรรม “การฆ่าเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีโดยเจตนา” และ “การทรมานจนถึงแก่ความตาย”

ศาลระบุว่าการกระทำที่ถูกกล่าวหาว่าเขากระทำนั้นเป็น “อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ” และได้ตัดสินลงโทษเขาอย่างหนักที่สุด ซึ่งก็คือโทษประหารชีวิต

การลุกฮือในซีเรียเริ่มต้นขึ้นที่เมืองดาราอาในเดือนมีนาคม 2011 หลังจากนักเรียน 15 คนถูกจับกุมในข้อหาเขียนคำขวัญต่อต้านรัฐบาลบนกำแพงเมือง

ชาวบ้านกล่าวว่านักเรียนเหล่านั้นถูกทรมาน ส่งผลให้เกิดการประท้วงเรียกร้องให้ปล่อยตัวพวกเขา ซึ่งจบลงด้วยการนองเลือด
เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยใช้กำลังปราบปรามการชุมนุมอย่างสันติ และยิงกระสุนจริงเพื่อสลายการชุมนุมในหลายจุด

นาจิบถูกปลดออกจากตำแหน่งหลังจากการปราบปรามอย่างรุนแรง เนื่องจาก1การประท้วงลุกลามไปยังจังหวัดอื่นๆ
อารยันกล่าวว่านาจิบปฏิเสธข้อกล่าวหาและแสดงให้เห็นว่า “ไม่มีความสำนึกผิด”

อัสซาดขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีซีเรียในปี 2000 หลังจากการเสียชีวิตของฮาเฟซ บิดาของเขา.