ติดคุกฟรี 34 ปีที่สหรัฐอเมริกา

ภาพ: Florida Innocence Project

ซิดนีย์ โฮล์มส์ ต้องโทษในเรือนจำอยู่นาน 34 ปีโดยที่ไม่ได้กระทำความผิด ตอนนี้เขาถูกปล่อยตัวออกมาแล้ว และต้องเรียนรู้ที่จะเริ่มต้นใช้ชีวิตใหม่

เมื่อปี 1989 โฮล์มส์ถูกจับกุมในโบรวาร์ดเคาน์ตี รัฐฟลอริดา ในข้อหาปล้นโดยใช้อาวุธ และถูกตัดสินโทษจำคุก 400 ปี เดือนมีนาคมที่ผ่านมาเขาได้รับการปล่อยตัว หลังจากจำคุกมาแล้ว 34 ปี ผู้พิพากษาสรุปสำนวนคดีใหม่ว่า โฮล์มส์ไม่เคยก่ออาชญากรรม

โฮล์มยังจำวันที่เขาถูกจับกุมได้ดี มันเป็นวันพฤหัสบดีที่ 6 ตุลาคม 1988 เขาอยู่ในบ้านกับพ่อแม่ตอนที่ตำรวจไปกดกริ่งประตู หลังจากนั้นเขาก็ถูกจับใส่กุญแจมือ ตำรวจพาตัวเขาไปที่เรือนจำโบรวาร์ดเคาน์ตีในฟลอริดา มีคนแจ้งว่าพบเห็นโฮล์มส์โจรกรรมรถยนต์ ที่เรือนจำมีคนชี้ตัวเขาว่าเป็นผู้กระทำความผิด

ผลวิจัยของมหาวิทยาลัยมิชิแกนสะท้อนให้เห็นว่า ซิดนีย์ โฮล์มส์เป็นหนึ่งใน 3,300 คนที่ได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำในสหรัฐฯ ตั้งแต่ปี 1989 เนื่องจากพบว่าพวกเขาเป็นผู้บริสุทธิ์ โดยรวมแล้วผู้คนเหล่านี้ต้องใช้เวลา 29,000 ปีอย่างไร้สติภายในคุก ไม่มีประเทศไหนในโลกที่มีการจับคนเข้าคุกมากเท่าสหรัฐฯ เฉพาะต้นปีนี้มีจำนวนถึง 2 ล้านคน ซึ่งเป็นอัตราต่อหัวที่สูงที่สุดในโลก ตามรายงานที่เผยแพร่โดยสภาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งสหรัฐอเมริกา (PCAST) เมื่อเดือนกันยายน 2016 ระบุว่า อย่างน้อย 1 เปอร์เซ็นต์ของจำนวนนั้นเป็นผู้บริสุทธิ์ นั่นคือจำนวน 20,000 คน

ปัญหานี้เป็นที่รู้กันดีในหมู่เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง แต่ก็แก้ไขได้แค่เบื้องต้นเท่านั้น เพราะไม่มีสาเหตุอื่นใดให้ศาลตัดสินผิดๆ แต่ละกรณีจึงเป็นชะตากรรมของแต่ละคน บางครั้งการสืบสวนทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับสถานที่เกิดเหตุมีข้อผิดพลาด บางครั้งคณะลูกขุนเชื่อคำให้การผิด หรือบางครั้งก็มีการเหยียดเชื้อชาติเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ในกรณีของซิดนีย์ โฮล์มส์นั้นเป็นการให้การผิดพลาดของพยาน และการทำหน้าที่บกพร่องของตำรวจ

อาชญากรรมที่ทำให้โฮล์มส์กลายเป็นผู้ต้องสงสัย เกิดขึ้นเมื่อหกเดือนก่อนที่เขาจะถูกจับกุม – วันที่ 19 มีนาคม 1988 วัยรุ่นสองคนถูกทำร้ายที่ปั๊มน้ำมันในฟอร์ตลอเดอร์เดล รัฐฟลอริดา หนึ่งในเหยื่อของเหตุการณ์ระบุว่ารถของผู้กระทำผิดคือ Oldsmobile Cutlass สีน้ำตาล รุ่นปี 1970-1979 ไม่กี่เดือนต่อมา พี่ชายของเหยื่อเห็นรถคันหนึ่งบนถนน ซึ่งมีซิดนีย์ โฮล์มส์เป็นผู้ขับขี่ เขาจึงแจ้งเลขป้ายทะเบียนรถกับตำรวจ จากนั้นตำรวจตรวจสอบพบว่าโฮล์มส์เคยถูกตัดสินว่ามีความผิดในข้อหาลักทรัพย์ถึงสองครั้ง นั่นจึงทำให้เขากลายเป็นผู้ต้องสงสัยหลัก

ไม่มีหลักฐานอื่นใดที่บ่งชี้แน่ชัดว่าโฮล์มส์เป็นผู้กระทำความผิด จะมีก็เพียงคำให้การของเหยื่อคนเดียว ส่วนเหยื่ออีกคนไม่สามารถระบุตัวโฮล์มส์ได้ ทนายของโฮล์มส์นำเสนอหลักฐานระหว่างพิจารณาคดี อ้างถึงวันเกิดเหตุว่าเป็นวันพ่อในสหรัฐฯ วันนั้นโฮล์มส์ใช้เวลาอยู่กับสมาชิกในครอบครัว และทุกคนให้การเป็นพยาน แต่คณะลูกขุนเชื่อคำให้การของเหยื่อ และตัดสินว่าโฮล์มส์มีความผิดฐานปล้นทรัพย์ ในฐานะผู้กระทำความผิดซ้ำ เขาจึงถูกตัดสินโทษจำคุก 400 ปี กว่าสามทศวรรษนับตั้งแต่นั้นมา จากซิดนีย์ โฮล์มส์ หนุ่มวัย 22 ก็กลายเป็นชายวัยกลางคน ที่มีศีรษะล้านและหนวดเคราหงอก

วันนี้โฮล์มส์เป็นแค่เพียงชายอิสระ เนื่องจากการตัดสินโทษผิดพลาดเป็นเรื่องปกติธรรมดาในสหรัฐฯ จึงก่อเกิดองค์กรที่เกี่ยวข้องขึ้นมา ‘Innocence Project’ เป็นองค์กรแรกที่ก่อตั้งขึ้นในช่วงทศวรรษ 1990 คอยให้ความช่วยเหลือผู้ต้องขังที่ต้องโทษจำคุกโดยไม่ได้กระทำผิด หลังจากนั้นมีองค์กรอื่นๆ ตามมาอีกนับสิบทั่วสหรัฐฯ กรณีของโฮล์มส์ก็ได้รับความช่วยเหลือจาก Innocence Project ในฟลอริดา ทำให้มีการรื้อคดีใหม่ และใช้เวลาร่วมสองปีกว่าจะพิสูจน์ต่อศาลได้ว่า ซิดนีย์ โฮล์มส์ไม่มีความผิดในเหตุการณ์ครั้งนั้น

หลังจากได้รับการปล่อยตัว โฮล์มส์ยังต้องต่อสู้เพื่อเรียกร้องค่าชดเชยอีก อัตราค่าชดเชยในฟลอริดาอยู่ที่ 50,000 ดอลลาร์ต่อปี คำนวณแล้วโฮล์มส์น่าจะได้รับเงิน 1.7 ล้านดอลลาร์ แต่ปัญหาอยู่ตรงที่ว่า ฟลอริดาเป็นรัฐเดียวในอเมริกาที่มีกฎหมายว่า เมื่อบุคคลใดถูกศาลตัดสินว่ามีความผิดตามกฎหมายแล้ว บุคคลนั้นจะไม่ได้รับค่าชดเชย แม้ว่าจะพิสูจน์ได้ว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ก็ตาม

สภาฟลอริดาจะมีวาระประชุมในเดือนพฤษภาคมนี้ และจะมีการลงมติด้วยว่าควรแก้กฎหมายฉบับนี้หรือไม่.