อิสราเอลไม่ยอมรับการแก้ปัญหาแบบ 'สองรัฐ'

ในขณะที่ผู้นำชาติตะวันตกพูดคุยเกี่ยวกับสงครามระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มฮามาสในฉนวนกาซา พวกเขาเรียกร้องไม่เพียงแต่เรียกร้องให้ปฏิบัติตามกฎหมายระหว่างประเทศเท่านั้น แต่ยังรวมถึง “แผนการ” ที่จะต้องเกิดขึ้นหลังสงคราม นั่นคือวิธีแก้ปัญหาแบบสองรัฐ

นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอลกล่าวอย่างชัดเจนเมื่อวันศุกร์ หลังจากการสนทนาทางโทรศัพท์กับประธานาธิบดีโจ ไบเดนของสหรัฐฯ ว่าอิสราเอลปฏิเสธข้อกำหนดระหว่างประเทศอย่างเด็ดขาดเกี่ยวกับการตั้งถิ่นฐานถาวรกับชาวปาเลสไตน์ คณะรัฐมนตรีของเนทันยาฮูได้อนุมัติแถลงการณ์ที่มีผลเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา โดยขู่ว่าอิสราเอลจะปกป้องตนเองหากมีการรับรองรัฐปาเลสไตน์เพียงฝ่ายเดียว ความหมายในกรณีนี้คือ การยอมรับจากสหรัฐฯ

พวกเขาพยายามไกล่เกลี่ยวิธีแก้ปัญหาดังกล่าวซ้ำแล้วซ้ำเล่า แต่ความพยายามทั้งหมดล้มเหลว เพราะทั้งสองฝ่ายไม่สามารถตกลงกันได้ในประเด็นหลักของความขัดแย้ง รวมถึงชายแดน สถานะของกรุงเยรูซาเลม การตั้งถิ่นฐานของชาวอิสราเอล และประเด็นผู้ลี้ภัยชาวปาเลสไตน์

ชัค ไฟรลิช-อดีตรองที่ปรึกษาความมั่นคงแห่งชาติของอิสราเอล เคยเขียนในบทความของสถาบันระหว่างประเทศเพื่อการศึกษายุทธศาสตร์ (IISS) ว่ายังมีที่ว่างสำหรับการตำหนิจากทุกฝ่าย ในด้านหนึ่ง มีนโยบายการระงับข้อพิพาทของอิสราเอลภายใต้รัฐบาลฝ่ายขวาของเนทันยาฮู ซึ่งมุ่งเป้าไปที่การแก้ปัญหาแบบสองรัฐ ซึ่งในทางปฏิบัติไม่สามารถบรรลุได้จริง และในทางกลับกัน ชาวปาเลสไตน์ก็ปฏิเสธข้อเสนอสันติภาพครั้งแล้วครั้งเล่า

ภายหลังการโจมตีของกลุ่มฮามาส ชัค ไฟรลิชประเมินว่ามีเพียงไม่กี่คนในอิสราเอลที่เชื่อว่าการเจรจาสันติภาพจะยังคงมีอยู่ เพราะสันติภาพอาจเป็นหลักประกันความมั่นคงสูงสุด แต่ชาวอิสราเอลส่วนใหญ่ต้องการระดับความมั่นคงทางทหารที่จับต้องได้ ซึ่งจะทำให้การเจรจาสันติภาพบรรลุได้ยาก

กลุ่มฮามาสได้แสดงให้เห็นในด้านที่โหดร้ายและไม่เคยปรากฏมาก่อนว่าพวกเขากำลังปฏิบัติตามแผนของอิหร่านและกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ ซึ่งปลุกเร้าให้มีความขัดแย้งกับอิสราเอลเรื่อยมา โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อทำให้ประเทศอ่อนแอลงและนำไปสู่การล่มสลายในที่สุด

เมื่อต้นเดือนมกราคม โยอาฟ กาลันต์-รัฐมนตรีกลาโหมของอิสราเอลได้นำเสนอแผนการของเขาสำหรับการทำสงครามครั้งต่อไป ดังนั้นการฟื้นฟูในฉนวนกาซาควรดำเนินการภายใต้การนำของสหรัฐอเมริกา โดยร่วมมือกับพันธมิตรในยุโรปและระดับภูมิภาค แม้ว่าหลังจากสิ้นสุดสงคราม อิสราเอลจะสงวน “เสรีภาพในการปฏิบัติงานของตนในฉนวนกาซา” และจะใช้มาตรการที่จำเป็นทั้งหมดเพื่อให้แน่ใจว่าฉนวนกาซาจะไม่เป็นภัยคุกคามต่ออิสราเอลอีกต่อไป ชาวปาเลสไตน์ที่ไม่เป็นศัตรูกับอิสราเอลควรควบคุมและรับผิดชอบ แต่กาลันต์ไม่ได้ระบุอย่างชัดเจนว่าใครควรเป็นผู้รับผิดชอบโดยเฉพาะ

กล่าวถึงการแก้ปัญหาแบบสองรัฐ นักวิเคราะห์หลายคนมีความเห็นว่า รัฐอาหรับอย่างเช่น สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซาอุดีอาระเบีย และอียิปต์ควรมีบทบาทในการควบคุมบางอย่าง และรับผิดชอบต่อการลดความรุนแรง เพราะทั้งสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และซาอุดีอาระเบียต่างเป็นพันธมิตรที่ใกล้ชิดกับสหรัฐอเมริกา อีกทั้งประชาคมระหว่างประเทศในโลกตะวันตกควรมีบทบาทในการควบคุมในอนาคต รวมถึงดูแลป้องกันการทุจริตคอร์รัปชันในฉนวนกาซาและเวสต์แบงก์

นักวิเคราะห์ยังมีความเห็นเพิ่มเติมด้วยว่าเป็นความผิดพลาดของนายกรัฐมนตรีเนทันยาฮู ที่ไม่นำเสนอแผนอนาคตหลังจากสิ้นสุดสงคราม.