ประธานาธิบดีอิหร่าน เรียกร้องให้กองกำลังใช้ความยับยั้งชั่งใจระหว่างการประท้วง

คลื่นการประท้วงในอิหร่าน ซึ่งบางครั้งถึงขั้นปะทะกันจนมีผู้เสียชีวิตระหว่างผู้ประท้วงและกองกำลังรักษาความปลอดภัย ยังคงดำเนินต่อไป แม้ว่าประธานาธิบดีมาสซูด เปเซชเกียน จะพยายามประนีประนอมแล้วก็ตาม

จากกรณีที่มีจำนวนผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้น เมื่อวันพุธ ประธานาธิบดีเปเซชเกียนจึงเรียกร้องให้กองกำลังรักษาความปลอดภัยใช้ความยับยั้งชั่งใจ แต่ก็ยังมีผู้เสียชีวิตเพิ่มอีก 2 รายและบาดเจ็บอีก 30 รายระหว่างการประท้วงทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ สำนักข่าวฟาร์สของอิหร่านรายงานว่า พ่อค้าแม่ค้ากำลังประท้วงอยู่ในเมืองลอร์เดกัน ซึ่งอยู่ห่างจากกรุงเตหะรานไปทางใต้ 455 กิโลเมตร “จู่ ๆ ผู้ก่อจลาจลก็เริ่มขว้างปาหินใส่กองกำลังรักษาความปลอดภัย”

สำนักข่าวฟาร์ส รายงานเพิ่มเติมว่า ในกลุ่มผู้ประท้วงมีบุคคลถืออาวุธทางทหารและอาวุธล่าสัตว์ ซึ่ง “เปิดฉากยิงใส่ตำรวจอย่างกะทันหัน” ยังไม่แน่ชัดว่าผู้เสียชีวิตเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือผู้ประท้วง

สำนักข่าวทัสนิม รายงานจากเมืองบอดเนิร์ด ทางตะวันออกเฉียงเหนือว่า เกิดเหตุจลาจลขึ้น โดยมีเหตุการณ์ทุบทำลายกระจกของมัสยิดด้วยก้อนหิน และจุดไฟเผาร้านขายหนังสือศาสนา

ตามแถลงการณ์ของรองประธานาธิบดี โมฮัมเหม็ด จาฟาร์ กาเอมปานาห์ ระบุ ประธานาธิบดีเปเซชเกียนสั่งการว่า เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยไม่ควรดำเนินการใด ๆ กับผู้ที่ประท้วงอย่างสันติ แต่จะแตกต่างออกไปสำหรับ “ผู้ก่อจลาจล” ที่ใช้ความรุนแรง เจ้าหน้าที่ต้องแยกแยะผู้ประท้วงออกจาก “ผู้ก่อจลาจล” ที่พกพาอาวุธปืนและมีด และที่โจมตีสถานีตำรวจและกองบัญชาการทหาร

แม้ว่าผู้นำที่สำคัญที่สุดในอิหร่านจะเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณ อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี ไม่ใช่เปเซชเกียน แต่คำอ้อนวอนของประธานาธิบดีน่าจะถูกตีความว่า เป็นสัญญาณว่ารัฐบาลอิหร่านกำลังกังวลเกี่ยวกับการสูญเสียการควบคุมสถานการณ์ในประเทศ

นับตั้งแต่ปลายเดือนธันวาคม การประท้วงต่อต้านค่าครองชีพที่สูงและสถานการณ์ทางเศรษฐกิจที่ย่ำแย่ก่อเกิดขึ้นในหลายเมืองของอิหร่าน การประท้วงได้ขยายวงกว้างไปยังผู้นำทางการเมืองของประเทศด้วย ในช่วงแรก ผู้ประท้วงส่วนใหญ่เป็นพ่อค้าและเจ้าของร้านค้าในกรุงเตหะราน แต่ต่อมาก็มีนักเรียนนักศึกษาเข้าร่วมด้วย ตามการประเมินของสำนักข่าวเอเอฟพี โดยอ้างอิงจากรายงานอย่างเป็นทางการของสื่อในอิหร่าน จนถึงขณะนี้มีการประท้วงเกิดขึ้นอย่างน้อยใน 45 เมือง ส่วนใหญ่เป็นเมืองขนาดเล็กและขนาดกลางทางตะวันตกและทางใต้ของประเทศ

ตามรายงานขององค์กรสิทธิมนุษยชนอิหร่าน (IHR) ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่ตั้งอยู่ในนอร์เวย์ ระบุว่า กองกำลังรักษาความปลอดภัยในอิหร่านได้สังหารผู้ประท้วงไปแล้วอย่างน้อย 27 คน ในจำนวนนั้น 5 คนเป็นเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี และมีผู้ถูกจับกุมมากกว่า 1,000 คน อย่างไรก็ตาม สื่ออิหร่านอ้างตัวเลขอย่างเป็นทางการว่ามีผู้เสียชีวิต 15 ราย รวมถึงเจ้าหน้าที่กองกำลังรักษาความปลอดภัย โดยระบุว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจถูกยิงเสียชีวิตเมื่อวันอังคาร

ขณะเดียวกัน พลเอก อามีร์ ฮาตามี-ผู้บัญชาการกองทัพอิหร่าน เปิดเผยว่า คำแถลงของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู เกี่ยวกับการประท้วงในอิหร่านนั้นเป็น “ภัยคุกคาม” และประกาศว่าเตหะรานจะตอบโต้ ฮาตามีกล่าวเตือนว่า “หากศัตรูทำผิดพลาด เราจะตอบโต้กลับอย่างเด็ดขาดกว่าในช่วงสงคราม 12 วันกับอิสราเอลและสหรัฐ เมื่อเดือนมิถุนายนปีที่แล้ว”

ในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา รัฐบาลอิสราเอลและสหรัฐฯ ได้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการประท้วงในอิหร่าน ประธานาธิบดีทรัมป์กล่าวเมื่อวันอาทิตย์ว่า “อิหร่านจะได้รับผลกระทบอย่างหนัก” หากมีผู้ประท้วงเสียชีวิตเพิ่มขึ้นอีก ขณะที่นายกรัฐมนตรีเนทันยาฮูกล่าวว่า ประเทศของเขายืนหยัด “เคียงข้างการต่อสู้ของประชาชนอิหร่าน และความปรารถนาของพวกเขา เพื่อเสรีภาพ เอกราช และความยุติธรรม”

รัฐบาลออสเตรเลียเรียกร้องให้พลเมืองออสเตรเลียที่อยู่ในอิหร่านเดินทางออกจากประเทศโดยเร็วที่สุด ท่ามกลางการประท้วงที่ยังคงดำเนินอยู่ “หากคุณอยู่ในอิหร่าน คุณควรเดินทางออกไปโดยเร็วที่สุด” รัฐบาลประกาศในจดหมายข่าวด้านการเดินทางฉบับปรับปรุงล่าสุด

ในกรุงเตหะราน ความสงบดูเหมือนจะกลับคืนมาในวันพุธ หลังจากเกิดการปะทะกันอย่างรุนแรง ตามที่ผู้สื่อข่าวเอเอฟพีสังเกตเห็น ประชาชนต่างดำเนินชีวิตประจำวันตามปกติ รวมถึงร้านค้าต่าง ๆ ตามถนนสายหลักอย่าง วาลี-อัสร์ ก็เปิดกิจการตามปกติเช่นกัน ก่อนหน้านี้หนึ่งวัน สื่ออิหร่านรายงานว่าเกิดการปะทะกันระหว่างผู้ประท้วงและกองกำลังรักษาความปลอดภัยที่ตลาดแกรนด์บาซาร์เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่การประท้วงเริ่มต้นขึ้น

จนถึงขณะนี้ การประท้วงในอิหร่านยังไม่รุนแรงเท่ากับการประท้วงในปี 2022 ซึ่งในครั้งนั้น การเสียชีวิตของหญิงสาวชาวเคิร์ดชื่อ มาห์ซา อามินี กลายเป็นชนวนให้เกิดการประท้วงครั้งใหญ่.