แก๊งสแกมเมอร์หนีออกจาก "นครแห่งการฉ้อโกง" ในกัมพูชา หลังหัวหน้าใหญ่ถูกจับกุม

กลุ่มคนงานเดินออกมาจากบริเวณศูนย์กลางต้องสงสัยฉ้อโกงในเมืองสีหนุวิลล์ของกัมพูชา เมื่อวันที่ 15 มกราคม (Photo by TANG CHHIN Sothy / AFP)

ผู้คนหลายร้อยคนลากกระเป๋าเดินทาง, จอคอมพิวเตอร์, สัตว์เลี้ยง และเฟอร์นิเจอร์หนีออกจากศูนย์กลางการฉ้อโกงทางไซเบอร์ที่มีชื่อเสียเลื่องลือในกัมพูชา หลังจากหัวหน้าแก๊งฉ้อโกงที่ทางการต้องการตัวมากที่สุดถูกจับกุมและเนรเทศ

ผู้คนจำนวนมากขึ้นรถตุ๊กตุ๊ก, รถยนต์เลกซัส และรถบัสท่องเที่ยว ออกจากคาสิโนแอมเบอร์ในเมืองชายฝั่งสีหนุวิลล์ หนึ่งในศูนย์กลางธุรกิจผิดกฎหมายที่ฉาวโฉ่ที่สุด

"กัมพูชากำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ตอนนี้ไม่มีที่ไหนปลอดภัยที่จะทำงานอีกแล้ว" ชายชาวจีนคนหนึ่งบอกกับเอเอฟพี

เหตุการณ์คล้ายกันนี้เกิดขึ้นที่แหล่งมั่วสุมหลอกลวงทั่วประเทศกัมพูชาตลอดทั้งสัปดาห์ ขณะที่รัฐบาลพนมเปญชี้แจงว่ากำลังปราบปรามอุตสาหกรรมมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์นี้

แต่ผู้อยู่อาศัยในละแวกนั้นกล่าวว่าหลายคนที่ทำงานอยู่ภายในอาคารที่มีการรักษาความปลอดภัยอย่างแน่นหนาได้ย้ายออกไปหลายวันก่อนที่เจ้าหน้าที่จะมาถึง และนักวิเคราะห์คนหนึ่งเรียกมันว่า "ละครต่อต้านอาชญากรรม"

จากศูนย์กลางทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กลุ่มมิจฉาชีพหลอกล่อผู้ใช้อินเทอร์เน็ตทั่วโลกให้ตกอยู่ในความสัมพันธ์โรแมนติกปลอมๆ และการลงทุนในสกุลเงินดิจิทัล

ในตอนแรกกลุ่มอาชญากรรมข้ามชาติส่วนใหญ่จะมุ่งเป้าไปที่ผู้พูดภาษาจีน แต่ปัจจุบันได้ขยายการดำเนินงานไปยังหลายภาษาเพื่อขโมยเงินหลายหมื่นล้านดอลลาร์ต่อปีจากเหยื่อทั่วโลก

ผู้ที่ทำการหลอกลวงเหล่านี้บางครั้งเป็นนักต้มตุ๋นที่เต็มใจ บางครั้งเป็นชาวต่างชาติที่ถูกค้ามนุษย์ซึ่งถูกกักขังและถูกบังคับให้ทำงานภายใต้การข่มขู่ด้วยความรุนแรง

ผู้สื่อข่าวได้ไปเยี่ยมชมสถานที่ต้องสงสัยว่าเป็นแหล่งหลอกลวงทางอินเทอร์เน็ตหลายแห่งในเมืองสีหนุวิลล์ หลังจากการจับกุมและส่งตัวนายเฉิน จื้อ หัวหน้าแก๊งหลอกลวงที่ถูกคว่ำบาตรระหว่างประเทศไปยังประเทศจีน ซึ่งเป็นข่าวโด่งดังก่อนหน้านี้ไม่นาน

มีเพียงไม่กี่คนที่ออกจากคาสิโน, โรงแรม และสถานที่อื่นๆ ที่ยินดีพูดคุยกับเอเอฟพี และไม่มีใครยินดีเปิดเผยตัวตนเนื่องจากกังวลเรื่องความปลอดภัย

"บริษัทจีนของเราบอกให้เราออกไปทันที" ชายชาวบังกลาเทศคนหนึ่งกล่าวขณะอยู่นอกคาสิโนแอมเบอร์

"แต่เราไม่เป็นไรหรอก มีงานอื่นๆ อีกมากมาย" เขากล่าวเสริม

เมืองสีหนุวิลล์ซึ่งมีรีสอร์ทหรูหราที่เต็มไปด้วยคาสิโนและตึกระฟ้าที่สร้างไม่เสร็จ ได้กลายเป็นแหล่งรวมการหลอกลวงทางไซเบอร์ ที่ซึ่งเชื่อกันว่ามีผู้คนหลายพันคนที่เกี่ยวข้องกับตลาดมืดดำเนินการหลอกลวงจากสถานที่ที่มีการรักษาความปลอดภัยอย่างเข้มงวด

เฉินจื้อ นักธุรกิจชาวจีนผู้เคยบริหารโรงแรมพนันหลายแห่งในสีหนุวิลล์ ถูกฟ้องร้องเมื่อปีที่แล้วโดยทางการสหรัฐฯ ซึ่งกล่าวว่าบริษัท Prince Group ของเขาเป็นเพียงฉากบังหน้าของเครือข่ายอาชญากรรมไซเบอร์ข้ามชาติ

รายงานของแอมเนสตี อินเตอร์เนชั่นแนล ปี 2025 ระบุว่ามีสถานที่หลอกลวง 22 แห่งในรีสอร์ทชายฝั่งของเมืองนี้ จากทั้งหมด 53 แห่งทั่วประเทศ

สำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติประเมินว่า ความเสียหายทั่วโลกจากการหลอกลวงทางออนไลน์สูงถึง 37,000 ล้านดอลลาร์ในปี 2023 และมีผู้คนอย่างน้อย 100,000 คนทำงานในอุตสาหกรรมนี้ในกัมพูชาเพียงประเทศเดียว

แต่รัฐบาลกัมพูชาอ้างว่ายุคแห่งความไร้กฎหมายได้สิ้นสุดลงแล้ว โดยนายกรัฐมนตรีฮุน มาเนตได้ให้คำมั่นสัญญาบนเฟซบุ๊กว่าจะกำจัดปัญหาทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับอาชญากรรมการหลอกลวงทางไซเบอร์

คณะกรรมการต่อต้านการหลอกลวงของกัมพูชากล่าวว่าได้บุกค้นสถานที่หลอกลวง 118 แห่งและจับกุมผู้คนประมาณ 5,000 คนในช่วง 6 เดือนที่ผ่านมา

หลังจากการเนรเทศเฉินไปยังประเทศจีน รัฐบาลกัมพูชาได้เข้มงวดกับบริษัทในเครือของ Prince Group บางแห่ง โดยสั่งให้ Prince Bank เข้าสู่กระบวนการชำระบัญชีและระงับการขายบ้านในโครงการอสังหาริมทรัพย์หรูหลายแห่ง

ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา จีนได้เร่งดำเนินการปราบปรามธุรกิจหลอกลวงและสแกมเมอร์ โดยจับกุมเฉินและบุคคลสำคัญอื่นๆ จากทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาดำเนินคดีในประเทศของตนเอง

แต่ในขณะที่กัมพูชากล่าวว่ากำลัง "ปราบปราม" อย่างจริงจัง ก็ยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับช่วงเวลาที่เกิดขึ้น

คนขับรถตุ๊กตุ๊กในเมืองสีหนุวิลล์บอกกับสำนักข่าวเอเอฟพีว่า ชาวจีนหลายร้อยคนออกจากสถานที่แห่งหนึ่งในสัปดาห์นี้ก่อนที่ตำรวจจะมาถึง

"ดูเหมือนว่าพวกเขาจะได้รับแจ้งล่วงหน้า" ชายวัย 42 ปีกล่าว โดยไม่ประสงค์ออกนาม

มาร์ค เทย์เลอร์ อดีตหัวหน้าองค์กรพัฒนาเอกชนต่อต้านการค้ามนุษย์ในกัมพูชา กล่าวว่า "การเคลื่อนย้ายทรัพยากรของศูนย์หลอกลวงล่วงหน้า รวมถึงคนงาน, อุปกรณ์ และผู้จัดการ ได้ถูกพบเห็นก่อนที่เจ้าหน้าที่บังคับใช้กฎหมายจะเข้ามากวาดล้าง"

เขากล่าวเสริมว่า "ดูเหมือนจะเป็นผลมาจากการสมรู้ร่วมคิดในกลยุทธ์ที่มีจุดประสงค์สองประการ คือการเสริมสร้างภาพลักษณ์ด้านการต่อต้านอาชญากรรมของรัฐบาล ในขณะเดียวกันก็รักษาความสามารถของอุตสาหกรรมการหลอกลวงให้สามารถอยู่รอดและปรับตัวได้"

แอมเนสตี อินเตอร์เนชั่นแนลกล่าวหาว่า รัฐบาลกัมพูชาจงใจเพิกเฉยต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยแก๊งอาชญากรรมไซเบอร์ ซึ่งบางครั้งล่อลวงคนงานด้วยข้อเสนองานที่มีค่าตอบแทนสูงก่อนที่จะกักขังพวกเขาไว้โดยไม่เต็มใจ

นักข่าวเอเอฟพีเห็นรถบัสหลายคันบรรทุกผู้พูดภาษาจีนกลางออกจากสีหนุวิลล์บนทางหลวงสายหลักไปยังเมืองหลวงพนมเปญ

หลายคนกล่าวว่าพวกเขาไม่รู้ว่ากำลังจะไปที่ไหนหรือมีแผนอะไร แต่ดูเหมือนจะวิตกกังวลขณะที่พวกเขาคาดว่าเจ้าหน้าที่บังคับใช้กฎหมายกำลังบุกมาจับกุม.