พฤฒสภา คือ สภาปรีดี จริงหรือ ? (43)  

ไชยันต์ ไชยพร

ก่อนจะเกิดรัฐธรรมนูฉบับที่ 4 หรือรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ. 2490  เรามีรัฐธรรมนูญฉบับที่ 2 คือฉบับ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475 และฉบับที่ 3 คือฉบับ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2489  ผู้เขียนได้ชี้ให้เห็นแล้วว่า รัฐธรรมนูญฉบับที่ 2 ที่ใช้อยู่ระหว่าง พ.ศ. 2475-2489 เป็นรัฐธรรมนูญที่นำไปสู่ระบอบคณาธิปไตยสืบทอดอำนาจโดยคณะราษฎร สาเหตุสำคัญที่ทำให้รัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นรัฐธรรมนูญคณาธิปไตยสืบทอดอำนาจโดยคณะราษฎร ได้แก่ 

1. การเปิดให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 มีสิทธิ์รับรองคณะรัฐมนตรีร่วมกับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 1   

2. สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 มีจำนวนเท่ากับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 1 ที่มาจากการเลือกตั้ง   

3. สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 มาจากการแต่งตั้งโดยคณะรัฐมนตรี และมีวาระอยู่ยาวตราบที่ยังบังคับใช้บทเฉพาะกาลอยู่               

4. สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 ชุดแรกที่แต่งตั้งขึ้นในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2476 มาจากการแต่งตั้งโดยคณะรัฐมนตรี คณะที่ 4 ที่มาจากการทำรัฐประหาร                 

5. คณะรัฐมนตรี คณะที่ 4 ที่มาจากการทำรัฐประหาร แต่งตั้งตัวเองและพวกพ้องซึ่งส่วนเป็นสมาชิกคณะราษฎรให้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2         

6. สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 รับรองตัวเองให้เป็นคณะรัฐมนตรี จาก 1-5 บรรดาสมาชิกคณะราษฎรต่างแต่งตั้งตัวเองกลับไปกลับมาหมุนเวียนกันเป็นคณะรัฐมนตรี และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 เป็นระยะเวลาถึง 13 ปี จนมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ นั่นคือ ฉบับที่ 3 เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2489  รัฐธรรมนูญฉบับที่ 3 นี้ แม้จะยกเลิกสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 และให้มีสมาชิกพฤฒสภาขึ้นแทน แต่ก็ยังกำหนดให้สมาชิกพฤฒสภามีสิทธิ์ในการรับรองคณะรัฐมนตรีร่วมกับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่มาจากการเลือกตั้ง  และแม้ว่าจะกำหนดให้สมาชิกพฤฒสภามาจากการเลือกตั้งของประชาชน แต่รัฐธรรมนูญฉบับที่ 3 นี้ได้กำหนดไว้ว่า ในช่วงแรกให้สมาชิกพฤฒสภามาจากการเลือกของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร  ทีนี้ เรามาดูกันว่า สมาชิกพฤฒสภาที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้เลือกขึ้นมาเป็นจำนวน 80 คนตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญเป็นใครและพวกใครบ้าง   และทำไมคนในสมัยนั้นถึงเรียกพฤฒสภาว่าเป็น “สภาปรีดี”      พฤฒสภาเต็มไปด้วยคนของปรีดีจริงหรือ ?                     

ในการตอบข้อสงสัยข้างต้น ผู้เขียนจะขอกล่าวถึงภูมิหลังของสมาชิกพฤฒสภาทั้งหมด 80 ท่าน พบว่า  68 ท่านในทั้งหมด 80 ท่าน พบว่า มีสมาชิกที่จัดได้ว่าเป็นพวกปรีดี 32 ท่าน (รวมตัวคุณปรีดีเองด้วย)  มีแนวโน้มที่จะสนับสนุนปรีดี  8 ท่าน ไม่ใช่พวกปรีดี 12 ท่าน ไม่สามารถจัดได้ว่าเป็นฝ่ายใดแน่ 16 ท่าน    การที่คุณปรีดีและท่านอื่นๆได้เป็นสมาชิกพฤฒสภานั้นเป็นไปตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2489 อย่างที่ได้กล่าวไปข้างต้น นั่นคือ รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2489 ได้กำหนดไว้ว่า ในช่วงแรกให้สมาชิกพฤฒสภามาจากการเสนอชื่อและเลือกของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร  ขณะนั้นคุณปรีดีและท่านอื่นๆที่ได้เป็นสมาชิกพฤฒสภาก็เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 ตามรัฐธรรมนูญ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475 คุณปรีดีและท่านอื่นๆได้เสนอตัวเองและเลือกตัวเองให้เป็นสมาชิกพฤฒสภา ดังที่ปรากฎตามภาพ    

(ภาพจากหนังสือ “รวมบทความการเมือง” ของ ไถง สุวรรณทัต {พ.ศ. 2490)                     

ถ้ารวมสมาชิกที่จัดได้ว่าเป็นพวกปรีดีและมีแนวโน้มที่จะสนับสนุนปรีดี ก็จะมีทั้งสิ้น 40 ท่าน ส่วนที่ไม่ใช่พวกปรีดีมี 12 ท่าน และไม่สามารถจัดได้ว่าเป็นฝ่ายใดแน่ 16 ท่าน   ถ้าสมาชิกที่เป็นพวกปรีดีและมีแนวโน้มที่จะสนับสนุนปรีดีมีจำนวน 40 ท่านก็เท่ากับกึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกพฤฒสภาที่มีทั้งหมด 80 ท่าน  ดังนั้น จึงไม่แปลกใจที่จะมีคนกล่าวว่า พฤฒสภา เป็น “สภาปรีดี”     แต่ก็ยังกล่าวไม่ได้เต็มปากเต็มคำนักว่า พฤฒสภาเป็น “สภาปรีดี” เพราะยังเหลืออีก 12 ท่าน !    12 ท่านที่ว่านี้ คือ   

คุณเอก  สุพโปฎก คุณเอกเป็นสมาชิกคณะราษฎรสายพลเรือน ได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2478 และท่านได้ลาออกเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482   

คุณสิริ  ชาตินันทน์ คุณสิริ เป็นสมาชิกคณะราษฎร สายพลเรือน ได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2487 และดำรงตำแหน่งไปจนกระทั่งได้รับเลือกเป็นสมาชิกพฤฒสภา

พลตรี เศียร  สู่ศิลป์ พลตรีเศียร เป็นสมาชิกคณะราษฎร สายทหารเรือ ได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2481 และดำรงตำแหน่งไปจนกระทั่งได้รับเลือกเป็นสมาชิกพฤฒสภา 

เรือเอกทิพย์ ประสานสุข ท่านเป็นสมาชิกคณะราษฎร สายทหารเรือ ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชั่วคราว และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 และดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2  ไปจนกระทั่งได้รับเลือกเป็นสมาชิกพฤฒสภา 

คุณทองม้วน สถิรบุตร พันตำรวจโท  ชั้น  รัศมิทัต  พันตำรวจโทชั้น รัศมิทัต เป็นสมาชิกคณะราษฎร สายพลเรือน  และเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชั่วคราว และได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2478 และดำรงตำแหน่งไปจนกระทั่งได้รับเลือกเป็นสมาชิกพฤฒสภา

ร้อยโท เชย  กลัญชัย  ร้อยโทเชย เป็นสมาชิกคณะราษฎร สายทหารบก  ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2487 และได้ลาออกเมื่อวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2488   

เรือเอก ประเสริฐ  สุขสมัย ร.น. เรือเอประเสริฐเป็นสมาชิกคณะราษฎร สายทหารเรือ  ต่อมาได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฏรประเภทที่ 2 ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2476  และดำรงตำแหน่งไปจนกระทั่งได้รับเลือกเป็นสมาชิกพฤฒสภา   

คุณผูก  ปาลธรรมี   

เรือเอก วัน  รุยาพร ร.น. เรือเอกวันเป็นสมาชิกคณะราษฎร สายทหารเรือ  ได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 และดำรงตำแหน่งไปจนกระทั่งได้รับเลือกเป็นสมาชิกพฤฒสภา 

พันเอก  หลวงชาญสงคราม  (กฤษณ [พาน]  ชาลีจันทร์)  พันเอกหลวงชาญเป็นสมาชิกคณะราษฎร สายทหารบก ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที 2 และดำรงตำแหน่งไปจนกระทั่งได้รับเลือกเป็นสมาชิกพฤฒสภา

พันเอก เทศ  กิตติรัต  (หลวงโยธาณัติการ)  ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 และดำรงตำแหน่งไปจนกระทั่งได้รับเลือกเป็นสมาชิกพฤฒสภา

ตั้งแต่ผู้เขียนสืบค้นข้อมูลของบรรดาสมาชิกพฤฒสภาทั้ง 80 ท่าน ยังไม่สามารถได้ข้อมูลเกี่ยวกับ 12 ท่านนี้มากไปกว่าที่กล่าวไป

(โปรดติดตามตอนต่อไป)