เมื่อไบเดนประกาศ : ถ้าจีนบุกไต้หวัน สหรัฐฯ มาช่วยแน่!

เพราะเดิมทีผู้นำอเมริกันคนก่อนๆ จะพยายามใช้สิ่งที่เรียกว่า “ยุทธศาสตร์แห่งความคลุมเครือ” (strategic ambiguity) ในกรณีไต้หวันเพื่อไม่ต้องออกมาเปิดศึกกับจีน

แปลว่าแม้วอชิงตันจะมีกฎหมาย Taiwan Relations Act ที่จะช่วยให้ไต้หวันสั่งสมศักยภาพในด้านต่างๆ เพียงพอที่จะป้องกันตนเองจากการรุกรานของจีนแผ่นดินใหญ่ แต่ก็ไม่ต้องการจะระบุว่าจะต้องส่งกองกำลังสหรัฐฯ มาปกป้องไต้หวันอย่างตรงไปตรงมา

พอไบเดนพูดเสร็จ โฆษกทำเนียบขาวก็ออกมา “ชี้แจง” ทันทีว่า วาทะของท่านประธานาธิบดีไม่ได้แปลว่ามีการปรับเปลี่ยนนโยบายของอเมริกาต่อกรณีไต้หวัน

อีกนัยหนึ่ง ทำเนียบขาวรู้ว่าไบเดนพูด “ขึงขังเกินเหตุ” จึงต้องออกมา “ทำความเข้าใจ” กับสิ่งที่ไบเดนพูดออกไปเพื่อยืนยันว่า “ยังไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงในนโยบายหลักของเราในเรื่องนี้”

ไบเดนอาจจะ “ล้ำเส้น” ไปหน่อย ทำเนียบขาวต้องออกมาดึงให้กลับมาสู่เส้นที่ควรจะเป็น

นั่นคืออเมริกามีพันธะที่จะต้องช่วยไต้หวันไม่ให้ถูกรุกราน แต่ไม่ได้หมายความว่าสหรัฐฯ จะรบกับจีนกรณีไต้หวัน

เหตุเกิดที่งาน Townhall ที่จัดโดย CNN เมื่อสัปดาห์ก่อน โดยมีคนลุกขึ้นถามถึงข่าวที่ว่าจีนได้ทดสอบขีปนาวุธที่มีความเร็วเหนือเสียงและถามไบเดนว่า "ท่านยืนยันว่าจะปกป้องไต้หวันจากการรุกรานของจีนหรือไม่ และจะทำอย่างไรจึงพัฒนาด้านทหารให้ตั้งรับกับจีนได้”

ไบเดนตอบทันทีว่า : "ใช่...ขอย้ำว่าใช่" และเสริมต่อว่าไม่ต้องกังวลเรื่องแสนยานุภาพทางทหารของสหรัฐฯ เพราะ "จีน รัสเซีย และประเทศอื่นๆ ในโลกรู้ว่าเราเป็นกองทัพที่มีความยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์โลก"

เท่านั้นไม่พอ Anderson Cooper พิธีกรของ CNN ถามย้ำว่าสหรัฐฯ จะเข้ามาปกป้องไต้หวันในกรณีที่จีนโจมตีหรือไม่

ไบเดนตอบว่า : "ใช่ เรามีความมุ่งมั่นที่จะทำเช่นนั้น"

ถามว่าไต้หวันและจีนมีปฏิกิริยาอย่างไร?

ทำเนียบประธานาธิบดีไช่ อิงเหวิน ของไต้หวัน ออกแถลงการณ์เสริมทันทีว่า

“เราจะไม่ยอมแพ้ต่อแรงกดดัน ไต้หวันจะแสดงความมุ่งมั่นอย่างแน่วแน่ที่จะปกป้องตัวเอง”

ก่อนหน้านี้ จาง จุน เอกอัครราชทูตจีนประจำสหประชาชาติ ของจีนซัดสหรัฐฯ ตรงๆ ว่ากำลัง "ดำเนินการที่จะ

นำพาสถานการณ์ในช่องแคบไต้หวันไปสู่ทิศทางที่อันตราย"

ต้องไม่ลืมว่าประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ได้เคยประกาศอย่างชัดถ้อยชัดคำก่อนหน้านี้ว่าเขาต้องการรวมไต้หวันกับจีนแผ่นดินใหญ่อีกครั้งภายใต้การนำของเขา แม้จะตระหนักว่าเดิมพันสูงเพียงใดก็ตาม

“ไม่มีที่ว่างสำหรับการประนีประนอมในเรื่องอธิปไตย” คือคำประกาศจากกระบอกเสียงของปักกิ่งในทุกโอกาสที่มีประเด็นเรื่องไต้หวันระเบิดขึ้นในเวทีระหว่างประเทศ

วินปิน โฆษกกระทรวงต่างประเทศจีนย้ำว่า ไต้หวันเป็นดินแดนอธิปไตยของจีน และปัญหาของไต้หวันถือเป็นเรื่องภายในของจีนที่ไม่อนุญาตให้ต่างชาติเข้ามาแทรกแซง

นายหวังบอกผู้สื่อข่าวที่กรุงปักกิ่ง หลังจากโจ ไบเดน ประกาศวาทะเรื่องไต้หวันล่าสุดว่า

“เมื่อพูดถึงประเด็นที่เกี่ยวข้องกับอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของจีน รวมถึงผลประโยชน์หลักอื่นๆ ไม่ควรมีใครประมาณการต่ำเกินไปถึงความตั้งใจอย่างแรงกล้าของประชาชนจีน, เจตจำนงที่แน่วแน่ และความสามารถอันแข็งแกร่งที่จะปกป้องอธิปไตยของชาติและบูรณภาพแห่งดินแดน"

นายหวังกล่าวว่า “ไต้หวันเป็นดินแดนอธิปไตยของจีนที่ไม่สามารถแบ่งแยกได้ ประเด็นในเรื่องไต้หวันจึงถือเป็นเรื่องภายในของจีนที่ไม่อนุญาตให้ต่างชาติเข้ามาแทรกแซง”

นายหวังระบุว่า “สหรัฐฯ ควรระมัดระวังคำพูดและการกระทำในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับไต้หวัน และละเว้นจากการส่งสัญญาณที่ผิดใดๆ ไปยังกองกำลังแบ่งแยกดินแดนของไต้หวัน เพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายกับความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ และจีน รวมถึงสันติภาพและเสถียรภาพบริเวณช่องแคบไต้หวัน"

ไต้หวันจึงเป็น “ระเบิดเวลา” ที่ทั้งสองฝ่ายต้องพยายามเลี่ยงที่จะทำอะไรที่สุ่มเสี่ยงกับการ “ล้ำเส้นสีแดง” จนกลายเป็นศึกสงครามได้

หวังว่าจะไม่เกิดกรณี “ทำปืนลั่น” จากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจนกลายเป็นเรื่องบานปลายไปทั่วภูมิภาค.