ปัญหาอยู่ที่ 'คน' ไม่ใช่ 'รธน.'

หมดสภาพการบังคับใช้ไป

ที่น่าสนใจคือ ในรัฐธรรมนูญที่ร่างขึ้นใหม่ หากมีการแก้ไขกติกายุบพรรค คุณสมบัติรัฐมนตรี อำนาจศาลรัฐธรรมนูญ บรรดาบุคคลที่ถูกให้เว้นวรรคทางการเมืองจะหวนกลับมาทันที

มีใครบ้าง?

คนที่ถูกตัดสิทธิ์เพราะยุบพรรคอนาคตใหม่ พรรคก้าวไกล "ธนาธร-พิธา" เหมือนนักโทษที่ออกจากคุกก่อนกำหนด 

"เศรษฐา ทวีสิน-แพทองธาร ชินวัตร" กลับมาเป็นแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีของพรรคเพื่อไทยได้อีกครั้ง

บุคคลเหล่านี้จะมีคุณสมบัติครบตามรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

ฉะนั้นอย่าได้แปลกใจครับว่า ที่หลายพรรคการเมือง โดยเฉพาะพรรคส้ม กับพรรคเพื่อไทย ขู่ฟ่อมาตลอดว่า รัฐธรรมนูญ ๒๕๖๐ ที่ยึดโยงเผด็จการนั้นไม่เป็นประชาธิปไตย จะต้องจัดการกับองค์กรอิสระให้สิ้นซาก

คุณสมบัติรัฐมนตรีที่อ้างว่าเป็นนามธรรม เช่นเรื่องมีความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์ ละเมิดจริยธรรมร้ายแรง  จะถูกตัดออกทั้งหมด

แต่การยกร่างรัฐธรรมนูญจริงๆ อยู่ที่ ส.ส.ร.!

หากพรรคการเมืองกลุ่มนี้รวมหัวกลายเป็นเสียงข้างมากในรัฐสภาได้ ก็คุม ส.ส.ร.ได้

สามารถครอบงำการยกร่างรัฐธรรมนูญได้

ฉะนั้นการเลือก ส.ส.ร.จะกลายเป็นศึกใหญ่ ระหว่างขั้วการเมืองที่จับกลุ่มใหม่เป็นการเฉพาะกิจอีกครั้ง

กระบวนการเลือก ส.ส.ร.จะเกิดขึ้นในรัฐสภาชุดถัดไป หากประชามติครั้งแรกผ่าน

ถึงเวลานั้นพรรคเพื่อไทยกับพรรคประชาชนจะจับมือกันชั่วคราว

ส่วนพรรคภูมิใจไทยจะจับมือกับ สว.สีน้ำเงิน

ก็ไม่ทราบว่าฝั่งไหนจะมีกำลังมากกว่ากัน เพราะยังไม่รู้ว่าผลการเลือกตั้งจะออกมาเช่นไร แต่ภาพรวมมันจะออกมารูปนี้

หากฝั่งเพื่อไทยกับพรรคส้มชนะ ใครที่ถูกตัดสิทธิทางการเมืองอยู่ ตัดชุดรอได้เลย

ได้กลับก่อนกำหนดแน่!  

การอภิปรายร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญวานนี้ ที่เป็นน้ำเป็นเนื้อ และตั้งข้อสังเกตไว้ชัดเจนที่สุดคือ คำอภิปรายของ "ชวน หลีกภัย"

 "...ประสบการณ์ที่ใช้รัฐธรรมนูญฉบับดังกล่าวเหล่านี้มา ทำให้ผมได้เห็นเหตุการณ์ด้วยตัวเองว่า รัฐธรรมนูญฉบับที่เราจะเขียนให้ดีอย่างไรก็ตามแต่ เวลาปฏิบัตินั้นอาจจะเป็นเรื่องหนึ่ง ผมจึงขอนำประสบการณ์มาเป็นประโยชน์ เป็นข้อคิด ซึ่งสมาชิกในห้องนี้คงทราบดี แต่ผมหวังผลว่าประชาชนที่ไม่ได้ติดตามใกล้ชิดอาจจะมีความกังวลว่า ทำไมมาสนใจเรื่องนี้ ทำไมไม่พูดเรื่องปากท้อง ซึ่งผมขอบอกว่ากฎหมายรัฐธรรมนูญเป็นหลักของบ้านเมือง เป็นหลักที่จะบอกให้เรารู้ว่าอำนาจแต่ละฝ่ายมีมากน้อยเพียงใด

เมื่อไหร่ก็ตามถ้ามีการละเมิดอำนาจที่กำหนดไว้ บ้านเมืองจะมีปัญหา เราจึงย้ำเรื่องนี้ว่ากฎหมายรัฐธรรมนูญคือโครงสร้างที่แท้จริง ที่จะให้รู้ว่าขอบเขตอำนาจแต่ละฝ่ายเป็นอย่างไร..."

"...ผมได้ใช้รัฐธรรมนูญจนถึงฉบับปี ๒๕๔๐ ที่เราพูดว่าเป็นฉบับที่ดีที่สุดฉบับหนึ่งซึ่งอยู่ได้ ๑๐ ปี และล้มไปในปี ๒๕๔๙ ผมเป็นคนใช้รัฐธรรมนูญฉบับ ๔๐ เป็นคนแรก ซึ่งเป็นไปด้วยความเรียบร้อย เราเคารพกฎเกณฑ์บ้านเมือง แต่หลังจากนั้นก็มีปัญหาติดตามมาจนในที่สุดเกิดเหตุเมื่อปี ๒๕๔๙ มีการยึดอำนาจด้วยเหตุผล ๔ ข้อ

๑.มีพฤติกรรมทุจริตโกงกินอย่างรุนแรง ๒.มีพฤติกรรมแตกแยกสามัคคี ๓.มีพฤติกรรมแทรกแซงองค์กรอิสระจนปฏิบัติหน้าที่ไม่ได้ ๔.มีพฤติกรรมหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ จึงเป็นที่มาของรัฐธรรมนูญปี ๕๐..."

"...รัฐธรรมนูญปี ๕๐ ได้เขียนวรรคสอง (มาตรา ๓ วรรค ๒) ให้อำนาจเหล่านั้นปฏิบัติภารกิจโดยยึดหลักนิติธรรม ประธานฯ ก็ทราบดีว่าไม่ต้องเขียน ทุกฝ่ายก็ต้องยึดหลักนิติธรรมอยู่แล้ว แต่ทำไมถึงมาเขียนวรรคสองในรัฐธรรมนูญปี ๕๐ รวมมาถึงปี ๖๐ ด้วย ไหนถ้อยคำที่เป็นการบังคับให้ยึดหลักนิติธรรม คำตอบก็คือในระหว่างที่ใช้รัฐธรรมนูญปี ๔๐ ที่เราคิดว่าเป็นฉบับที่ดีที่สุด ได้เกิดเหตุการณ์ในการละเมิดหลักนิติธรรม ทั้งเรื่องยาเสพติด มีการฆ่าตัดตอนในภาคใต้ จนเป็นเหตุให้รุนแรงมาจนถึงทุกวันนี้

ดังนั้นรัฐธรรมนูญฉบับหลังจากนั้นจึงเขียนข้อความเปลืองกระดาษไปอีก ๓-๔ บรรทัดว่าทุกฝ่ายต้องเคารพหลักนิติธรรม ทั้งที่ความจริงไม่ต้องเขียนก็ต้องยึดอยู่แล้ว แต่สะท้อนให้เห็นการใช้รัฐธรรมนูญที่ผ่านมา..."

"...ขอฝากข้อคิดสำหรับประชาชนว่า หลักที่ว่าถ้าเราปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตย หลักนิติธรรมหลักกฎหมายเป็นหลักที่สำคัญที่สุดหลักหนึ่ง เมื่อไหร่เราละเมิดปัญหาจะติดตามมา ซึ่งถือเป็นข้อคิดที่ผมฝากข้อสังเกตไว้กับรัฐบาลปัจจุบันในวันแถลงนโยบายรัฐบาล โดยริเริ่มวางรากฐานของประเทศเพื่อให้ประเทศมีความเจริญก้าวหน้า ซึ่งผมเห็นด้วยอย่างยิ่ง และเชิญชวนว่าเมื่อเรายุบสภาหลังจากครบสี่เดือนแล้วเลือกตั้งใหม่

เราเริ่มตั้งแต่วันนี้ คือรณรงค์ให้ประชาชนตื่นตัวในเรื่องการเลือกตั้งที่สุจริต เพราะทั้งหมดมีที่มาว่าทำไมจึงได้มีการกระทำที่ผิดหลักนิติธรรมเกิดขึ้น

คำตอบคือ มีพฤติกรรมที่ผู้บริหารขาดความเข้าใจหลักนี้ และไม่เชื่อกฎหมาย ประโยชน์เป็นที่ตั้ง ส่วนรัฐธรรมนูญฉบับนี้ที่ถูกยกย่องว่าฉบับปราบโกง ซึ่งผมเห็นด้วยว่าจริงๆ แล้วโกงเพราะปราบรัฐธรรมนูญ ไม่ว่าจะไปทางไหนก็มีปัญหาทุจริตโกงกินทุกหย่อมหญ้า

พูดได้เลยว่าบ่อนการพนันกระจายไปทั่วประเทศเพื่อหาประโยชน์ส่งส่วยให้กับนักการเมือง เป็นเรื่องหนึ่งที่ผมคิดว่าเกิดจากคุณภาพคน ผมจึงคิดว่าถ้าเรากลั่นกรองคนที่จะเข้ามาสู่กระบวนการประชาธิปไตยในฝ่ายไหนก็ตาม รวมทั้งฝ่ายนิติบัญญัติได้คนที่มีความสุจริตเที่ยงตรง ปัญหาเรื่องทุจริตคอร์รัปชันก็อาจจะเกิดขึ้นน้อย..."

 “แก้ไขรัฐธรรมนูญในอนาคต ถ้าเรามองข้ามความสำคัญของผู้ใช้รัฐธรรมนูญ เราจะพลาดและเราจะมีปัญหา ผมจึงถ้ากฎหมายที่ดีที่จะมีต่อไปในอนาคตกับคนที่ดีต้องไปด้วยกัน ที่ผ่านมาทั้งหมดผมพูดในฐานะเป็นประจักษ์พยานที่เห็นรัฐธรรมนูญมาทุกฉบับ แม้ทั้งหมดเราจะเขียนมาไม่แตกต่างกันมากนัก แต่ทำไมถึงมีปัญหา คำตอบคือผู้ใช้รัฐธรรมนูญ..."

ชัดเจนครับ...

ถามพรรคการเมืองทั้งหมดที่กำลังจะฉีกรัฐธรรมนูญปี ๒๕๖๐ แบบตรงๆ พวกคุณต้องการอะไรกันแน่

อ้างว่ารัฐธรรมนูญไม่เป็นประชาธิปไตย แต่นักการเมืองส่วนใหญ่เองก็ไร้คุณภาพ

จะมีนักการเมืองสักกี่คนไม่พัวพันผลประโยชน์

ต่อให้มีรัฐธรรมนูญใหม่สมใจอยาก ก็แทบไม่มีหลักประกันอะไรเลยว่าคุณภาพนักการเมืองจะถูกยกระดับขึ้น

ถึงวันนั้นหากจะร้องหารัฐธรรมนูญฉบับใหม่อีก ก็ควรจะจับเข้าค่ายทหารปรับทัศนคติสักปีสองปี

เผื่อจะมี "น้ำดี" ต่อท้าย สส.มากขึ้น.