ฝากถึง ‘อาจารย์เชน’

“สรรพลี้หวน” (อ่านว่า สับ-พะ-ลี้-หวน)..

ใครที่เป็นคนปักษ์ใต้ ก็น่าจะพอได้ยิน-ได้รู้มาบ้างหมายถึงอะไร หรือหากสงสัยด้วยไม่คุ้นตา-คุ้นหูมาก่อน ก็ลองอ่านจากที่วิกิพีเดียบันทึกไว้ก็ได้..

“เป็นวรรณกรรมท้องถิ่นทางภาคใต้ (จังหวัดนครศรีธรรมราช) ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าใครเป็นผู้ประพันธ์

สันนิษฐานกันว่าคงจะเป็นระหว่างสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ลักษณะการประพันธ์ เป็นแบบนิทานคำกลอน หรือกลอนสุภาพ หรือกลอนแปดตามขนบนิยม เนื้อหาเป็นคำผวนเกี่ยวกับเรื่องเพศและอวัยวะเพศ

มีเนื้อหาชวนให้ขบขันมากกว่าก่อให้เกิดอารมณ์ทางเพศ มีความยาว 197 บท เนื้อหายังไม่จบสมบูรณ์

สรรพลี้หวน สำนวนเก่าพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรกเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2516 โดยขุนพรหมโลก (นามแฝง) ซึ่งผู้พิมพ์ให้ความเห็นไว้ว่า ผู้แต่งอาจเป็นชาวนครศรีธรรมราช

แต่งขึ้นประมาณ พ.ศ.2425-2439 ต่อมามีผู้แต่งเลียนแบบขึ้นอีกหลายสำนวน ในหอพระสมุดเองมีหนังสือเรื่องหนึ่งชื่อ “ศัพท์ลี้หวน” ซึ่งมีลักษณะใกล้เคียงกัน

คุณค่า..เป็นแหล่งรวบรวมศัพท์ภาษาไทยถิ่นใต้ เป็นต้นแบบวรรณกรรมอื่น ได้แก่ สรรพลี้หวนสำนวนยะลา สรรพลี้หวน’75 สรรพลี้หวนสำนวนใหม่ สรรพล้อด้วน

มีลักษณะใกล้เคียงกับบทหนังตะลุงร่วมสมัย อาจเคยใช้เล่นหนังตะลุงมาบ้างแล้วก็ได้”

ผมนั้นเคยได้ฟัง “สรรพลี้หวน” มาจากคุณเอกชัย ศรีวิชัย นานมาแล้ว ตอนนั้นคลับคล้ายคลับคลาคุณเอกชัยอยากจะทำเป็นภาพยนตร์ และผมก็ได้ดักคอไปว่ามันจะเหมาะสมหรือ?

แต่จู่ๆ วานซืน “คุณต่าย” ฝ่ายประชาสัมพันธ์ ได้ส่งรูปโปสเตอร์และเนื้อข่าวหนังเรื่อง “สรรพลี้หวน” ไปให้ ซึ่งเห็นปุ๊บก็อดจะสงสัยไม่ได้..

“มัน (เอกชัย) ทำเป็นภาพยนตร์ได้อย่างไรวะ”?

เนี่ย..ก็เห็นจะต้องรอดูแล้วล่ะ นัยว่าหนังจะเข้าฉายในโรงวันที่ 5 ภุมภา.ปีหน้า-2569 คุณเอกชัยจะพล็อตและเล่าเรื่องแบบไหน จะทำออกมาอย่างไร..

ดูซะก่อนแล้วค่อยมาวิจารณ์กัน!

ครับ..ไม่ว่าจะจำกันได้หรือไม่ก็ตาม ผมก็เห็นจะต้องคุยเสียตรงนี้สักหน่อยว่า ผมได้มีโอกาสโอภาปราศรัย ได้นั่งทานข้าว-ทานปลากับ “อาจารย์เชน” มาหลายมื้อ-หลายคราอยู่

มีพักหลังๆ นี้ที่ไม่ค่อยได้พบ-ได้เจอหน้า ไม่ได้สรวลเสเฮฮา แต่ก็ต้องบอกว่ายังระลึกนึกถึงอยู่ หวังว่าในเร็ววันจะได้นั่งสรวญเสเฮฮา-ปาร์ตี้กัน!

ซึ่ง..อาจารย์เชนนอกจากจะหน้าตาดี ยังเป็นคนสุภาพเรียบร้อย มีไมตรี และเปี่ยมด้วยความรู้-ความสามารถ พูดจาเป็นหลักเป็นการมีสาระพร้อมแง่คิดดีๆ

บอกเลยว่า นั่งคุยกันทีไรก็ให้รู้สึกเพลิดเพลิน ไม่อึดอัด ที่สำคัญมี “อาหารสมอง” มาคอยเติมให้ผมได้พอมีความรู้เพิ่มขึ้นไม่มากก็น้อยไปเสียทุกครั้ง!

ส่วนเรื่อง “การเมือง” ก็ไม่คิดว่าอาจารย์เชนจะให้ความสนใจ เพราะทุกครั้งที่สนทนากัน นอกจากเรื่องที่มีสาระหนักบ้าง-เบาบ้างแล้ว..

 ก็จะมีประเด็นความบันเทิงสอดแทรกอยู่บ้าง แต่กับเรื่องการบ้าน-การเมืองแล้วแทบไม่ค่อยได้ยินจากปากมาก่อน!

และวันนี้ ที่นึกถึง “อาจารย์เชน” ขึ้นมาก็ไม่ได้มีวาระอะไรเป็นพิเศษ พอดีมีกูรง-กูรูเขาพูดถึง “ไก่เชน” ด้วยความชื่นชม สรรเสริญเสียยกใหญ่

ตอนแรกก็คิด-ตั้งใจจะเรียก “ไก่เชน” บ้าง แต่นึกอีกที คงไม่เหมาะ เพราะการนำเอาบุคคลระดับดอกเตอร์-อาจารย์มาเทียบกับ “ไก่ชน” ดูจะกระไรอยู่?

เอาเป็นว่า..ผมขอเรียก “อาจารย์เชน” อย่างนี้แหละ และถือโอกาสส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ขอฝากถึง “อาจารย์เชน” คุณจตุพล ชมภูนิช หากจะพอมีเวลาว่างๆ จากงาน “วิทยากร” แล้ว

อยากให้ช่วยจัด “ไทยทอล์ก” ขึ้นอีกสักครั้งนะ ยังติดใจไม่ลืมกับ..

มุกฮาและสาระ-แง่คิดดีๆ ที่นำเสนอครับ!.

 

สันต์ สะตอแมน

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ฐานันดร4ตายแล้ว?

 “จริงๆ สิ่งที่พวกเราทำได้คือการประท้วงด้วยการไม่เข้าใช้บริการปั๊ม PT และร้านกาแฟพันธุ์ไทย อย่างน้อยๆ ถ้าประชาชนไม่ทำอะไร ประชาชนก็น่าจะส่งสัญญาณได้ว่าผลประโยชน์ทับซ้อนแบบนี้ไม่โอเค..”

กระบอกเสียง..อาสา!

“#อินฟลูฯ คือ ผู้มีอิทธิพล คำถามคือมีอิทธิพลกับใคร ถ้าเป็นดาราแล้วมีอิทธิพลกับคนดู อันนี้เข้าใจได้ แล้วถ้าเป็นครูแล้วมีอิทธิพลกับเด็กนักเรียน แบบนี้เป็นอินฟลูฯ ไหม

สังคมของวาทกรรม

ไม่รู้จะทำได้กันสักกี่มื้อ? ผมหมายถึงการหิ้วปิ่นโตก็ดี การจัดอาหารแบบบุฟเฟต์ก็ดี การซื้อ (ข้าว) กินเองก็ดีของบรรดาท่าน สส.ผู้ทรงเกียรติที่รัฐสภานั่นแหละ

จะเลือกทำไม?

“ขณะนี้รู้สึกเหมือนว่าประเทศเราได้กลับไปสู่ยุคมืด แม้กระทั่ง สส.ที่เป็นตัวแทนของประชาชนยังไม่มีความปลอดภัยในชีวิต ต่อจากนี้จะมีใครอยากจะมาเป็น สส.

ไม่รู้จะห่วงไปทำไม?

“ถึงเวลาหรือยัง.. ที่เราจะปลดล็อกสนุกเกอร์ออกจาก พ.ร.บ.การพนันให้กลายเป็นกีฬาที่ทุกคนสามารถฝึกฝนเป็นอาชีพหรือเล่นเพื่อการบันเทิงได้”

ชุดไทยพระราชนิยม

ต้องบอกว่า..สะอาดตา-สบายใจที่ได้เห็น.. ผมหมายถึง “ป้ายโฆษณาบิลบอร์ด” และจอดิจิทัลที่มีสาวงามสวม “ชุดไทย” เป็นนางแบบของกระทรวงวัฒนธรรมที่ตั้งเด่นตระหง่านอยู่ทั่วกรุงเทพฯ ในขณะนี้น่ะ!