ปีใหม่ 2569 มาพร้อมคำถามสำคัญว่า เราจะใช้ชีวิตทางการเงินอย่างมั่นคงขึ้นได้อย่างไร? ท่ามกลางสถานการณ์เศรษฐกิจไทยที่ยังเผชิญความท้าทายหลายด้าน ทั้งภาระหนี้ครัวเรือนที่อยู่ในระดับสูงและรายได้ที่ยังไม่มั่นคงสำหรับคนจำนวนมาก ข้อมูลจาก สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (NESDC) ระบุว่า ในไตรมาส 2/2568 หนี้ครัวเรือนไทยอยู่ที่ 86.8% ของจีดีพี ซึ่งเป็นระดับที่ต้องจับตาอย่างใกล้ชิด ขณะเดียวกันแม้อัตราว่างงานจะอยู่เพียง 0.91% แต่ยังมีคนไทยกว่า 2.1 ล้านคนที่ทำงานไม่เต็มเวลาและมีรายได้ผันผวนต่อเนื่อง อีกด้านหนึ่ง รายงานจาก ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) พบว่า
คนไทยเข้าถึงผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงินมากขึ้น แต่ยังมีช่องว่างของความรู้ในการอ่านเงื่อนไข การเข้าใจดอกเบี้ย และการประเมินความเสี่ยง ซึ่งเป็นสาเหตุให้หลายครอบครัวตัดสินใจทางการเงินผิดพลาด
เคทีซี หรือบริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ในฐานะสถาบันการเงินไทยเพื่อคนไทย มองว่า ปีใหม่คือจังหวะสำคัญในการ ‘ตั้งหลัก’ ด้านการเงิน และหนึ่งในวิธีที่ดีที่สุด คือ การสร้างภูมิคุ้มกันชีวิตทางการเงิน ผ่าน 3 ทักษะที่คนไทยควรมีมากที่สุดในปี 2569 ได้แก่ 1.ทักษะแยกชิ้นส่วนหนี้ (Debt Decomposition) ก่อนสร้างแผนชีวิตปีใหม่ โดยเมื่อพูดถึงการเริ่มต้นใหม่ หลายคนตั้งใจ ‘เคลียร์หนี้’ หรือ ‘ลดภาระดอกเบี้ย’ แต่ความจริงคือ การรู้ยอดหนี้ยังไม่พอ สิ่งที่สำคัญกว่า คือการ ‘เข้าใจโครงสร้างหนี้’ เพื่อวางแผนได้อย่างถูกต้องและลดต้นทุนในระยะยาว ด้วยกรอบคิด 3D of Debt สำหรับปี 2569 ดังนี้ DNA ของหนี้ ตรวจประเภทดอกเบี้ย (Effective vs Flat) ค่าปรับ ค่าธรรมเนียม และค่าใช้จ่ายแฝง, Dynamics เข้าใจแรงส่งของดอกเบี้ยทบต้น รวมถึงความเสี่ยงจากการชำระขั้นต่ำ และ Decision Rule จัดลำดับปิดหนี้ ‘ดอกเบี้ยแพงที่สุดก่อน’ เพื่อทำให้ภาระลดลงเร็วที่สุด
โดยทักษะนี้สอดคล้องกับผลสำรวจที่พบว่าคนไทยจำนวนมากยังไม่เข้าใจผลิตภัณฑ์การเงินของตนเอง ทำให้การแก้ปัญหาหนี้ล่าช้าและมีต้นทุนสูงโดยไม่จำเป็น
2.ทักษะกระแสเงินสดยืดหยุ่น (Adaptive Cash Flow) สำหรับปีที่คาดเดาไม่ได้ แม้ปีใหม่จะเป็นช่วงของเป้าหมายและความหวังใหม่ แต่ความเป็นจริงคือ ปี 2569 ยังเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน โดยเฉพาะรายได้ของประชาชนที่มีคนทำงานไม่เต็มเวลาจำนวนมาก ทำให้สูตรบริหารรายรับ-รายจ่ายเดิมๆ อาจไม่ตอบโจทย์อีกต่อไป เคทีซีเสนอสูตรงบประมาณ “Thai Adaptive 50–30–20” ฉบับปี 2569 ที่ยืดหยุ่นขึ้นเพื่อสภาพรายได้จริงของครอบครัวไทย โดย 50% สำหรับค่าใช้จ่ายจำเป็น พร้อมปรับลดรายจ่ายผูกมัดที่ไม่เกิดคุณค่า, 30% เป็นกันชนรายได้ผันผวน สำหรับเดือนที่รายได้น้อยกว่าปกติ และอีก 20% สำหรับออมหรือใช้ปิดหนี้ที่ดอกเบี้ยสูงที่สุด ซึ่งสูตรนี้ช่วยให้ครอบครัวไทยตั้งหลักได้ดีขึ้น ลดความเสี่ยงจากการขาดสภาพคล่อง และรับมือความไม่แน่นอนได้อย่างเหมาะสมกับบริบทเศรษฐกิจปีนี้
และ 3.ทักษะรู้เท่าทันข้อมูลการเงิน (Financial Information Literacy) ในยุคโซเชียลครองเมือง โดยปี 2569 คือปีที่ข้อมูลหลั่งไหลเร็วที่สุด โดยเฉพาะคอนเทนต์ด้านการเงินที่พบได้บนโซเชียลมีเดียมากกว่าแหล่งข้อมูลทางการ ดังนั้นการตัดสินใจทางการเงินผิดพลาดจึงเกิดขึ้นง่ายกว่าที่เคย งานวิจัยปี 2025 พบว่า เพื่อนและโซเชียลมีเดีย มีอิทธิพลสูงต่อการใช้จ่ายและการออมของคนไทยรุ่นใหม่ ทำให้การรู้เท่าทันข้อมูลกลายเป็นทักษะสำคัญของยุคนี้
โดย เคทีซี แนะนำกติกาคัดกรองข้อมูลการเงินแบบสั้นๆ ที่ใช้ได้จริง เรียกว่า FILT (ฟิลท์) เพื่อช่วยให้คนไทยไม่ตกเป็นเหยื่อคอนเทนต์ชวนเชื่อ ข่าวปลอม หรือคำแนะนำด้านการเงินที่ขาดความน่าเชื่อถือ โดย F – Fact check เป็นข้อมูลจากภาครัฐหรือแหล่งวิชาการหรือไม่, I – Incentive ผู้ให้ข้อมูลมีแรงจูงใจเชิงขายหรือไม่, L – Legal เกี่ยวข้องกับสัญญาหรือความเสี่ยงทางกฎหมายหรือไม่ และ T – Time-bound ตัวเลขอัปเดตล่าสุดหรือเป็นข้อมูลล้าสมัย รวมถึง MVFL หรือ Minimum Viable Financial Literacy หรือจุดเริ่มต้นปีใหม่ที่ทำได้จริง
อย่างไรก็ดี ปีใหม่ไม่ใช่แค่จุดเริ่มต้น แต่คือโอกาสในการสร้างหลักคิดทางการเงินที่แข็งแรงกว่าเดิม และความรู้คือพลัง การรู้เท่าทันการเงินคือ ภูมิคุ้มกันชีวิต ที่จะอยู่กับคนไทยไปตลอดปี 2569 และปีต่อๆ ไป.
ครองขวัญ รอดหมวน
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
เมื่อดาต้าไม่ได้มาแค่สร้างตึก
ย้อนกลับไปเมื่อ 2-3 ปีก่อน เราอาจได้ยินข่าวการลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์ (Data Center) ในไทยระดับ “หมื่นล้าน” จนคุ้นหู แต่ภาพเหล่านั้นมักจะเป็นเพียงตัวเลขบนกระดาษหรือไซต์ก่อสร้างขนาดใหญ่ในแถบเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) แต่ว่าในปี 2026 นี้ ทิศทางได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง เมื่อยักษ์ใหญ่อย่าง DayOne Data Center ร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ประกาศเฟ้นหาบุคลากรไทยกว่า 500 ตำแหน่ง
ระวัง! Effect คำสั่งลดค่าการกลั่น อาจเกิดกักตุนน้ำมันระลอกใหม่
วิกฤตความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลางที่ทวีความรุนแรงขึ้นในช่วงปี 2567-2569 ได้กลายเป็นปัจจัยหลักที่สั่นคลอนเสถียรภาพทางเศรษฐกิจโลกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เนื่องจากภูมิภาคนี้เปรียบเสมือน “หัวใจ” ของพลังงานโลก
สงกรานต์ไทยกระหึ่มบนเวทีโลก
เทศกาลสงกรานต์ 2569 ไม่เพียงตอกย้ำภาพลักษณ์ “ซอฟต์พาวเวอร์” แต่ยังสร้างปรากฏการณ์ไทยบนเวทีโลก ถือเป็นการสะท้อนบทบาทของภาครัฐ โดยเฉพาะ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.)
เทรนด์‘กระบะพลังงานใหม่’มาแรง
ในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมามีกระแสการใช้รถยนต์ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสอดรับกับการมุ่งไปสู่ Net Zero Emissions หรือการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ ซึ่งข้อมูลจาก วิจัยกรุงศรี จะเห็นว่า อุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าของไทย ปี 2569-2571 มีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่อง โดยยอดจดทะเบียนใหม่ของรถยนต์นั่ง BEV คาดว่าจะเพิ่มขึ้นอยู่ที่ 125,000 คันต่อปี หรือเพิ่มขึ้นเฉลี่ยปีละ 3.8% ขณะเดียวกัน ภาวะสงครามระหว่างอิหร่านกับอิสราเอลและสหรัฐอเมริกาในพื้นที่ตะวันออกกลาง ซึ่งเป็นแหล่งผลิตพลังงานของโลก ได้ส่งผลกระทบให้ราคาพลังงานทั่วโลกโดยเฉพาะราคาน้ำมัน พุ่งขึ้นหลายเท่านั้น
เศรษฐกิจรีเซตผู้บริโภคไทยสู่ ‘SmartSumer’
เมื่อผู้บริโภคฉลาดขึ้น เกมธุรกิจต้องเปลี่ยน บวกกับแรงกดดันเศรษฐกิจและค่าครองชีพที่พุ่งสูง กำลังเร่งให้ผู้บริโภคไทยปรับพฤติกรรมสู่ยุคคิดก่อนซื้ออย่างชัดเจน วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล (CMMU) เปิดผลวิจัย THAI SMARTSUMER 2026 ระบุว่า กว่า 90% ของผู้บริโภคหันมาใช้ข้อมูลและเทคโนโลยี AI เป็นเครื่องมือหลักในการตัดสินใจ แซงบทบาทของแพลตฟอร์มดั้งเดิม โดยเฉพาะหมวดเครื่องใช้ในบ้านที่ใช้เวลาตัดสินใจนานที่สุด
วิกฤตตะวันออกกลางป่วนท่องเที่ยวไทย
ความขัดแย้งและการสู้รบในภูมิภาคตะวันออกกลาง นับเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลกในวงกว้าง ไม่ว่าจะเป็นด้านพลังงาน การค้าระหว่างประเทศ