นี่คือมหาวิกฤต

ไทยเราก็ไม่น้อยหน้าหรอกครับ

วันนี้ยังปั่นกันเรื่อง ให้เลิกอ้างอิงราคาน้ำมันสิงคโปร์อยู่เลย นักการเมืองตัวดีก็ร่วมขบวนการด้วย

เบิกเนตรกันหน่อยเถอะครับ สิงคโปร์เกาะเล็กๆ คือศูนย์กลางการกลั่นและค้าน้ำมันที่ใหญ่ที่สุดในเอเชีย บริษัทน้ำมันมีสำนักงานอยู่ที่นั่นเพียบ

อย่าไปอิจฉาเขา

ประเทศยักษ์ใหญ่ของเอเชีย ไม่ว่าจะเป็น ญี่ปุ่น จีน เกาหลีใต้ ประเทศในอาเซียน ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ ฝั่งนี้เขาอ้างอิงราคาสิงคโปร์ทั้งนั้น

มีแค่ประเทศเดียวที่ โนสน โนแคร์

เกาหลีเหนือ

เหตุผลง่ายๆ การค้าการขายในเกาหลีเหนือไม่ใช่ตลาดเสรี

เป็นตลาด “คิม”

แล้วแต่ “คิม” จะสั่ง

ไทยจะเอาแบบพี่คิมมั้ยครับ กำหนดราคาเอง อยากจะถูก อยากจะแพง เอาตามเสียงในหัวเลย ไม่ต้องสนโลก

ฉะนั้นเรื่องนี้หยุดเถอะครับเลิกปั่นได้แล้ว 

ข้อมูลเรื่องน้ำมันเป็นสิ่งที่ประชาชนต้องรู้ และรัฐบาลต้องบอก

โดยเฉพาะข้อเท็จจริง

  “ภาณุรัช ดำรงไทย” ประธานยุทธศาสตร์ด้านพลังงานและนวัตกรรม พรรคไทยก้าวใหม่ และผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงานและการขุดเจาะ โพสต์คำถาม คำตอบ เรื่องน้ำมันไว้น่าสนใจ

ถึงจะเป็นคนของพรรคการเมือง แต่มีความรู้ครับ

**********************************

 “นี่เราอาจจะไม่มีดีเซลพอใช้ ในอีก ๒ เดือนนะ รู้ยัง!” 

เมื่อวานนี้ ผมได้รับเกียรติจากสำนักนายกฯ ให้เข้าร่วมงาน Meet the press #1 ในฐานะคนทำงานสายพลังงาน ผมได้ใช้สิทธิ์ตั้งคำถามถึงภาครัฐโดยตรง 

คำถามที่ผมถามท่าน รมว.พลังงาน:

๑.ปริมาณน้ำมันที่ขาดหายไป (Scheduled Volume/Confirmed Volume): ปกติตัวเลขกลมๆ ประเทศไทยใช้น้ำมันดิบวันละประมาณ ๑ ล้านบาร์เรล (มาจากตะวันออกกลาง ๕ แสน และที่อื่นๆ ๕ แสน) การจะไปหา ๕ แสนบาร์เรลจากที่อื่นมาทดแทนไม่ใช่เรื่องง่าย จากที่รัฐมนตรีโชว์ตัวเลขว่าเดือน เม.ย.มี Confirmed Volume ๒๔ ล้านบาร์เรล และ พ.ค.มี ๙ ล้านบาร์เรล รวมเป็น ๓๓ ล้านบาร์เรล ถ้าดูตามนี้แปลว่าเรากำลัง Shortfall (ขาดแคลน) ไปถึง ๒๗ ล้านบาร์เรล! รัฐบาลมีแผนหาปริมาณน้ำมันดิบมาเติมตรงนี้ยังไง?

๒.คุณภาพของน้ำมันดิบ (API Gravity): เมื่อเราต้องเปลี่ยนแหล่งนำเข้าน้ำมันดิบ คุณภาพ API Gravity อาจจะไม่แมตช์กับน้ำมันจากตะวันออกกลาง รัฐบาลจะควบคุมคุณภาพยังไงให้กลั่นออกมาแล้วยังได้ปริมาณดีเซล (Diesel Yield) สูงพอกับความต้องการในประเทศ?

๓.เสนอตั้ง Special Task Force ๔ ด้าน:  ผมได้เสนอให้รัฐบาลตั้งทีมเฉพาะกิจที่ประกอบด้วย ๑) วิศวกรปิโตรเลียม (ประเมินปริมาณน้ำมันดิบโลก) ๒) ผู้เชี่ยวชาญโรงกลั่น (ดูเรื่อง Yield) ๓) ผู้เชี่ยวชาญด้านการกระจายน้ำมัน และ ๔) ผู้เชี่ยวชาญด้านโลจิสติกส์การเดินเรือ เพื่อให้มั่นใจว่าเรือจะมาตามกำหนดและกระบวนการตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำไม่สะดุด

 คำตอบจากท่าน รมว.พลังงาน (สรุปใจความสำคัญ): ๑.เรื่องปริมาณน้ำมัน (Volume): ท่านชี้แจงว่าตัวเลข ๙ ล้านบาร์เรลในเดือน พ.ค. เป็นเพียงเรือที่ “คอนเฟิร์มวันเทียบท่าแล้ว” เดี๋ยวจะมีตัวเลขคอนเฟิร์มทยอยเพิ่มเข้ามาอีก ส่วนโควตา ๕ แสนบาร์เรลจากตะวันออกกลาง ครึ่งหนึ่งยังสามารถโหลดผ่านท่าเรือฟูไจราห์ (ที่พ้นช่องแคบฮอร์มุซมาแล้ว) และส่งผ่านท่อออกทางทะเลแดงจากซาอุฯ ได้ ส่วนอีกครึ่งที่หายไป เราหามาทดแทนได้จากสหรัฐฯ แอฟริกาใต้ และมาเลเซีย โดยใช้วิธีงดการส่งออกน้ำมันแล้วดึงโควตาเหล่านั้นกลับมาใช้ในประเทศทั้งหมด

๒.เรื่องคุณภาพน้ำมัน (API Gravity): ท่านยอมรับว่าสเปกอาจจะไม่ตรงเป๊ะ แต่โรงกลั่นในไทยสามารถปรับกระบวนการผลิตทางเทคนิค (Blending) ได้ นอกจากนี้ยังใช้วิธีลดการผลิตน้ำมันเครื่องบิน (Jet Fuel) ที่มีความต้องการน้อยลง เพื่อนำกำลังการกลั่นไปเพิ่มสัดส่วนการผลิตดีเซล (Diesel Yield) ซึ่งสามารถเพิ่มขึ้นได้อีก ๘-๑๐% เพื่อชดเชยส่วนที่ขาด

บอกตามตรงว่า หลังจากเห็นข้อมูลหน้างาน…ผมกังวลมากครับ ภาพที่เห็นตอนนี้คือ ประเทศไทยกำลังตกอยู่ในสถานการณ์ “ลุ้นน้ำมันดิบเข้ามากลั่นแบบวันต่อวัน”

มาดูคณิตศาสตร์ง่ายๆ กันครับ:

ปกติไทยใช้น้ำมันดิบตกวันละ ๑ ล้านบาร์เรล (เพื่อกลั่นเป็นดีเซลราว ๗๐ ล้านลิตร และเบนซิน ๓๕ ล้านลิตร)

 แปลว่า ๑ เดือน เราต้องมีน้ำมันดิบเข้ามา ๓๐ ล้านบาร์เรล ถึงจะพอใช้

แต่จากตารางเรือส่งน้ำมันที่ยืนยันแล้ว (Confirmed Volume) ที่ภาครัฐเปิดเผย:

เดือนเมษายน (ซึ่งนี่ก็สิ้นมีนาแล้ว!) มียืนยันแค่ ๒๔ ล้านบาร์เรล

 เดือนพฤษภาคม ยิ่งน่าตกใจ… มียืนยันแค่ ๙ ล้านบาร์เรล! (จากที่ต้องการ ๓๐ ล้าน)

คำถามคือ ถ้าเรือหามาเติมไม่ได้ครบ ๓๐ ล้านต่อเดือน เราจะทำอย่างไร?

คำตอบคือ เราก็ต้อง “งัดน้ำมันดิบสำรองของประเทศ” ออกมากลั่นประทังชีวิตไปเรื่อยๆ ครับ

การที่รัฐบาลสั่งเร่งผลิต B20 และปรับสูตรโรงกลั่นเพื่อรีดน้ำมันดีเซล (Diesel Yield) ให้ได้มากที่สุด เป็นสัญญาณเตือนภัยว่า “เรากำลังต้องการดีเซลอย่างหนัก เมื่อเทียบกับปริมาณน้ำมันดิบที่มี”

บวกกับสถานการณ์โลกที่ตึงเครียด ท่าเรือ Fujairah ในตะวันออกกลางเพิ่งถูกโจมตี และเส้นทางเดินเรือในทะเลแดงก็มีสิทธิ์ถูกปิดได้ทุกเมื่อ… เราแน่ใจจริงๆ หรือครับว่า “ไม่ต้องกังวล”?

ท่านนายกฯ วิงวอนให้คนไทยช่วยกันประหยัดน้ำมันครอบครัวละ ๑ ลิตร/วัน เพื่อเซฟดีเซล ๑๐ ล้านลิตรเข้าคลัง ซึ่งเป็นเจตนาที่ดีครับ แต่ในมุมมองเชิงวิศวกรรม ผมคิดว่าวิกฤตระดับนี้ รัฐบาลควรพิจารณาออกประกาศ “มาตรการควบคุมการใช้ดีเซลเท่าที่จำเป็น” ได้แล้วครับ

ใครที่อ่านตารางและเข้าใจตัวเลข จะรู้เลยครับว่าตอนนี้เรากำลังลุ้นเหนื่อยแค่ไหนให้เรือน้ำมันเข้ามาทันแบบเดือนต่อเดือน ผมเขียนโพสต์นี้ด้วยความห่วงใยจริงๆ และอยากเอาใจช่วยให้ภาครัฐหาแหล่งน้ำมันมาเติมให้ประเทศได้ทันครับ

สื่อมวลชนท่านใด หรือรายการไหนที่อยากเจาะลึกตัวเลขและวิเคราะห์ความเสี่ยง (Scenario) ด้านพลังงานของประเทศจากสมการนี้ ยินดีให้สัมภาษณ์และแลกเปลี่ยนข้อมูลครับ ทักอินบ็อกซ์มาได้เลย!

*******************************************

ก่อนอื่นต้องยอมรับว่าสถานการณ์สงครามไม่มีใครรู้ว่าจะจบลงเมื่อไหร่ หรือจะลากยาวต่อไป แต่ก็มีแนวโน้มเรื่องการเจรจาเพื่อยุติสงคราม

ถ้าจบเร็วก็ถือเป็นโชคดีของชาวโลก สถานการณ์น้ำมันจะคลี่คลายไปในทางที่ดีขึ้น สมมุติฐานในวันนี้อาจไม่ถูกต้องทั้งหมด

แต่หากสงครามยืดเยื้อเกินกว่า ๓ เดือนพูดได้คำเดียวสาหัสครับ

ฉะนั้นมีอะไรรัฐบาลต้องค่อยๆ บอกกับประชาชนตามข้อเท็จจริง อย่ามองโลกในแง่ดีจนประชาชนตายใจ

เพราะนี่คือมหาวิกฤต.