สำนักงานสลากฯบนเส้นทางการให้ที่ยั่งยืน จากนโยบาย:สู่พลังการพัฒนาที่สมดุลขับเคลื่อนคุณค่าสังคมและชุมชน

‘ชุมชน’ คือหัวใจสำคัญของการพัฒนาประเทศ สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล จึงได้ริเริ่ม โครงการสลากสรรค์สร้างเพื่อชุมชน ที่จะเป็นจุดเริ่มต้นในการจุดประกายศักยภาพของคนในพื้นที่ เสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี และวางรากฐานความเข้มแข็งให้เกิดขึ้นอย่างยั่งยืน เพราะโครงการมุ่งเน้นการพัฒนาจากภายในชุมชน ผ่านการมีส่วนร่วม การเรียนรู้ร่วมกัน และการใช้ทรัพยากรท้องถิ่นอย่างสร้างสรรค์ เพื่อให้สมาชิกในชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองและเติบโตไปพร้อมกันอย่างมั่นคง

การสร้างชุมชนต้นแบบภายใต้โครงการนี้ เป็นการหลอมรวมพลังของคนในพื้นที่ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมทั้งเป็นแรงบันดาลใจและแนวทางในการขยายผลสู่ชุมชนอื่นๆ ให้เกิดเครือข่ายชุมชนที่เข้มแข็งและเกื้อกูลกัน ดังนั้น โครงการสลากสรรค์สร้างเพื่อชุมชน จึงไม่เพียงเป็นการพัฒนาในระดับพื้นที่ แต่เป็นการสร้างพลังของชุมชนให้เป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนสังคมและประเทศชาติ ภายใต้แนวคิด ‘ชุมชนต้นแบบเข้มแข็งสู่ความยั่งยืน’ อย่างแท้จริง

วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวชุมชนป่าสักหลวง ต.จันจว้าใต้ อ.แม่จัน จ.เชียงราย เป็นอีกหนึ่งชุมชนต้นแบบภายใต้ โครงการสลากสรรค์สร้างเพื่อชุมชน ปีที่ 7 ที่ สำนักงานสลากฯ ปักธงพัฒนา โดยมีจุดมุ่งหมายสำคัญ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตสมาชิกในชุมชนให้ดีขึ้น เกิดความเข้มแข็ง และเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาสังคมและประเทศชาติต่อไป โดย ธนวรรธน์ พลวิชัย กรรมการและโฆษกคณะกรรมการสลากกินแบ่งรัฐบาล กล่าวว่า แนวคิดหลักของการพัฒนาวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวชุมชนป่าสักหลวงนั้น คือ ‘ชวนชม ชวนชิม ชวนช้อป’ ผ่านการสืบสานคุณค่าและอัตลักษณ์ท้องถิ่นของแต่ละชุมชน ที่ขับเคลื่อนพัฒนาการบริหารจัดการชุมชนด้านผลิตภัณฑ์และบริการ

โดยบูรณาการความร่วมมือทั้งองค์ความรู้ ประสบการณ์ และความเชี่ยวชาญจากบุคลากรและเครือข่ายที่ปรึกษา ผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างมีระบบ ซึ่ง สำนักงานสลากฯ ได้เข้าไปมีส่วนร่วมในการพัฒนาตลอด 7 ปีที่ผ่านมากว่า 67 ชุมชน

สำหรับวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวชุมชนป่าสักหลวงนั้น เป็นพื้นที่เรียนรู้วิถีชีวิตเกษตร วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ที่มีชีวิต เป็นจุดเริ่มต้นของตำนาน ‘ปลาไหลเผือก’ เรื่องเล่าศักดิ์สิทธิ์ที่ผูกโยงกับวัดโบราณ หนองน้ำโบราณ และจิตรกรรมฝาผนังเก่าแก่ ณ วัดพระธาตุดอยกู่แก้ว พร้อมด้วยเวียงหนองหล่ม เมืองโบราณที่ยังมีชีวิต และหนึ่งในจุดเด่นของที่นี่คือ ‘ปางควายบ้านป่าสักหลวง’ แหล่งเลี้ยงควายเผือกกว่า 300 ตัว ที่ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นและวิถีดั้งเดิม ชุมชนยังคงสืบสานภูมิปัญญาการทำอาหารพื้นบ้าน โดยผลิตภัณฑ์ล่าสุดของชุมชนได้แก่ ขนมสะละอ่อนประยุกต์ ที่มีรสละมุนจากวัตถุดิบพื้นบ้าน, ชามะละกอผสมเก๊กฮวย ที่หอมสดชื่นใช้ต้อนรับนักท่องเที่ยว และของที่ระลึกที่บอกเล่าความเชื่อของล้านนาด้วยงานคราฟต์ร่วมสมัย

“ความมุ่งหมายของสำนักงานสลากฯ คือ อยากเห็นทุกฝ่ายให้การสนับสนุนชุมชนของเรา เราตั้งใจให้เกิดความรักในถิ่นฐานบ้านเกิด สามารถนำของดีซึ่งมีอยู่มากมายมาต่อยอดสร้างมูลค่าอย่างมีนัยสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจของชุมชน สร้างอาชีพให้กับครัวเรือน อย่างเช่น วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวชุมชนป่าสักหลวง ก็เป็นจุดหมายสำหรับผู้ที่ต้องการเชื่อมโยงประวัติศาสตร์เข้ากับธรรมชาติ สัมผัสวัฒนธรรมล้านนา และเก็บเกี่ยวประสบการณ์จากชุมชนที่ยังคงมีลมหายใจของตนเอง ซึ่งเราอยากเห็นสิ่งนี้เกิดขึ้นในทุกๆ ชุมชนของประเทศ” ธนวรรธน์ ระบุ

ด้าน พันโทหนุน ศันสนาคม ผู้อำนวยการสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล กล่าวเพิ่มเติมว่า โครงการสลากสรรค์สร้างเพื่อชุมชน นี้ เป็นโครงการตามแผนปฏิบัติการความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม ประจำปี 2564-2570 ซึ่งมีการทบทวนเป็นประจำทุกปี โดยมีวัตถุประสงค์ในการขับเคลื่อนการพัฒนาสังคม เพื่อสร้างรากฐานที่เข้มแข็งอย่างยั่งยืน มีการกำหนดจำนวนชุมชนที่ได้รับการพัฒนาชุมชนเพิ่มขึ้นในแต่ละปี และจะต้องมีชุมชนต้นแบบที่ผ่านเกณฑ์ชุนชนต้นแบบเข้มแข็งสู่ความยั่งยืนในแต่ละปีด้วย พร้อมยืนยันว่า สำนักงานสลากฯ ให้ความสำคัญกับโครงการนี้มาอย่างต่อเนื่อง ในฐานะ ‘องค์กรที่ดำเนินงานบนความรับผิดชอบต่อสังคม’

ไม่เพียงการพัฒนาเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนเท่านั้น แต่ สำนักงานสลากฯ ยังให้การสนับสนุนโรงเรียนอีกด้วย ตาม โครงการสนับสนุนโรงเรียนสลากกินแบ่งสงเคราะห์ ซึ่งมีการดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง อาทิ โครงการติดตั้งระบบพลังงานแสงอาทิตย์ (โซลาร์เซลล์) เพื่อส่งเสริมให้เยาวชนเรียนรู้คุณค่าของพลังงาน โครงการติดตั้งสนามเด็กเล่น เพื่อส่งเสริมพัฒนาการร่างกายและการเรียนรู้การอยู่ร่วมกัน และในปี 2569 นี้ เตรียมติดตั้ง ‘ห้องสมุดดิจิทัล’ เพื่อเสริมสร้างความรู้ให้กับน้องๆ ต่อไป

และจากการดำเนินโครงการเพื่อสังคมของ สำนักงานสลากฯ ที่สะท้อนถึงการบูรณาการภารกิจองค์กรเข้ากับหลักการพัฒนาอย่างยั่งยืนและเป็นรูปธรรม โดยให้ความสำคัญกับการสร้างคุณค่าร่วมแก่สังคมควบคู่กับการกำกับดูแลกิจการที่ดี ความมุ่งมั่นดังกล่าวนำไปสู่การได้รับ รางวัลรัฐวิสาหกิจดีเด่น ประจำปี 2568 ด้านการพัฒนารัฐวิสาหกิจยั่งยืน และ รางวัลชมเชยด้านความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันถึงศักยภาพขององค์กรในการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะอย่างมีประสิทธิภาพ โปร่งใส และรับผิดชอบต่อสังคม ตอกย้ำบทบาทของสำนักงานสลากในการก้าวสู่การเป็น องค์กรแห่งการให้ที่ยั่งยืน อย่างมั่นคงและต่อเนื่อง

สำหรับรางวัลรัฐวิสาหกิจดีเด่น (SOE Awards) ประจำปี 2568 นั้น ภายใต้แนวคิด ‘รัฐวิสาหกิจขับเคลื่อนสังคมไทย มุ่งผลลัพธ์สู่ความยั่งยืน: Driving Society, Delivering Sustainability’ ซึ่ง สำนักงานสลากฯ ได้รับ 2 ประเภทรางวัล ได้แก่ รางวัลการพัฒนาสู่รัฐวิสาหกิจยั่งยืน และรางวัลชมเชย ประเภท รางวัลความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรมดีเด่น (ด้านความคิดสร้างสรรค์) จาก ‘โครงการ AiCHECK’ ระบบตรวจสอบคุณภาพการพิมพ์สลากและการปลอมแปลงสลากโดยใช้เทคโนโลยี AI

พันโทหนุน ระบุว่า ความสำเร็จจากการได้รับรางวัลดังกล่าว นับเป็นความภาคภูมิใจอย่างยิ่งของบุคลากรสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลทุกคน ที่ร่วมแรงร่วมใจในการขับเคลื่อนสู่การเป็นองค์กรแห่งการให้ที่ยั่งยืน เป็นผลจากการให้ความสำคัญในการดำเนินธุรกิจด้วยการใช้นวัตกรรมอย่างสร้างสรรค์ ส่งเสริมเศรษฐกิจ สังคม และเป็นที่ยอมรับของประชาชน ตลอดจนมุ่งสร้างคุณค่าที่ยั่งยืนอย่างเป็นรูปธรรม โดยคำนึงถึงมิติสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล

“รัฐวิสาหกิจดีเด่น (SOE Award) ในครั้งนี้ เป็นรางวัลที่สำนักงานสลากฯ รอคอย จึงเป็นรางวัลแห่งความภาคภูมิใจของผู้บริหารและบุคลากรของสำนักงานสลากฯ ทุกคน สำหรับแผนในปี 2569 ยังคงความต่อเนื่องในเรื่องความยั่งยืน ซึ่งไม่ใช่แค่การนำส่งหรือหารายได้เข้ารัฐเท่านั้น แต่ยังคงมุ่งมั่นในการดำเนินงานเพื่อให้สังคมและชุมชนเติบโตควบคู่ไปด้วยกัน” พันโทหนุน กล่าว

พร้อมกันนี้ สำนักงานสลากฯ ยืนยันที่จะสานต่อภารกิจในการดูแลและสนับสนุนให้เศรษฐกิจ สังคม และสร้างรากฐานชุมชนที่เข้มแข็งอย่างยั่งยืน โดยในปี 2569 นี้ ได้กำหนดเป้าหมายให้ สำนักงานสลากฯ เดินหน้าสู่การพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน ตามแนวทาง ESG (Environmental, Social and Governance) ได้แก่ สิ่งแวดล้อม, สังคม และธรรมาภิบาล ที่มีความเข้มข้นยิ่งขึ้น เพื่อสร้างความยั่งยืนต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วนในระยะต่อไป!!

การดำเนินงานของ สำนักงานสลากฯ ผ่านโครงการสลากสรรค์สร้างเพื่อชุมชน สะท้อนถึงการขับเคลื่อนภารกิจของรัฐวิสาหกิจที่บูรณาการหลักการพัฒนาอย่างยั่งยืนในมิติ ESG (Environmental, Social และ Governance) อย่างเป็นระบบ ชุมชนได้รับการพัฒนาให้มีความเข้มแข็ง สามารถพึ่งพาตนเอง และเติบโตอย่างสมดุล ขณะเดียวกันองค์กรได้ยกระดับการดำเนินงานให้สอดคล้องกับนโยบายภาครัฐ หลักธรรมาภิบาล และการสร้างคุณค่าร่วมให้กับสังคมในระยะยาว

ความสำเร็จจากการดำเนินโครงการเพื่อสังคมอย่างต่อเนื่อง ไม่เพียงก่อให้เกิดผลลัพธ์เชิงประจักษ์ในระดับชุมชน แต่ยังสะท้อนผ่านการได้รับรางวัลรัฐวิสาหกิจดีเด่น ประจำปี 2568 และรางวัลด้านความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันถึงบทบาทของ สำนักงานสลากฯ ในฐานะองค์กรที่ใช้พลังของนโยบายและนวัตกรรมเพื่อขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงเชิงบวก สร้างแรงบันดาลใจให้ทุกภาคส่วนร่วมกันพัฒนาสังคม และตอกย้ำเจตนารมณ์ในการก้าวสู่การเป็น ‘องค์กรแห่งการให้ที่ยั่งยืน’ อย่างแท้จริง.