'นพ.ธีระ' เผยโลกกำลังจับตาวัคซีนโควิดชนิดพ่นทางจมูก!

'หมอธีระ' แจงข้อมูลโควิดโลก เผยผลวิจัยแดนปลาดิบชี้ BA.5 ออกอาการเร็วกว่าโอมิครอนสายพันธุ์อื่น บอกโลกกำลังจับวัคซีนชนิดพ่นทางจมูกว่าจะใช้ทดแทนแบบฉีดได้ดีแค่ไหน

02 ก.พ.2566 - รศ.นพ.ธีระ วรธนารัตน์ อาจารย์คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์เฟซบุ๊กถึงสถานการณ์โควิด-19 ประจำวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2566 ว่าเมื่อวานทั่วโลกติดเพิ่ม 144,710 คน ตายเพิ่ม 747 คน รวมแล้วติดไป 675,350,939 คน เสียชีวิตรวม 6,763,229 คน 5 อันดับแรกที่ติดเชื้อสูงสุดคือ ญี่ปุ่น ไต้หวัน เกาหลีใต้ สหรัฐอเมริกา และรัสเซีย

เมื่อวานนี้จำนวนติดเชื้อใหม่มีประเทศจากยุโรปและเอเชียครอง 8 ใน 10 อันดับแรก และ 17 ใน 20 อันดับแรกของโลก จำนวนติดเชื้อใหม่ในแต่ละวันของทั่วโลกตอนนี้ มาจากทวีปเอเชียและยุโรป รวมกันคิดเป็นร้อยละ 91.79 ของทั้งโลก ในขณะที่จำนวนการเสียชีวิตคิดเป็นร้อยละ 78.17

...อัพเดตธรรมชาติของโรคโควิด-19
Okata T และคณะจากประเทศญี่ปุ่น เผยแพร่ผลการศึกษาการระบาดของไวรัสโควิด-19 ในช่วงที่มีการระบาดของ Omicron BA.5 ลงในวารสารการแพทย์ด้านโรคติดเชื้อ Emerging Infectious Diseases ฉบับมีนาคม 2566

สาระสำคัญคือ การชี้ให้เห็นว่าระยะเวลาหลังจากที่ติดเชื้อสายพันธุ์ Omicron BA.5 จนกระทั่งเกิดอาการนั้น ใช้เวลาเฉลี่ยสั้นกว่าสมัยสายพันธุ์ก่อนๆ ระบาดมา ทั้งนี้สายพันธุ์ก่อน Omicron นั้นมักใช้เวลาราว 5-6 วัน
โดยเฉลี่ยแล้ว หลังจากที่ได้รับเชื้อ BA.5 มา มักจะเกิดอาการป่วยภายใน 2.6 วัน (ช่วงความเชื่อมั่นตั้งแต่ 2.5–2.8 วัน)

หากเปรียบเทียบ BA.5 เฉพาะกับ Omicron สายพันธุ์ย่อยอื่นๆ ที่เคยระบาดมา ได้เคยมีการศึกษาทั่วโลกแล้วพบว่า Omicron BA.1 ใช้เวลาราว 2.9-4.6 วัน โดยมีข้อมูลมาจากหลายงานวิจัย ตั้งแต่ 3.3 วัน (ผลการศึกษาจากนอร์เวย์), 4.6 วัน (ในเกาหลีใต้), 3.2 วัน (ในเนเธอร์แลนด์), 3.1 วัน (ในสเปน), และ 2.9 วัน (ในญี่ปุ่น)
ในขณะที่สายพันธุ์ BA.2 นั้น 4.4 วัน (การศึกษาในฮ่องกง)

...อัพเดตวัคซีนโควิด-19
วารสาร Nature ฉบับต้นเดือนกุมภาพันธ์นี้ เผยแพร่บทความทบทวนสถานะของวัคซีนโควิด-19 ได้อย่างน่าสนใจ
ตั้งแต่เริ่มมีการใช้วัคซีนจนถึงปัจจุบัน มีการฉีดให้แก่ประชากรโลกไปกว่า 13,000 ล้านโดส โดย mRNA vaccines ได้รับการใช้ไปมากที่สุด

อย่างไรก็ตาม จากปรากฏการณ์ที่ไวรัสโรคโควิด-19 มีการกลายพันธุ์ไปอย่างต่อเนื่อง มีการหลบหลีกภูมิคุ้มกันจากวัคซีน ทำให้ต้องมีการวิจัยเพื่อผลิตวัคซีนรุ่นใหม่ๆ และหาวิธีการกระตุ้นภูมิคุ้มกันวิธีอื่นๆ ควบคู่กันไป อาทิ การวิจัยวัคซีนชนิดพ่นทางจมูก เพื่อหวังกระตุ้นภูมิคุ้มกันในระบบทางเดินหายใจให้ได้เร็วขึ้นหรือมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ที่หลายคนจับตามองคือ วัคซีนชนิดพ่นทางจมูก ซึ่งในปัจจุบันมีอยู่ 5 ตัวที่บางประเทศที่ได้เริ่มนำไปใช้แล้ว ได้แก่ จีน (2) อินเดีย (1) รัสเซีย (1) และอิหร่าน (1) ทั้งนี้ยังคงต้องมีการติดตามศึกษากันต่อไปว่า วัคซีนที่ใช้พ่นทางจมูกนี้จะมีประสิทธิภาพมากน้อยเพียงใดเมื่อเทียบกับวัคซีนชนิดฉีดที่ใช้กันอยู่ทั่วโลกในปัจจุบัน

...สำหรับไทยเรา
ขอให้ใช้ชีวิตอย่างมีสติ ไม่ประมาท ป้องกันตัวอย่างสม่ำเสมอ การใส่หน้ากากอย่างถูกต้องระหว่างใช้ชีวิตนอกบ้าน จะช่วยลดความเสี่ยงลงไปได้มาก

อ้างอิง
1. Okata T et al. SARS-CoV-2 Incubation Period during the Omicron BA.5–Dominant Period in Japan. Emerging Infectious Diseases. March 2023.
2. Callaway E. The next generation of coronavirus vaccines: a graphical guide. Nature. 1 February 2023.