เปลี่ยนเส้นทาง"ภาษีบาป" ทำสีน้ำเงินเปิดศึกรอบทิศ

แนวร่วมจากภาคส่วนต่างๆ โดยเฉพาะภาคส่วนประชาสังคมเริ่มออกมาแสดงท่าทีและเคลื่อนไหวผ่านบริบทต่างๆ เพื่อ ต่อต้าน-คัดค้าน การที่พรรคภูมิใจไทย นำโดย อนุทิน ชาญวีรกูล นายกฯ ในฐานะหัวหน้าพรรคภูมิใจไทย เสนอร่างกฎหมาย 4 ฉบับที่มีสาระสำคัญคือ เปลี่ยนเส้นทาง เงินภาษีบาป

จากปกติที่ภาครัฐ-กรมสรรพสามิตจัดเก็บภาษีจากเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ทั้งสุรา-เบียร์ และยาสูบ บุหรี่ แล้วนำส่งให้สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)-กองทุนผู้สูงอายุ-กองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ และองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย หรือไทยพีบีเอส 

ซึ่งที่ผ่านมาโดยภาพรวมมีการเสนอข้อมูลว่า วงเงินที่ 4 ยูนิตข้างต้น ได้รับจากกลไกดังกล่าวในแต่ละปี อยู่ที่ประมาณ 14,000-14,200 ล้านบาทต่อปี

แยกแบ่งเป็น สสส. 4,000 ล้านบาท, กองทุนกีฬา 4,000 ล้านบาท, กองทุนผู้สูงอายุ 4,000 ล้านบาท และไทยพีบีเอสไม่เกิน 2,000 ล้านบาท

โดยฝ่าย สส.ภูมิใจไทย และอนุทิน เสนอร่างกฎหมายให้กระทรวงการคลัง-กรมสรรพสามิต นำส่งภาษีบาปดังกล่าวเข้ารัฐ ไม่ต้องส่งไปยัง 4 ยูนิตดังกล่าวอีกต่อไป

จริงอยู่ว่ารัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล ยุค "อนุทิน 2" ซึ่งได้แถลงนโยบายรัฐบาลต่อที่ประชุมร่วมรัฐสภาเมื่อเมษายน 2569 ได้แถลงและเขียนไว้ในเอกสาร นโยบายรัฐบาล เรื่อง ปรับปรุงกฎหมายที่เป็นอุปสรรคต่อการค้าการลงทุนสมัยใหม่ อยู่ในข้อ 22.3 โดยระบุตอนท้าย

“จัดทำกฎหมายเพื่อนำภาษีที่จัดเก็บจากสินค้าที่ก่อให้เกิดผลกระทบด้านลบต่อสังคมกลับเข้าสู่งบประมาณแผ่นดินเพื่อรักษาวินัยทางการเงินการคลัง”

ที่ก็คือ ฝ่ายภูมิใจไทยพยายามบอกว่าเรื่องนี้ไม่ใช่การลักไก่ แต่ได้แถลงไว้อย่างเป็นทางการตั้งแต่ก่อนรัฐบาลเข้าบริหารประเทศว่าจะเข้าไปเปลี่ยนเส้นทางภาษีบาป 

อย่างไรก็ตาม ในความเป็นจริง เอกสารนโยบายรัฐบาลทุกยุคมีหลายหน้าหลายข้อ อย่าว่าแต่ประชาชนเลย บรรดา รัฐมนตรี-สส.-สว.-ข้าราชการประจำแต่ละหน่วยงาน ถามว่าใครจะมาอ่านหมดทุกบรรทัดและจำได้ทุกนโยบาย จุดที่จะเป็นประเด็นได้ก็คือนโยบายใหญ่ๆ ที่มีผลกระทบทางการเมือง-สังคม-เศรษฐกิจ

ซึ่งการขยับของภูมิใจไทยครั้งนี้ต้องยอมรับว่า ที่ผ่านมาแทบไม่มีความเคลื่อนไหวใดๆ ออกมาให้สังคมรับรู้ว่ารัฐบาลสีน้ำเงินจะแก้กฎหมายภาษีบาป เพื่อให้สังคมวิพากษ์วิจารณ์กันก่อน แต่จู่ๆ มีการเสนอร่างเข้าสภาฯ ไปเลยรวดเดียว 4 ฉบับ

จึงไม่แปลกที่จะโดนวิจารณ์ว่าเป็นปฏิบัติการ ดอดเงียบ เพื่อดึงเงินภาษีบาปปีละเป็นหมื่นล้านบาทเข้าภาครัฐ

ในลักษณะไปทุบหม้อข้าวคนอื่น เพื่อเอามาเป็นหม้อข้าวฝ่ายการเมืองรัฐบาลสีน้ำเงิน

ยิ่งในยุคที่เศรษฐกิจไม่ค่อยดี การจัดเก็บภาษีเก็บได้ไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย และรัฐบาลสีน้ำเงินอาจต้องอัดฉีดนโยบาย "ประชานิยม" อย่าง "ไทยช่วยไทยพลัส" ออกมาอีกในอนาคต จึงต้องการเงินดังกล่าวมาไว้เพื่อฝ่ายบริหาร และยังได้อีกหลายต่อ เช่น ทำให้คุมการเสนอข่าวของไทยพีบีเอสได้ผ่านกลไกการเสนอของบประมาณแต่ละปี ที่จะทำให้การเมืองเข้าแทรกแซงสื่อได้

สำหรับร่างกฎหมายทั้ง 4 ฉบับดังกล่าว ประกอบด้วย

-ร่าง พ.ร.บ.กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (ฉบับที่...) พ.ศ....เสนอโดยอนุทิน ชาญวีรกูล กับคณะ

และอีก 3 ร่างเสนอโดย ศุภชัย ใจสมุทร สส.บัญชีรายชื่อ และมือกฎหมายของพรรคภูมิใจไทย ที่เป็นการเสนอร่างแบบ "แก้ไขเพิ่มเติม" 1กฎหมายฉบับปัจจุบันที่บังคับใช้อยู่ ไม่ใช่การเสนอร่างกฎหมายใหม่  แยกเป็น

-ร่าง พ.ร.บ.องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ฉบับที่...) พ.ศ....หรือร่างกฎหมายไทยพีบีเอส

-ร่าง พ.ร.บ.การกีฬาแห่งประเทศไทย (ฉบับที่...) พ.ศ....

-ร่าง พ.ร.บ.ผู้สูงอายุ (ฉบับที่...) พ.ศ....

ผู้เสนอร่าง พ.ร.บ.ทั้ง 4 ฉบับ คือ อนุทิน-สส.พรรคภูมิใจไทย อ้างไว้หลายเหตุผลในการเปลี่ยนเส้นทางภาษีบาป เช่น เงินดังกล่าวคือเงินภาษีของประเทศ จึงควรต้องทำให้เป็นไปตาม พ.ร.บ.วินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ.2561 จึงควรให้นำส่งเงินดังกล่าวเข้าสู่ระบบงบประมาณแผ่นดินเพื่อนำไปจัดสรรผ่านระบบงบประมาณรายจ่ายประจำปีปกติ ที่จะต้องผ่านการพิจารณาของสำนักงบประมาณ-คณะรัฐมนตรี-สภาผู้แทนราษฎร-กมธ.วิสามัญพิจารณร่าง พ.ร.บ.งบฯ ของสภาฯ ที่จะทำให้เกิดเอกภาพและความโปร่งใสภายใต้มาตรฐานวินัยการเงินการคลัง รวมถึงอ้างเหตุเรื่องเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณ

จับกระแสโดยภาพรวมในช่วงหลายวันที่ผ่านมา พบว่าฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยกับแนวคิดการเปลี่ยนเส้นทางภาษีบาปที่ออกมาเป็นระนาบก็คือ การไม่เห็นด้วยกับการเปลี่ยนเส้นทางภาษีบาปที่ส่งไปให้ สสส.และไทยพีบีเอส

เช่น ในส่วนของไทยพีบีเอส ซึ่งในความเป็นสื่อ สิ่งสำคัญก็คือ เสรีภาพในการเสนอข่าวสาร ทำให้องค์กรวิชาชีพสื่อมวลชน 6 องค์กร อาทิ สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ ออกแถลงการณ์ร่วมต่อประเด็นดังกล่าว 

โดยมีสาระสำคัญ เช่น เห็นว่าการแก้ไขกฎหมายดังกล่าวเกี่ยวข้องกับสิทธิในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารของประชาชนและอนาคตของระบบสื่อสารมวลชนไทย สื่อสาธารณะมีบทบาทในการส่งเสริมสิทธิในการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร สร้างพื้นที่แลกเปลี่ยนความคิดเห็นที่หลากหลาย และตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ โดยต้องเป็นอิสระจากการครอบงำของอำนาจรัฐ อำนาจทางการเมือง และกลุ่มผลประโยชน์ทางธุรกิจ การแก้ไขกฎหมายไทยพีบีเอสจึงต้องไม่ทำให้หลักการดังกล่าวอ่อนแอลง รวมถึงเรียกร้องให้ไทยพีบีเอสทบทวนบทบาทและปฏิรูปการดำเนินงานครั้งสำคัญ เพื่อแสดงคุณค่าของสื่อสาธารณะต่อประชาชน เป็นต้น

ส่วนแนวร่วมภาคประชาสังคมที่ไม่เห็นด้วยกับการเปลี่ยนเส้นทางเงินภาษีบาป ในส่วนของ สสส.ก็มีหลายภาคส่วน เช่น ความเคลื่อนไหวของ "ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ ประธานมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่" ที่เคลื่อนไหวรณรงค์ให้ประชาชนเข้าไปแสดงความคิดเห็นต่อการเปลี่ยนแปลงงบของกองทุน สสส. โดยระบุตอนหนึ่งว่า “ความคิดเห็นของท่านมีความสำคัญมาก ที่จะชี้ชะตางานสร้างเสริมสุขภาพของประเทศไทย ที่ สสส. (ปี พ.ศ.2544) ก่อตั้งขึ้นมาพร้อมกับ สปสช. (ปี พ.ศ.2545) ในหลักการ “สร้างนำซ่อม”

หรือท่าทีของ "นางทิชา ณ นคร (ป้ามล) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข" ที่แสดงท่าทีเรื่องนี้เช่นกัน ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว โดยระบุว่า

“ฉันเคยเป็นบอร์ด สสส. ในโควตาภาคสังคม...ผู้เสนอขอทุน สสส.ก้อนมหึมา...ไม่ใช่ NGOs แต่เป็นภาครัฐ เช่น กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงกลาโหม กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงยุติธรรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ฯลฯ” เป็นต้น

กระนั้นก็มีเสียงสนับสนุน เชียร์รัฐบาล-พรรคภูมิใจไทยในเรื่องนี้เช่นกัน ไม่ใช่มีแต่เสียงต้านอย่างเดียว ฝ่ายค้านเอง อย่างพรรคประชาธิปัตย์

 ทาง “กรณ์ จาติกวณิช อดีต รมว.การคลัง-รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์” ก็แสดงท่าทีว่าการที่เสนอร่างกฎหมายทั้ง 4 ฉบับเข้าสภาฯ มองว่าทุกเรื่องสมควรถูกตั้งคำถาม และทบบวนการใช้เงินภาษีให้มีประสิทธิภาพ ประสิทธิผลสูงสุดต่อประชาชนผู้เสียภาษีทุกคน เป็นหน้าที่ของรัฐบาลต้องพิจารณา

“ที่ผ่านมาไทยพีบีเอสทำได้ดีระดับหนึ่ง แต่คุ้มเงินหรือไม่ต้องทบทวนร่วมกัน ต้องยอมรับว่า โลกของการสื่อสารมวลชนเปลี่ยนไป ประชาชนพึ่งพาสื่อหลัก ช่องหลักน้อยลง ทำให้ต้องพิจารณาถึงความคุ้มค่าขององค์กรและภาษีที่จัดสรรเท่าเดิมเหมาะสมหรือไม่ ขณะที่ช่องอื่นมีทุนสนับสนุนลดลง ไม่ใช่ใครมีสิทธิ์ใช้เงินภาษีนี้ตลอดไป...มองว่าการทบทวนเป็นเรื่องที่ดี แต่ควรมองให้รอบด้านในส่วนผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อการเปลี่ยนแปลงไม่ว่ากองทุนใดก็ตาม”

เวลานี้ร่างกฎหมายทั้ง 4 ฉบับ ยังอยู่แค่ขั้นตอนรับฟังความเห็น แต่ดูจากธงการเคลื่อนไหวของอนุทิน-พรรคสีน้ำเงินแล้ว เห็นชัด เอาจริง ไม่ตีเก๊

คาดหมายแบบฟันเปรี้ยงไว้ตรงนี้ พลันที่ภูมิใจไทยเอาร่างกฎหมายทั้ง 4 ฉบับเข้าสภาฯ เพื่อให้สภาฯ ให้ความเห็นชอบ คาดว่า กระแสค้าน-แนวต้านจะขยับแรงมากขึ้น จนกลายเป็นรัฐบาลสีน้ำเงินต้องมาเปิดวอร์ ทำศึก-สร้างแนวปะทะกับฝ่ายต่างๆ มากขึ้นตามมา.

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

สับ ‘ภาษีทรัมป์’ ถล่มรัฐบาล ไทย ‘ได้-เสีย’ คุ้มค่าหรือไม่?

อยู่ในห้วงเดินสายโชว์วิสัยทัศน์ในเวทีโลกของ “นายกฯ หนู" นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและ รมว.มหาดไทย ในการเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 49 และการประชุมสุดยอดที่เกี่ยวข้อง ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ และบินต่อไปร่วมการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปก ครั้งที่ 33 และการประชุมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ที่เมืองเซินเจิ้น สาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่างวันที่ 14-20 พฤศจิกายน 2569

เปิดฉากเวทีสัมมนาฯ ความปลอดภัยทางถนน “ศปถ.-คมนาคม-สสส.” ผนึกภาคีเครือข่าย ยกระดับถนนปลอดภัย ตั้งเป้าลดอัตราการเสียชีวิตเหลือ 12 คนต่อแสนประชากร ภายในปี 2570

วันที่ 19 พ.ย. 2569 ที่ ศูนย์การประชุม อิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน (ศปถ.) กระทรวงคมนาคม กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ กรมการขนส่งทางบก กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมควบคุมโรค มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย

ผู้ประกันตน 24 ล้าน พท.VSปชน.เปิดวอร์ ชิงฐานเสียง-หวังทัชใจ

ในทางการเมืองทั่วโลก เรื่องของ”ฐานเสียง-กลุ่มโหวตเตอร์”เป็นเรื่องสำคัญที่”นักการเมือง-พรรคการเมือง”ทุกประเทศ จะต้องเข้าใจสภาพความเป็นอยู่-ความต้องการทางการเมืองของประชาชนในฐานเสียง-โหวตเตอร์แต่ละกลุ่มเพราะ