‘หนูเล็ก’ ลัดดา กาฬภักดี เกษตรกรยุคใหม่ ตลาดนำการผลิตหอยเชอร์รี่สีทองสร้างอาชีพที่มั่นคง ยั่งยืน

จากพนักงานออฟฟิศสู่ “ปายดินฟาร์ม เชอรี่สีทอง” เลี้ยงหอยเชอร์รี่สีทองสร้างรายได้หลักแสนท่ามกลางตึกสูงและความวุ่นวายของกรุงเทพมหานคร บนโต๊ะทำงานเล็กๆ ของพนักงานออฟฟิศคนหนึ่ง เคยมีแผนที่ความฝันถูกเขียนทิ้งไว้ข้างโต๊ะ ความฝันนั้นง่ายดายแต่ยิ่งใหญ่ นั่นคือการได้กลับไปอยู่บ้านเกิดที่จังหวัดสุพรรณบุรี ได้ทำธุรกิจเป็นของตัวเองโดยไม่ต้องเป็นลูกจ้างใคร ความฝันของ ลัดดา กาฬภักดี หรือ “หนูเล็ก” ซึ่งเธอเล่าว่าจุดเริ่มต้นมาจากการได้ดูรายการโทรทัศน์ที่นำเสนอเรื่องราวของหญิงสาวผู้สร้างรายได้จากการเลี้ยง “หอยเชอร์รี่สีทอง” กลายเป็นจุดเปลี่ยนครั้งใหญ่ในชีวิต

หนูเล็ก ตัดสินใจติดต่อขอซื้อพันธุ์หอยเชอร์รี่สีทองจำนวน 4,000 ตัว ในราคาสูงถึง 200,000 บาท ผ่านบริการไปรษณีย์ พร้อมกับเอ่ยปากขอแบ่งพื้นที่ทำไร่อ้อยของคุณพ่อจำนวน 2 ไร่ ในตำบลแจงงาม อำเภอหนองหญ้าไซ จังหวัดสุพรรณบุรี เพื่อเปลี่ยนผืนดินเกษตรกรรมเดิมให้กลายเป็นฟาร์มประมงในนาม “ปายดินฟาร์ม เชอรี่สีทอง” จากบทเรียนลองผิดลองถูกและการฝ่าฟันอุปสรรคธรรมชาติเส้นทางของเกษตรกรมือใหม่ เริ่มต้นศึกษาเรียนรู้ด้วยตัวเองทั้งหมด ทั้งจากการค้นหาข้อมูลบนอินเทอร์เน็ตและการสังเกตพฤติกรรมของหอยในบ่อจริง เธอต้องเผชิญกับสารพัดปัญหา ทั้งหอยตาย หอยไม่วางไข่ หรือลูกหอยแกร็นไม่เจริญเติบโต

“การเรียนรู้จากความผิดพลาดทำให้เข้าใจถึงธรรมชาติของหอยเชอร์รี่สีทอง ตั้งแต่เรื่องแหล่งอาหารไปจนถึงสภาพแวดล้อม การจัดการบ่อ ซึ่งบ่อเลี้ยงขนาดกว้าง 1.5 เมตร ยาว 6 เมตร ใส่หอยได้ประมาณ 7,000 ตัว การจัดการอาหารธรรมชาติโดยเฉพาะ “ผักตบชวา” ซึ่งเป็นอาหารหลัก เคล็ดลับสำคัญ ต้องนำผักตบชวามาพักในน้ำสะอาดนาน 24 ชั่วโมง แล้วตัดเอาเฉพาะส่วนก้านให้หอยกินเท่านั้น ห้ามให้กินรากโดยเด็ดขาด เพราะรากเป็นส่วนที่ดักจับสารพิษและตะกอนหนักจากแหล่งน้ำธรรมชาติ ซึ่งอาจส่งผลให้หอยตายยกบ่อได้

นอกจากนี้ การควบคุมสภาพอากาศและคุณภาพน้ำ ช่วงอากาศหนาวหอยจะไม่ยอมวางไข่ แก้ปัญหาด้วยการเปิดไฟวอร์มไวต์ตอนกลางคืนเพื่อเพิ่มความอบอุ่น ส่วนในฤดูร้อนที่แดดจัด แสงแดดจะทำให้เปลือกหอยเปลี่ยนเป็นสีดำ และหอยจะดูดเปลือกกันเองจนตาย โดยได้รับความช่วยเหลือจากกรมประมงในการตรวจวัดค่า pH ของน้ำให้เหมาะกับการดำรงชีวิตของสัตว์น้ำ

หลังจากที่สามารถเพาะเลี้ยงได้แล้ว สิ่งสำคัญคือต้องหาตลาด หนูเล็ก เล่าว่าการหาตลาดเองเป็นเรื่องสำคัญ จึงใช้วิธี “ตลาดนำการผลิต” และสร้างเครือข่ายลูกฟาร์มทั่วไทย วงจรชีวิตของหอยเชอร์รี่สีทองแบ่งเป็น พ่อแม่พันธุ์ซึ่งมีอายุราว 2-3 ปี และลูกขุนที่มีอายุประมาณ 1 ปี ในขณะที่ตลาดทั่วไปเน้นเพียงการซื้อขายพ่อแม่พันธุ์เพื่อนำไปเลี้ยงต่อจนเกิดภาวะล้นตลาดและหาคนรับซื้อไม่ได้ หนูเล็ก กลับมองเห็นโอกาสที่ยั่งยืนกว่า นั่นคือ การสร้างโมเดล “รับซื้อคืน” เพื่อนำเนื้อหอยมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ปายดินฟาร์มสร้างความเชื่อมั่นให้แก่เกษตรกรด้วยการรับซื้อหอยเนื้อไซซ์เหรียญ 10 บาทขึ้นไปคืนจากลูกฟาร์มในราคากิโลกรัมละ 110 บาท โดยมีระบบรถขนส่งคอยรับผลผลิตจากลูกฟาร์มทั่วประเทศกลับสู่สุพรรณบุรี

ปัจจุบันปายดินฟาร์มมีเครือข่ายลูกฟาร์มมากกว่า 400 แห่งทั่วประเทศ ความสำเร็จในการบริหารจัดการยังส่งผลให้ปายดินฟาร์มได้รับการคัดเลือกให้เป็นฟาร์มต้นแบบในโครงการ “ปรับวิธีคิด พิชิตหนี้” ของธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ในพื้นที่อำเภอสามชุกและอำเภอหนองหญ้าไซ ซึ่งเป็นโครงการที่ใช้แนวทาง “ตลาดนำการผลิต” มาช่วยสร้างรายได้ที่มั่นคงให้แก่เกษตรกร จากจุดเริ่มต้นที่เคยสร้างรายได้หลักหมื่น

หนูเล็ก ยังเล่าต่อว่า ได้นำนวัตกรรมแปรรูปเพิ่มมูลค่า จากสตรีทฟู้ดสู่ห้างสรรพสินค้าชั้นนำ ด้วยอัตราการแลกเนื้อของหอยเชอร์รี่สีทองที่ต้องใช้หอยเปลือก 3 กิโลกรัม จึงจะได้เนื้อหอยบริสุทธิ์ 1 กิโลกรัม  ดังนั้นจึงนำนวัตกรรมและการวางแผนธุรกิจเชิงโครงสร้าง (Business Model) มาใช้สร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์แปรรูปภายใต้แบรนด์ปายดินฟาร์มถึง 6 รายการ เช่น เนื้อหอยเชอร์รี่สีทองแช่แข็ง: บรรจุแพ็กสุญญากาศขนาด 1,000 กรัม (1 กิโลกรัม) ซึ่งได้รับความไว้วางใจให้เตรียมนำไปวางจำหน่ายในแผนกซูเปอร์มาร์เก็ตของเดอะมอลล์ กรุ๊ป ทั้ง 14 สาขาทั่วประเทศ โดยมีกำหนดวางขายในเดือนมกราคมปีหน้า

ข้าวเกรียบหอยเชอร์รี่สีทอง: ผลิตภัณฑ์ยอดฮิตในกระป๋องทรงยาว ทำจากเนื้อหอยเชอร์รี่สีทองบดละเอียด ผสมผสานจนได้รสชาติหวานนุ่ม กรอบ เบา ไม่ใส่ผงชูรส ไม่ใส่ผงฟู และไม่ใส่วัตถุกันเสีย, น้ำพริกเผาหอยเชอร์รี่สีทอง: รสชาติเผ็ดแซ่บกลมกล่อมตามสูตรเอกลักษณ์ของเมืองสุพรรณบุรี ใช้น้ำมันน้อยและไม่ใส่ผงชูรส สามารถเปิดตลาดส่งออกไปยังประเทศสิงคโปร์ และ สปป.ลาว เมนูสตรีทฟู้ดพร้อมทาน: หอยเชอร์รี่สีทองลวกสุกเสียบไม้ราดน้ำจิ้มซีฟู้ดสไตล์ค็อกเทล เมนูลวกจิ้มซีฟู้ด ลาบและยำหอยเชอร์รี่สีทอง ซึ่งได้รับผลตอบรับดีเยี่ยมด้วยเนื้อสัมผัสที่หวาน กรอบ หนุบหนับ เด้งสู้ฟันและไม่เหนียว และยังมี ผลิตภัณฑ์แปรรูปอื่นๆ: อยู่ระหว่างการพัฒนาแปรรูปเป็นลูกชิ้นหอย หอยยอ และทอดมันหอย เพื่อขยายฐานผู้บริโภคให้กว้างขวางขึ้น

นอกจากนี้ ยังได้ต่อยอดสู่นวัตกรรมความงาม โดยจากการสังเกตว่ามือของเธอมีความขาวนุ่มขึ้นทุกครั้งที่เก็บไข่หอย ปายดินฟาร์มจึงร่วมมือกับ นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เพื่อส่งสกัดสารบำรุงจากไข่หอยเชอร์รี่สีทอง เตรียมเปิดตัว “เซรั่มไข่หอยเชอร์รี่สีทอง” เป็นแห่งแรกของไทย

สำหรับผู้ที่กำลังมองหาโอกาสทางอาชีพและสนใจเริ่มต้นเลี้ยงหอยเชอร์รี่สีทอง หนูเล็ก บอกว่า สิ่งสำคัญนั้นต้องประเมินตัวเองก่อนลงมือทำ โดยต้องมีเวลาเดินสำรวจบ่อ คอยเก็บไข่ ให้อาหาร และดูแลความสะอาดอย่างเพียงพอหรือไม่, มีแหล่งพืชน้ำตามธรรมชาติใกล้บ้าน หรือมีพื้นที่สำหรับปลูกพืชน้ำสำรองไว้หรือไม่ มีเวลาในการคัดไซซ์หอยทุกๆ 30 วัน เพื่อป้องกันปัญหาการกัดกินกันเองหรือไม่ มีพื้นที่เพียงพอสำหรับการขยายบ่อตามขนาดการเติบโตของหอยหรือไม่ และที่สำคัญต้องสามารถสร้างช่องทางการตลาดของตัวเองได้ นอกเหนือจากการพึ่งพาพ่อค้าคนกลางเพียงอย่างเดียว

หนูเล็ก ยังเน้นย้ำว่า ผู้เริ่มต้นควรทำเป็น “อาชีพเสริม” ก่อน โดยทดลองเลี้ยงในปริมาณน้อยๆ เช่น ในกระชังบกขนาด 1×1 เมตร หรือในโอ่งและภาชนะกักเก็บน้ำที่มีอยู่ เมื่อเรียนรู้จนเกิดความชำนาญและมั่นใจแล้ว จึงค่อยขยายบ่อและพัฒนาขึ้นเป็นอาชีพหลัก

“ปายดินฟาร์ม เชอรี่สีทอง ศูนย์เรียนรู้ด้วยหัวใจแห่งการแบ่งปันจากผืนดินไร่อ้อย 2 ไร่ในวันนั้น วันนี้ไม่เพียงสร้างรายได้และเปลี่ยนชีวิต ยังเปิดกว้างเป็นศูนย์เรียนรู้สัตว์น้ำสวยงาม เพื่อถ่ายทอดความรู้และเทคนิคการเลี้ยง ตั้งแต่การเตรียมบ่อ ค่าน้ำ การดูแล และการฟักไข่ให้แก่เกษตรกรและผู้สนใจทั่วไปโดยไม่กั๊กวิชา” หนูเล็ก กล่าวย้ำ

เรื่องราวของ หนูเล็ก ลัดดา กาฬภักดี คือตัวอย่างของเกษตรกรยุคใหม่ที่ใช้ความกล้าหาญ ความเพียรพยายามในการลองผิดลองถูก ผสมผสานกับการวางแผนธุรกิจและนวัตกรรมแปรรูป จนสามารถเปลี่ยนสัตว์เศรษฐกิจตัวเล็กๆ ให้กลายเป็นอาชีพที่มั่นคง ยั่งยืน.

เพิ่มเพื่อน