เศรษฐกิจไทยปี 2570 โตต่ำ 1.8–2.1% เมื่อกำลังซื้อเปลี่ยนเกมธุรกิจ ‘ความคุ้มค่า’ กลายเป็นโจทย์ใหม่ที่ต้องจับตา

เศรษฐกิจไทยกำลังเข้าสู่ช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ ท่ามกลางข้อจำกัดเชิงโครงสร้างที่กดดันศักยภาพการเติบโต ทั้งผลิตภาพแรงงานที่ขยายตัวช้า สังคมสูงวัย ภาระหนี้ครัวเรือน และความไม่แน่นอนจากเศรษฐกิจโลก ขณะที่พฤติกรรมผู้บริโภคกำลังเปลี่ยนจากการใช้จ่ายเพื่อการบริโภคไปสู่การเลือกซื้ออย่างระมัดระวัง โดยให้ความสำคัญกับความคุ้มค่าและประโยชน์ระยะยาวมากขึ้น ผลการประเมินของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) คาดการณ์ว่าเศรษฐกิจไทยปี 2570 จะขยายตัวเพียง 1.8–2.1% สะท้อนโจทย์ใหญ่ของภาคธุรกิจที่ต้องปรับตัวให้ทันทั้งเศรษฐกิจที่เติบโตจำกัดและผู้บริโภคที่ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป

เศรษฐกิจไทยโตต่ำ ข้อจำกัดเชิงโครงสร้างยังเป็นแรงกดดัน

20 พ.ย. 2569 – ประเด็นดังกล่าวถูกหยิบยกขึ้นในงาน KTC FIT Talk 30 ภายใต้หัวข้อ “THAILAND 2570: เศรษฐกิจไทยจะไปทางไหน เมื่อผู้บริโภคไม่เหมือนเดิม” ซึ่งจัดโดยเคทีซี หรือ บริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ร่วมกับนักวิชาการจาก TDRI เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองต่อทิศทางเศรษฐกิจไทย การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภค และความท้าทายของภาคธุรกิจในยุคที่เทคโนโลยีและข้อมูลเข้ามามีบทบาทมากขึ้น

นายสมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ประธานสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) มองว่า แม้ประเทศไทยมีแผนปรับปรุงวิธีการคำนวณผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ในอนาคต แต่ไม่ได้หมายความว่าศักยภาพการเติบโตทางเศรษฐกิจจะเพิ่มขึ้นโดยอัตโนมัติ เพราะไทยยังมีปัญหาเชิงโครงสร้างหลายด้าน ทั้งผลิตภาพแรงงานที่ขยายตัวช้า การเข้าสู่สังคมสูงวัย และการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นจากประเทศในภูมิภาค

โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่การทำให้ตัวเลข GDP สูงขึ้นเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขัน เพื่อสร้างการเติบโตที่ยั่งยืนในระยะยาว ขณะเดียวกัน ความเสี่ยงทางเศรษฐกิจไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะปัจจัยดั้งเดิม แต่ยังมีภัยคุกคามทางไซเบอร์เข้ามาเป็นความเสี่ยงสำคัญมากขึ้น ทั้งในมิติความเสียหายทางการเงิน ความเชื่อมั่นของผู้บริโภค ความต่อเนื่องในการดำเนินธุรกิจ และความมั่นคงของโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล

ปี 2570 เศรษฐกิจไทยชะลอ แรงส่งการลงทุนเริ่มแผ่ว

นณริฏ พิศลยบุตร นักวิชาการอาวุโสด้านนโยบายเศรษฐกิจส่วนรวมและเศรษฐศาสตร์ประยุกต์ TDRI ประเมินว่า เศรษฐกิจโลกในปี 2570 ยังมีแรงหนุนจากการลงทุนด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) และเทคโนโลยีใหม่ แต่ยังต้องเผชิญความไม่แน่นอนจากราคาพลังงาน ภาวะการเงินโลก และนโยบายการค้าของประเทศมหาอำนาจ

สำหรับประเทศไทย TDRI คาดว่าเศรษฐกิจปี 2569 จะขยายตัวประมาณ 2.0–2.3% ก่อนชะลอลงมาอยู่ที่ 1.8–2.1% ในปี 2570 โดยมีปัจจัยกดดันจากสถานการณ์สงครามที่ยืดเยื้อและส่งผลต่อต้นทุนพลังงาน ขณะที่แรงส่งจากการลงทุนด้าน AI เริ่มมีสัญญาณสะดุด

นอกจากนี้ โครงการลงทุนจากต่างชาติบางส่วนเริ่มเปลี่ยนผ่านจากช่วงก่อสร้างและนำเข้าเครื่องจักรไปสู่ระยะดำเนินงาน ทำให้แรงสนับสนุนจากการลงทุนใหม่ลดลง ประกอบกับภาครัฐมีข้อจำกัดด้านงบประมาณกระตุ้นเศรษฐกิจ ครัวเรือนยังอยู่ระหว่างทยอยลดภาระหนี้ และการท่องเที่ยวฟื้นตัวช้ากว่าที่คาด ปัจจัยเหล่านี้ทำให้เศรษฐกิจไทยยังมีข้อจำกัดในการขยายตัว

ภาพดังกล่าวสะท้อนว่า ภาคธุรกิจไม่สามารถพึ่งพาการเติบโตจากกำลังซื้อโดยรวมได้เหมือนเดิม แต่จำเป็นต้องเข้าใจทั้งข้อจำกัดทางการเงินและรูปแบบการตัดสินใจซื้อของผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไป

ผู้บริโภคยุคใหม่ไม่ได้หยุดใช้จ่าย แต่เลือกจ่ายเพื่อความคุ้มค่า

หนึ่งในการเปลี่ยนแปลงสำคัญที่ภาคธุรกิจต้องจับตาคือ พฤติกรรมการใช้จ่ายที่ให้ความสำคัญกับ “ความคุ้มค่า” มากขึ้น ผู้บริโภคไม่ได้หยุดบริโภค แต่เริ่มเลือกประหยัดเป็นรายหมวด โดยเฉพาะกลุ่มครัวเรือนที่มีข้อจำกัดด้านงบประมาณ

นณริฏ ระบุว่า ผู้บริโภคบางกลุ่มเลือกซื้อสินค้าจำเป็นในแพ็กขนาดเล็กเพื่อให้สามารถจ่ายได้ในแต่ละครั้ง เลื่อนการซื้อเสื้อผ้าหรือการท่องเที่ยวออกไป แต่ยังยอมใช้จ่ายในเรื่องสุขภาพและความสะดวก สะท้อนพฤติกรรมที่ไม่ได้ลดค่าใช้จ่ายทุกด้านเท่ากัน แต่เลือกจัดสรรเงินไปยังสิ่งที่มองว่าจำเป็นและให้ประโยชน์มากกว่า

ข้อมูลจากผลสำรวจ Milieu ปี 2569 ซึ่งสำรวจผู้ตอบชาวไทย 500 คน พบว่า 75% ให้ความสำคัญกับราคาเป็นอันดับแรก ทำให้ผู้ประกอบการต้องกลับมาทบทวนกลยุทธ์สินค้าและราคาให้สอดคล้องกับกำลังซื้อที่แตกต่างกัน

แนวทางที่ธุรกิจควรให้ความสำคัญ ได้แก่ การพัฒนาสินค้าหลายขนาดเพื่อรองรับงบประมาณที่หลากหลาย การแสดงราคาต่อหน่วยให้ผู้บริโภคเปรียบเทียบได้ง่าย และการสื่อสารให้เห็นชัดเจนว่าส่วนต่างของราคาสินค้าแลกมากับคุณค่าอะไร เช่น อายุการใช้งานที่ยาวนานขึ้น คุณภาพที่ดีขึ้น หรือเวลาที่ประหยัดได้

กล่าวได้ว่า การแข่งขันในตลาดกำลังเปลี่ยนจากการนำเสนอสินค้าในราคาที่ดึงดูดใจ ไปสู่การทำให้ผู้บริโภคเห็นว่าสินค้าและบริการนั้นคุ้มค่ากับเงินที่จ่ายจริง

สังคมสูงวัยไม่ใช่แค่ความท้าทาย แต่เป็นตลาดที่มีโอกาสเติบโต

อีกหนึ่งตลาดที่ภาคธุรกิจไม่ควรมองข้ามคือกลุ่มผู้สูงวัย ซึ่งกำลังขยายตัวตามการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร แม้รายจ่ายต่อคนหลังเกษียณโดยทั่วไปจะลดลงเหลือประมาณ 70% ของช่วงก่อนเกษียณ แต่การบริโภคของประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในระยะยาว

ข้อมูลที่นำเสนอในงานระบุว่า การบริโภคของคนอายุ 60 ปีขึ้นไป รวมถึงส่วนที่ครัวเรือนและภาครัฐเป็นผู้จ่าย มีแนวโน้มเพิ่มจาก 2.18 ล้านล้านบาทในปี 2566 เป็น 3.50 ล้านล้านบาทในปี 2576

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนโอกาสทางธุรกิจที่เกิดขึ้นจากสังคมสูงวัย โดยเฉพาะสินค้าและบริการที่ตอบโจทย์ความต้องการในชีวิตประจำวัน เช่น อาหารที่เหมาะสมกับสุขภาพ และบริการดูแลผู้สูงวัยที่บ้าน ซึ่งเป็นตลาดที่มีโอกาสเติบโตจากความต้องการใช้งานต่อเนื่อง

ประเด็นสำคัญคือ ผู้ประกอบการต้องเข้าใจข้อจำกัดด้านรายได้ของผู้สูงวัยควบคู่กับความต้องการด้านสุขภาพและคุณภาพชีวิต การพัฒนาสินค้าจึงไม่ใช่เพียงการทำผลิตภัณฑ์สำหรับคนสูงอายุ แต่ต้องออกแบบให้เหมาะกับกำลังซื้อ ใช้งานสะดวก และตอบโจทย์การใช้ชีวิตจริง

เคทีซีปรับเกมธุรกิจสินเชื่อ เน้นคุณภาพมากกว่าเร่งขยายพอร์ต

สำหรับธุรกิจสินเชื่อเพื่อผู้บริโภค เคทีซีมองว่าปี 2570 มีแนวโน้มเป็นปีแห่งการบริหารคุณภาพมากกว่าการเร่งเติบโต เนื่องจากเศรษฐกิจฟื้นตัวไม่ทั่วถึง ขณะที่ผู้บริโภคระมัดระวังการใช้จ่ายมากขึ้น ทำให้ผู้ประกอบการต้องให้ความสำคัญกับคุณภาพลูกหนี้ การบริหารความเสี่ยง และการใช้ข้อมูลประเมินความสามารถในการชำระหนี้อย่างแม่นยำ

ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 กลุ่มบริษัทเคทีซีมีกำไรสุทธิ 6,521 ล้านบาท และมีหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (NPL) อยู่ที่ 1.92% ต่ำกว่ากรอบเป้าหมายที่กำหนดไว้ไม่เกิน 2% สะท้อนการรักษาคุณภาพพอร์ตลูกหนี้ตามเป้าหมายของบริษัท ทิศทางในปี 2570 จึงยังมุ่งเน้นการเติบโตอย่างมีคุณภาพมากกว่าการเร่งขยายพอร์ตสินเชื่อ โดยใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีเข้ามายกระดับการบริหารความเสี่ยง ควบคู่กับการให้ความสำคัญกับความปลอดภัยทางไซเบอร์และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญของธุรกิจการเงินในยุคดิจิทัล

ขณะเดียวกัน เคทีซียังมองเห็นโอกาสจากกลุ่มธุรกิจที่เติบโตตามเมกะเทรนด์ผู้บริโภค โดยเฉพาะธุรกิจสุขภาพ การดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน (Preventive Healthcare) การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ (Wellness Tourism) และบริการที่รองรับสังคมสูงวัย เนื่องจากผู้บริโภคยังให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิต แม้อยู่ภายใต้ข้อจำกัดด้านกำลังซื้อ

โจทย์ธุรกิจไทยยุคใหม่ แข่งขันด้วยข้อมูลและความเข้าใจลูกค้า

เมื่อมองภาพรวมเศรษฐกิจไทยในปี 2570 จะเห็นว่าความท้าทายไม่ได้จำกัดอยู่ที่อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ แต่ยังรวมถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภค ความเสี่ยงทางเทคโนโลยี และการแข่งขันที่เข้มข้นขึ้น ภาคธุรกิจจึงต้องปรับวิธีคิดจากการมุ่งขยายฐานลูกค้าเพียงอย่างเดียว ไปสู่การสร้างคุณค่าและทำความเข้าใจความต้องการของลูกค้าแต่ละกลุ่มให้ลึกซึ้งกว่าเดิม

การใช้ข้อมูลเพื่อวิเคราะห์พฤติกรรมผู้บริโภค การออกแบบสินค้าและบริการให้สอดคล้องกับกำลังซื้อ ตลอดจนการลงทุนด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ จะกลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของความสามารถในการแข่งขัน

ท้ายที่สุด TDRI และเคทีซีสะท้อนมุมมองร่วมกันว่า โจทย์เศรษฐกิจไทยในทศวรรษหน้าไม่ใช่เพียงการเร่งตัวเลขการเติบโต แต่ต้องยกระดับผลิตภาพและขีดความสามารถในการแข่งขัน รับมือความเสี่ยงรูปแบบใหม่ และปรับตัวให้ทันผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เพราะในวันที่เศรษฐกิจเติบโตได้จำกัด ธุรกิจที่เข้าใจลูกค้าและสร้างคุณค่าได้ตรงจุด ย่อมมีความสำคัญต่อการรักษาความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

‘อว.-สอวช.’ ชู ‘นวัตกรรมที่ครอบคลุม’ กระจายโอกาสสู่ SME-เกษตรกร-ท้องถิ่น ยกระดับเศรษฐกิจไทย

อว.-สอวช. เปิดเกมนโยบายอนาคต ชู “Inclusive Innovation” กระจายนวัตกรรมสู่ SME-เกษตรกร-ท้องถิ่น ปลดล็อกศักยภาพเศรษฐกิจไทย ยกระดับขีดความสามารถการแข่งขัน