แคมเปญ ' Human Connection' เชื่อมคน  สลาย'ความเหงา'ในโลกยุคAI-ดิจิทัล

“…พบว่า 85% ของคนไทยเคยเผชิญกับความรู้สึกโดดเดี่ยว โดย 87% ต้องการสร้างความเชื่อมโยงใหม่ ๆ กับผู้อื่น และ 72% 

ให้คุณค่ากับความสัมพันธ์ที่มีความหมายมากกว่า การมีความสัมพันธ์จำนวนมากแต่ผิวเผิน ….”

ความเหงาและความโดดเดี่ยวกลับกลายเป็นปัญหาที่เพิ่มขึ้นในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย จนถูกมองว่าเป็นหนึ่งในความท้าทายสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพจิต คุณภาพชีวิต และความสัมพันธ์ของผู้คนในสังคม ล่าสุด Match Group และ Tinder จึงจับมือกับกรมสุขภาพจิต พร้อมด้วย the Global Initiative on Loneliness and Connection (GILC) สถาบันวิชาการเพื่อความยั่งยืนทางสุขภาพจิต (TIMS) สติแอพ และ AIS เปิดตัวแคมเปญ “Human Connection” โครงการระดับประเทศครั้งแรกที่มุ่งสร้างความตระหนักและส่งเสริมการเชื่อมต่อระหว่างผู้คน ผ่านความร่วมมือจากภาคธุรกิจ ภาครัฐ องค์กรไม่แสวงหากำไร และเครือข่ายชุมชนทั่วประเทศ โดยเปิดโอกาสให้องค์กรต่าง ๆ ร่วมลงนามคำมั่นสัญญา Human Connection และผลักดันกิจกรรมที่ช่วยให้คนในองค์กรและสังคมมีความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นมากขึ้น

เคธี่ ปีเตอร์ส รองประธานอาวุโสและหัวหน้าฝ่ายกิจการองค์กร Match Group กล่าวว่า ประเทศไทยเป็นสังคมที่มีรากฐานของความสัมพันธ์อันแข็งแกร่ง ทั้งจากสถาบันครอบครัว วัฒนธรรมแห่งความเอื้ออาทร และชุมชนที่คอยดูแลช่วยเหลือกัน ผลสำรวจระดับประเทศที่จัดทำขึ้นก่อนเปิดตัวแคมเปญยังพบว่า คนโสดชาวไทยมากกว่าครึ่งพึงพอใจกับชีวิตของตนเองในภาพรวม แต่ยังมีอีกด้านหนึ่งที่ไม่ค่อยถูกพูดถึง นั่นคือปัญหาความเหงาและความโดดเดี่ยว

เคธี่ กล่าวต่อว่า จากผลสำรวจ Human Connection ซึ่งจัดทำโดย Ipsos ในนามของ Match Group ที่สะท้อนภาพความโดดเดี่ยวของคนไทย  พบว่า 85% ของคนไทยเคยเผชิญกับความรู้สึกโดดเดี่ยว โดย 87% ต้องการสร้างความเชื่อมโยงใหม่ ๆ กับผู้อื่น และ 72% ให้คุณค่ากับความสัมพันธ์ที่มีความหมายมากกว่าการมีความสัมพันธ์จำนวนมากแต่ผิวเผิน ผลสำรวจยังชี้ให้เห็นถึงอุปสรรคสำคัญของการสร้างความสัมพันธ์ในปัจจุบัน โดย 48% ของผู้ตอบแบบสอบถามระบุว่าให้ความสำคัญกับการทำงานหรือการเรียนมากกว่าการใช้ชีวิตทางสังคม

ขณะที่ 40% มองว่าพื้นที่สาธารณะสำหรับการพบปะผู้คนใหม่ ๆ ที่เข้าถึงได้ง่ายและไม่เสียค่าใช้จ่ายยังมีไม่เพียงพอ นอกจากนี้ ยังมีคนไทยถึง 31% ที่รู้สึกว่าตนเองขาดความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งและสามารถพึ่งพาทางอารมณ์ได้ และเกือบ 3 ใน 4 ให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งและมีความหมาย มากกว่าการมีคนรู้จักจำนวนมากแต่ผิวเผิน สะท้อนให้เห็นว่าความเชื่อมโยงระหว่างผู้คน กำลังกลายเป็นประเด็นที่ต้องได้รับความสนใจไม่ต่างจากมิติอื่น ๆ ของสุขภาวะในสังคมไทย เพราะความเหงาไม่ใช่เพียงความรู้สึกชั่วคราว แต่สามารถส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิต สุขภาพกาย และประสิทธิภาพในการทำงานได้อย่างมีนัยสำคัญ เมื่อผู้คนรู้สึกโดดเดี่ยว พวกเขาอาจไม่สามารถแสดงศักยภาพของตนเองได้อย่างเต็มที่ ทั้งในฐานะเพื่อน สมาชิกครอบครัว หรือบุคลากรในองค์กร

“การดำเนินงานของแคมเปญตั้งอยู่บน 3 เสาหลักสำคัญ ได้แก่ การขับเคลื่อนด้วยข้อมูลเชิงประจักษ์ การสร้างพันธสัญญาร่วมผ่าน Human Connection Pledge และการสื่อสารสาธารณะเพื่อเปลี่ยนมุมมองของสังคมต่อปัญหาความเหงา จากเรื่องส่วนบุคคลที่ถูกเก็บเงียบไว้ ให้กลายเป็นประเด็นสาธารณะที่ทุกคนสามารถร่วมกันแก้ไขได้ นอกจากนี้ แคมเปญยังตั้งเป้าหมายที่จะสร้างเครือข่ายความร่วมมือในวงกว้าง โดยหวังว่าจะมีองค์กรอย่างน้อย 100 แห่งเข้าร่วมลงนามในคำมั่นสัญญา Human Connection และสามารถเข้าถึงพนักงานมากกว่า 20,000 คนภายในปี 2570 ทั้งภาคธุรกิจ โรงเรียน โรงพยาบาล องค์กรไม่แสวงหากำไร หน่วยงานภาครัฐ และกลุ่มชุมชนทั่วประเทศ ให้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ เพราะทุกองค์กรสามารถมีบทบาทในการสร้างพื้นที่แห่งความสัมพันธ์และการเชื่อมโยงระหว่างผู้คนได้” เคธี่ กล่าว

ด้านดร.นพ.วรตม์ โชติพิทยสุนนท์ โฆษกกระทรวงสาธารณสุขและกรมสุขภาพจิต กล่าวว่า ปัญหาสุขภาพจิตของคนไทยกำลังเป็นเรื่องน่ากังวล โดยมีผู้ได้รับผลกระทบราว 1 ใน 7 ของประชากร หรือมากกว่า 10 ล้านคนต่อปี ขณะที่ปัญหาในแต่ละช่วงวัยมีความแตกต่างกัน โดยเฉพาะเด็กและวัยรุ่นที่ต้องเผชิญแรงกดดันจากการเรียน การใช้ชีวิตในโลกดิจิทัล และสื่อสังคมออนไลน์ ส่งผลให้ปัญหาสุขภาพจิตกว่าครึ่งเริ่มต้นตั้งแต่อายุต่ำกว่า 14 ปี แต่กลับไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมจนส่งผลต่อเนื่องถึงวัยผู้ใหญ่ นอกจากนี้ อัตราการทำร้ายตนเองและการฆ่าตัวตายในกลุ่มเยาวชนยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ซึ่งนับเป็นความสูญเสียสำคัญต่อประเทศ เพราะหมายถึงการสูญเสียทรัพยากรมนุษย์ที่จะเติบโตเป็นกำลังสำคัญในอนาคต

ดร.นพ.วรตม์ กล่าวถึงกลุ่มวัยทำงานเผชิญปัญหาโรคซึมเศร้า ภาวะหมดไฟในการทำงาน (Burnout) ความเครียด และความเหงาที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะหลังโควิด-19 ที่รูปแบบการทำงานออนไลน์ทำให้ผู้คนมีปฏิสัมพันธ์กันน้อยลง ส่วนผู้สูงอายุเผชิญปัญหาความโดดเดี่ยวจากการอยู่ลำพัง โดยเฉพาะในต่างจังหวัดที่ลูกหลานย้ายเข้ามาทำงานในเมือง รวมถึงปัญหาการฆ่าตัวตายที่ยังคงน่ากังวล สะท้อนให้เห็นว่าปัญหาสุขภาพจิตเกิดขึ้นได้ในทุกช่วงวัย แม้จะมีสาเหตุและรูปแบบที่แตกต่างกันก็ตาม

ดร.นพ.วรตม์ กล่าวต่อว่า  ที่ผ่านมาเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนอาจถูกมองเป็นเรื่องปกติในชีวิตประจำวัน แต่ปัจจุบันเริ่มมีหลักฐานชี้ชัดว่า Human Connection เป็นปัจจัยสำคัญต่อสุขภาพจิตและคุณภาพชีวิต โดยงานวิจัยที่ร่วมกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการใช้ Generative AI กับสุขภาพจิต พบว่า คนที่พึ่งพา AI มากเกินไปกลับมีแนวโน้มมีความรอบรู้ลดลงและได้รับผลกระทบต่อทัศนคติและความรู้สึกนึกคิดของตนเอง นอกจากนี้ ยังพบว่ากว่า 20% ของคนไทยอายุ 18-60 ปี ใช้ AI เช่น ChatGPT หรือ Gemini เพื่อพูดคุยหรือขอคำปรึกษาด้านสุขภาพจิต รวมถึงใช้ช่วยตัดสินใจในชีวิตประจำวัน แม้ผลกระทบระยะยาวยังต้องติดตามต่อไป แต่สิ่งที่เห็นชัดคือ AI กำลังเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้คน และหากการพึ่งพา AI เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง อาจส่งผลให้ความสัมพันธ์ระหว่างคนกับคนลดลง เพราะผู้คนหันไปพูดคุยและขอความช่วยเหลือจากคนรอบตัวน้อยลง

“ภาครัฐได้ดำเนินงานด้านสุขภาพจิตมาอย่างต่อเนื่อง ทั้งการสร้างพื้นที่ปลอดภัย การลดการกลั่นแกล้งในโรงเรียน การแก้ปัญหาสภาพแวดล้อมการทำงานที่เป็นพิษ และการส่งเสริมสุขภาวะทางจิตในหลากหลายรูปแบบ โดยครั้งนี้ถือเป็นความพยายามในการสนับสนุนเรื่อง Human Connection โดยตรง พร้อมสร้างความเข้าใจว่าการมีปัญหาสุขภาพจิตไม่ใช่เรื่องน่าอาย และการกล้าขอความช่วยเหลือคือความเข้มแข็ง ไม่ใช่ความอ่อนแอ ปัจจุบันบริการด้านสุขภาพจิตครอบคลุมทุกสิทธิการรักษาของรัฐ แต่ไม่ใช่ทุกปัญหาที่จำเป็นต้องพบจิตแพทย์ทันที เพราะหลายเรื่องสามารถเริ่มต้นแก้ไขได้จากตัวเอง คนใกล้ชิด ครอบครัว ชุมชน สถานศึกษา หรือที่ทำงาน ซึ่งจะช่วยลดภาระของระบบสาธารณสุขที่มีบุคลากรเฉพาะทางจำกัด และสะท้อนว่าการดูแลสุขภาพจิตเป็นความรับผิดชอบร่วมกันของทุกคนในสังคม” ดร.นพ.วรตม์ กล่าว