การร่วมต่อสู้กับการกดขี่สตรีเพศชาวอัฟกานิสถานของ ‘เจนนิเฟอร์ ลอว์เรนซ์’

ไปไม่ถึงการศึกษาระดับสูง ไม่มีสิทธิออกเสียง – กลุ่มตอลิบานจงใจจำกัดชีวิตของสตรีในอัฟกานิสถาน ด้วยภาพยนตร์สารคดีเรื่อง ‘Bread & Roses’ เจนนิเฟอร์ ลอว์เรนซ์ ในฐานะผู้อำนวยการสร้าง ต้องการให้พวกเธอมีปากมีเสียงอีกครั้ง

ในอัฟกานิสถาน เด็กหญิงและสตรีกลายเป็นเป้าหมายของการกดขี่ สิทธิพื้นฐานของพวกเธออย่างการศึกษาแบบองค์รวมถูกจำกัด เมื่อไม่นานมานี้ศาลยุติธรรมแห่งยุโรปได้จำแนกการเลือกปฏิบัติต่อสตรีของรัฐบาลตอลิบานว่าเป็น “การประหัตประหาร” ภาพยนตร์สารคดีเรื่อง ‘Bread & Roses’ มีจุดมุ่งหมายเพื่อทวงสิทธิให้กับผู้หญิงในการแสดงความคิดเห็น และเรียกร้องไปยังทุกคนที่ต่อต้านข้อจำกัดในชีวิตของพวกเธอ

ภาพยนตร์สารคดีเรื่องนี้ยังได้รับการสนับสนุนจากฮอลลีวูดอีกด้วย เจนนิเฟอร์ ลอว์เรนซ์ เจ้าของรางวัลออสการ์ ทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยการสร้างร่วมกับมาลาลา ยูซัฟไซ ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพชาวอัฟกานิสถาน มาลาลาเองก็รอดชีวิตจากการพยายามลอบสังหารเมื่อเดือนตุลาคม 2012 ระหว่างที่นักรบตอลิบานหยุดรถโรงเรียนของเธอทางตอนเหนือของปากีสถาน ก่อนหน้านั้นเธอเคยรณรงค์เรียกร้องให้เด็กผู้หญิงไปโรงเรียนได้

เจนนิเฟอร์ ลอว์เรนซ์กล่าวกับผู้สื่อข่าว เธอรู้สึกคล้ายถูกเรียกให้เข้ามาดำเนินการเรื่องนี้ตั้งแต่ปี 2021 หลังจากกองทัพสหรัฐฯ ถอนกำลังพลออกจากอัฟกานิสถาน “ฉันแค่อยากจะทำอะไรสักอย่างจริงๆ” นักแสดงหญิงกล่าว “และกล้องก็ช่วยสิ่งที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้” การสร้างภาพยนตร์เป็นวิธีการหนึ่งในการจัดการกับชีวิตของพวกเขา ลอว์เรนซ์บอก “เวลาฉันสังเกตเห็นบางสิ่งและรู้สึกถึงความโกรธแค้นที่ไร้พลัง ดูเหมือนกล้องจะเป็นอาวุธเดียวที่ฉันมี”

ภาพยนตร์เรื่องนี้กำกับโดย ซาห์รา มานี ผู้สร้างภาพยนตร์ชาวอัฟกานิสถาน เป็นสารคดีที่ไม่มีเสียงบรรยาย ภาพถูกถ่ายทำโดยนักแสดงหลักเอง ที่เผยให้เห็นว่าพวกเธอถูกจับกุมอย่างไร ถูกพ่นแก๊สน้ำตาระหว่างการประท้วงอย่างไร หรือถูกกลุ่มตอลิบานถีบประตูบ้านอย่างไร

ผู้หญิงเหล่านี้ได้รับการฝึกสอนวิธีใช้กล้องและวิธีหลีกเลี่ยงการถูกจับกุมขณะถ่ายทำ “เรารวบรวมทีมงานเพื่อฝึกตัวละครว่าจะถ่ายทำตัวเองอย่างไร และทำอย่างไรให้ปลอดภัย” ผู้กำกับฯ หญิงกล่าว “เพื่อว่าเวลาที่โทรศัพท์มือถือของพวกเธอถูกกลุ่มตอลิบานยึดไป พวกเขาจะไม่รู้เรื่องนี้”

สารคดีเรื่องนี้เป็น “รูปแบบการต่อต้านที่ทรงพลังมากสำหรับผู้หญิงอัฟกานิสถาน ที่จะเปล่งเสียงของพวกเธอออกมาให้ดังและชัดเจน ในการยืนหยัดต่อสู้กับกลุ่มตอลิบาน ซึ่งกำลังใช้อำนาจทำทุกอย่างเพื่อปิดปากผู้หญิง” มาลาลา เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพกล่าวกับ BBC กลุ่มตอลิบานจะควบคุมชีวิตประจำวันของผู้หญิงทุกด้าน “เพื่อยืนหยัดต่อสู้กับพวกเขา เราต้องทำทุกอย่างที่พวกเขาไม่ต้องการให้เราทำ”

‘Bread & Roses’ ยังช่วยให้แน่ใจด้วยว่า วันหนึ่งกลุ่มตอลิบานจะต้องรับผิดชอบต่ออาชญากรรมที่พวกเขาก่อไว้ “ขอให้ประวัติศาสตร์บันทึกไว้ว่า ครั้งหนึ่งอัฟกานิสถานเคยได้รับอนุญาตให้มีการทารุณกรรมต่อผู้หญิงได้”

เจนนิเฟอร์ ลอว์เรนซ์ไม่ใช่ดาราฮอลลีวูดคนแรกที่จุดประกายความสนใจต่อสถานการณ์ที่ไม่ปลอดภัยของเด็กหญิงและสตรีในอัฟกานิสถาน ล่าสุด เมอรีล สตรีพ ก็ออกมารณรงค์เรื่องนี้ด้วยถ้อยคำเน้นย้ำไปถึงองค์การสหประชาชาติด้วยเช่นกัน.