จับตาเอ็มโอยู ข้อ 11 ‘รบ.ก้าวไกล’ เล็งรื้อระบบงบประมาณใหม่ แบบฐานศูนย์

22 พ.ค.2566-นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก เกี่ยวกับเรื่อง ระบบงบประมาณแบบใหม่ (ฐานศูนย์) โดยมีรายละเอียดว่า “แทบไม่มีพรรคร่วมจัดตั้งรัฐบาลไหนกล่าวถึงสิ่งที่อยู่ใน MOU ข้อที่ 11 ของพรรคก้าวไกล เรื่องจัดทำระบบงบประมาณใหม่ (ฐานศูนย์)

ZBB. : Zero-Based Budgeting เป็นแนวคิดในการจัดทำงบประมาณซึ่งต่างจากวิธีการที่ทำในปัจจุบันที่ยอมรับอดีตและพิจารณาเฉพาะส่วนเพิ่มที่แตกต่างหรือแบบ Incremental

ZBB. เป็นการพิจารณางบประมาณแบบฐานศูนย์ พิจารณาตั้งแต่บาทแรกของการตั้งงบประมาณของหน่วยงานรัฐทุกหน่วยงาน คือ การรื้อระบบงบประมาณใหม่ โดยหน่วยราชการต้องชี้แจงความมีเหตุผลของงบประมาณที่เคยได้รับในอดีต ว่า มีความจำเป็นอย่างไร จึงจะได้งบในอนาคต ไม่ใช่ว่า เคยได้ ก็ต้องได้ต่อไป

ระบบ ZBB จึงเป็นเรื่องที่ยิ่งใหญ่ทั้งแนวคิดและการดำเนินการ ต้องทำความเข้าใจหน่วยราชการ การจัดเตรียมระบบ ฝึกอบรม และใช้เวลาในการดำเนินการอย่างน้อย 2 ปี จึงจะเปลี่ยนใหม่ได้

ปี 2567 เป็นไปไม่ได้ ปี 2568 น่าจะไม่ทัน อาจจะทำได้ในปี 2569 หากมีการเตรียมการอย่างเป็นระบบและจริงจัง อย่างไรก็ตาม ในเชิงประสบการณ์ของต่างประเทศ ZBB. ควรเป็นนโยบายที่มาใช้ทุก 5 ปี หรือ 10 ปี เพื่อทบทวนใหญ่ มากกว่าที่จะใช้ต่อเนื่องทุกปี มิเช่นนั้น เวลาที่ใช้ในการทำงบประมาณอาจจะยาวกว่าเวลาที่ใช้งบประมาณ สรุป ซื้อครับ ลองดูสักรอบ