ไทยจัดประชุม รัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน หารือสันติภาพ 'เมียนมา'

ไทยจัดประชุม รมต.กต.อาเซียนที่กรุงเทพฯ อาทิตย์นี้ หารือพัฒนาการสันติภาพเมียนมาอย่างไม่เป็นทางการ ตามฉันทามติ5 ข้อ เดินหน้าช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม -เจรจาชนกลุ่มน้อย ยันไม่มีผลต่อจุดยืนชาติอาเซียน

10 กรกฎาคม 2569 - ที่กระทรวงการต่างประเทศ นางมาระตี นะลิตา อันดาโม รองอธิบดีกรมสารนิเทศและรองโฆษกกระทรวงการต่างประเทศ กล่าวถึงการประชุมในกรอบอาเซียนตามที่กระทรวงการต่างประเทศฟิลิปปินส์ได้แจ้งข่าวสารเมื่อเช้านี้ว่า นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ จะเข้าร่วมการประชุมอย่างไม่เป็นทางการระหว่างรัฐมนตรีประเทศอาเซียนกับรัฐมนตรีต่างประเทศเมียนมา และการหาประชุมหารืออย่างไม่เป็นทางการแบบขยายเกี่ยวกับเรื่องเมียนมาโดยไทเป็นเจ้าภาพ

ทั้ง 2 การประชุมนี้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศฟิลิปปินส์ในฐานะประธานอาเซียนและผู้แทนพิเศษของอาเซียนเกี่ยวกับเรื่องเมียนมา จะเป็นประธานการประชุมในวันอาทิตย์ที่ 12 กรกฎาคมนี้ที่กรุงเทพฯ โดยมีผู้แทนระดับรัฐมนตรีหรือเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอาเซียนเข้าร่วม

โดยวัตถุประสงค์การประชุมครั้งนี้ เพื่อเปิดโอกาสให้รัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนและเมียนมา ได้แลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมา และสร้างความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับสถานการณ์ในเมียนมา ตลอดจนหารือแนวทางส่งเสริมความพยายามร่วมกันของอาเซียนตามฉันทามติ 5 ข้อ ให้เกิดผลเป็นรูปธรรมให้มากที่สุด ทั้งนี้ เพื่อสนับสนุนสันติภาพและเสถียรภาพในเมียนมา

“การประชุมครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการกลับมามีปฏิสัมพันธ์กับเมียนมาอย่างค่อยเป็นค่อยไป และอย่างมีหลักการสำคัญรองรับ เพื่อให้เกิดพัฒนาการในเชิงบวก และในเชิงที่เป็นรูปธรรมมากที่สุด ทั้งนี้การประชุมมีลักษณะการหารืออย่างไม่เป็นทางการและไม่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงจุดยืนหรือข้อตัดสินใจของอาเซียนเกี่ยวกับสถานการณ์ของเมียนมาในขณะนี้”

เมื่อถามว่าประเทศในอาเซียนเห็นด้วยกับการประชุมครั้งนี้หรือไม่ นางมาระตี กล่าวว่า ไม่อยากคาดการณ์ผลการหารือไปล่วงหน้า แต่คิดว่าน่าจะเห็นด้วยกับการประชุม เพราะตอบรับเข้าร่วมการประชุม แต่ผู้เข้าร่วมการประชุมอาจมีระดับต่างกันไปบ้าง ตอนนี้กำลังรอข้อสรุปอยู่ว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศของอาเซียนจะมากันครบหรือไม่ ณ บัดนี้ ทราบว่า นางมาเรีย เทเรซ่า พี ลาซาโร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศฟิลิปปินส์ในฐานะ ประธานการประชุม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของไทยและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศเมียนมาร์ จะเข้าร่วมประชุมอย่างแน่นอน และเชื่อว่าประเทศที่เหลือส่วนใหญ่น่าจะเข้าร่วมด้วย

เมื่อถามว่า ท่าทีของอาเซียนคว่ำบาตรเมียนมา 5 ปี มีเหตุผลอะไรเป็นพิเศษในการจัดประชุมในช่วงนี้ นางมาระตี กล่าวว่า ความพยายามที่จะให้เกิดตามฉันทามติ 5 ข้อเกิดขึ้นมาตลอด แต่พัฒนาการที่สำคัญคือการเลือกตั้งในเมียนมาเมื่อไม่นานมานี้ ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศของไทยได้พูดในหลายโอกาสว่าหลังจากที่เกิดการเลือกตั้งแล้ว ก็เป็นช่วงที่เราควรต้องผลักดันขับเคลื่อนให้เกิดพัฒนาการตามฉันทามติ 5 ข้อ ซึ่ง 5 ปีที่ผ่านมายังไม่เห็นพัฒนาการที่เป็นรูปธรรมนัก ดังนั้นเราก็ควรจะมีปฏิสัมพันธ์อย่างค่อยเป็นค่อยไปกับเมียนมา และก็เป็นโอกาสที่เราจะฝากข้อกังวลไปยังเมียนมาเช่นกัน ขณะที่ ฝ่ายเมียนมาก็ต้องรายงานพัฒนาการและสถานการณ์ที่เกิดขึ้นด้วย

ถามย้ำว่า การประชุมครั้งนี้จะเป็นสัญญาณในการเปลี่ยนนโยบายหรือแนวทางปฏิบัติกับเมียนมาของอาเซียนหรือไม่ รองโฆษกกระทรวงการต่างประเทศ ปฏิเสธ พร้อมย้ำว่า ครั้งนี้เป็นการประชุมอย่างไม่เป็นทางการ แต่เป็นโอกาสสำคัญที่ประเทศอาเซียนจะหารืออย่างตรงไปตรงมา และไม่มีผลต่อท่าที จุดยืนของอาเซียน ซึ่งทุกอย่างยังคงเหมือนเดิม เรามองว่าควรจะเปิดให้มีการหารือและดูปฏิกริยา ท่าที ความเป็นไปได้ ที่จะเกิดผลเป็นรูปธรรมในระยะต่อไป

ส่วนหัวข้อการรับมือกับประเทศมหาอำนาจและการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานนั้น คงไม่มีการหารือในการประชุมครั้งนี้ เพราะเป็นการประชุมครั้งแรกและเป็นการหารืออย่างไม่เป็นทางการ ทุกอย่างต้องค่อยเป็นค่อยไป การหารือจะเน้นในเรื่องฉันทามติ 5 ข้อ เช่นการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม การส่งเสริมให้เกิดการพูดคุยหารือระหว่างชนกลุ่มน้อยเป็นหลัก แต่โอกาสหน้าถ้ามีพัฒนาการที่ดี คงเป็นประเด็นที่อาเซียนโดยรวมอาจหยิบยกขึ้นมา