
16 ส.ค.2569-ดร.สนธิ คชวัฒน์ ผู้ทรงคุณวุฒิและนักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์เฟซบุ๊กเรื่อง “ปีนี้ภาวะโลกร้อนจนเดือด มีส่วนกระ ตุ้นให้เกิดแผ่นดินไหวถี่และรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะ..แนววงแหวนแห่งไฟ” ระบุว่า ปีนี้แผ่นดินไหวเกิดขึ้นบ่อยครั้งในบริ เวณวงแหวนแห่งไฟ (Ring of Fire) เป็นผลมาจากความผันแปรตามธรรมชาติทางธรณีวิทยาและการปลดปล่อยพลัง งานของแผ่นเปลือกโลก ข้อมูลล่าสุดจนถึงเดือนสิงหาคม 2026 ทั่วโลกตรวจพบแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ที่มีความรุน แรงตั้งแต่ 7.0 ขึ้นไปแล้วถึง11ครั้ง ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในเขตวงแหวนแห่งไฟ เช่น ในฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย ญี่ปุ่น เม็กซิโก และโคลอมเบีย
1.สาเหตุหลักของการเกิดแผ่นไหวในแนววงแหวนแห่งไฟ..ดังนี้
1.1.การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก (Tectonic Plate Movements) วงแหวนแห่งไฟเป็นแนวรูปเกือกม้าที่มีการชนกันและมุดตัวของแผ่นเปลือกโลกหลายแผ่น เช่น แผ่นแปซิฟิก แผ่นฟิลิปปินส์ และแผ่นนาสกา เป็นต้น เมื่อแผ่นเปลือกโลกเคลื่อนที่เบียดหรือมุดตัวลงไป แรงเค้น (Stress) จะสะสมอยู่ตามรอยต่อและเมื่อถึงจุดที่หินทนแรงกดดันไม่ไหว พลังงานจะถูกปลดปล่อยออกมาเป็นแผ่นดินไหว
1.2.เกิดการกระจายและปรับสมดุลแรงเค้น (Stress Redistribution)
เมื่อเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ในจุดหนึ่ง พลังงานและคลื่นไหวสะเทือนที่เดินทางผ่านโลกสามารถเข้าไปกระตุ้น หรือส่งต่อแรงกดดันไปยังรอยเลื่อนอื่น ๆ ที่อยู่ใกล้เคียงหรือในระบบเดียวกัน ทำให้เกิดแผ่นดินไหวตามมาเป็นชุดในเวลาไล่เลี่ยกัน
1.3.ความผันแปรตามธรรมชาติ (Natural Variability)
ผู้เชี่ยวชาญด้านธรณีวิทยาจาก สถาบันสำรวจทางธรณีวิทยาแห่งสหรัฐอเมริ กา (USGS) ระบุว่า ในแต่ละปีโลกจะมีแผ่นดินไหวขนาด7.0ขึ้นไป เฉลี่ยประ มาณ15ครั้งอยู่แล้ว การที่ปีนี้ดูเหมือนเกิดขึ้นบ่อยในบางช่วงเวลา เป็นเพียงความผันแปรทางสถิติที่เกิดขึ้นแบบสุ่ม (Random Cluster) เท่านั้น
2.ภาวะโลกร้อนเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดแผ่นดินไหวเกิดบ่อยและรุนแรงขึ้น
นักวิทยาศาสตร์เชือว่าแม้ว่าภาวะโลกร้อนจะไม่ใช่สาเหตุโดยตรงของการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก แต่การที่โลกร้อนขึ้นอย่างรวดเร็วจนเกือบถึง1.5 องศาได้ส่งผลกระทบต่อ”แรงกดทับบนผิวโลก”(Isostatic Rebound)ซึ่งได้กระ ตุ้นให้รอยเลื่อนปล่อยพลังงานออกมาเร็วขึ้น ดังนี้
2.1.การละลายของธารน้ำแข็งและแผ่นน้ำแข็ง (Glacier Melting) เมื่ออุณหภูมิโลกสูงขึ้น น้ำแข็งบนบกและภูเขาสูงละ ลายหายไปอย่างรวดเร็ว ทำให้น้ำหนักที่เคยกดทับเปลือกโลกด้านล่างลดลง เมื่อเปลือกโลก”ดีดตัวกลับ” (Rebound) จึงส่งผลให้รอยเลื่อนที่ตึงตัวอยู่แล้วเกิดการขยับและปล่อยพลังงานออกมาเป็นแผ่นดินไหวได้ง่ายขึ้น
2.2.ระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น (Sea Level Rise) น้ำหนักจากมวลน้ำมหาศาลที่ไหลลงสู่มหาสมุทรจะไปเพิ่มแรงกดทับต่อเปลือกโลกใต้ทะเลโดยเฉพาะในบริ เวณเขตมุดตัวของแผ่นเปลือกโลก (Subduction Zones) รอบวงแหวนแห่งไฟ แรงดันน้ำที่เพิ่มขึ้นนี้สามารถซึมเข้า ไปในรอยแตกของเปลือกโลกและทำหน้าที่เสมือน”สารหล่อลื่น”ให้รอยเลื่อนไถลตัวได้ง่ายขึ้น
2.3.สภาพอากาศสุดขั้วและปริมาณน้ำฝน (Extreme Weather) โดยพายุที่รุน แรงขึ้นและปริมาณน้ำฝนที่ตกลงมาอย่างหนักในบางฤดูกาล จะเพิ่มน้ำหนักและความดันน้ำใต้ดิน (Pore Water Pressure) ซึ่งนักวิจัยพบว่าสามารถกระ ตุ้นให้เกิดแผ่นดินไหวขนาดเล็กถึงปานกลางในพื้นที่ที่มีความไวต่อสิ่งเร้าได้
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ผงะ 'สารหนู' บริเวณเมืองวังเวียง สปป.ลาว ตรงข้ามหนองคาย ไหลลงแม่โขง เสี่ยงมะเร็งระยะยาว
'ดร.สนธิ' เผย 'สารหนู' จากการทำเหมืองไหลลงแม่น้ำซอง บริเวณเมืองวังเวียง สปป.ลาว ตรงข้าม อ.โพนพิสัย - อ.รัตนวาปี จ.หนองคาย ไหลลงแม่โขง เตือนหากเข้าสู่ร่างกาย เสี่ยงเป็นโรคมะเร็งระยะยาว
'ดร.สนธิ' ยกบทเรียนสหรัฐ-จีน การใช้ 'ฝายชะลอน้ำ' ดักตะกอนโลหะหนัก ต้องวางแผนระยะยาว
'ดร.สนธิ' ระบุการใช้'ฝายชะลอน้ำ' ดักตะกอนโลหะหนักในลำน้ำ ช่วยดักจับและลดการแพร่กระจายของโลหะหนักได้ในระดับหนึ่ง แต่ไม่ใช่ระบบบำบัดหลักที่กำจัดได้โดยตรง ยกบทเรียนสหรัฐ-จีน ต้องมีการจัดการพื้นที่ต้นน้ำควบคู่กัน และวางแผนจัดการตะกอนที่สะสมในระยะยาว
'นักวิชาการสิ่งแวดล้อม' กังขาผลักดันให้จ.ปราจีนบุรี เข้าไปอยู่ใน EEC ถามคนในพื้นที่หรือยัง
'นักวิชาการสิ่งแวดล้อม' กังขาการผลักดันให้จ.ปราจีนบุรี เข้าไปอยู่ใน EEC ถามคนในพื้นที่หรือยัง บาดแผลจาก 3 จังหวัดเดิม เป็นอย่างไร ชี้ความกังวลผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และวิถีชีวิต
นักวิชาการสิ่งแวดล้อม ชี้มาตรา 21 พ.ร.บ.โรงงาน ช่องว่าง กม. ทำกลุ่มทุนเทาเข้ามาเต็มเมือง
ดร.สนธิ ชี้กลุ่มทุนสีเทาใช้คนไทยเป็นตัวแทน (นอมินี) ผ่านช่องโหว่ของมาตรา 21 พรบ.โรงงาน พ.ศ. 2535 ที่เปิดช่องให้โอนหรือให้เช่าใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน (ร.ง.4) ได้โดยไม่ต้องเริ่มขออนุ ญาตใหม่
เปรียบเทียบการป้องกันการลักลอบนำเข้าขยะผิดกฎหมายในระบบสากล กับจุดอ่อนประเทศไทย
'นักวิชาการสิ่งแวดล้อม' เผยหลักการการป้องกันการลักลอบนำเข้าขยะผิดกฎหมายและการลักลอบทิ้งขยะภายในประเทศในระบบสากลของประเทศพัฒนา ต้องใช้กลไกการทำงานร่วมกันระหว่างกฎหมายเทคโนโลยีและความร่วมมือระหว่างประเทศ ชี้จุดอ่อนประเทศไทยมีการสำแดงเท็จและการสวมสิทธิ์ที่ท่าเรือ ตั้งโรงงานรีไซเคิลแฝง การบังคับใช้กฎหมายที่แยกส่วน และปัญหาคอร์รัปชันของหน่วยงาน
เกิดแผ่นดินไหวขนาด 3.0 ประเทศเมียนมา ห่าง อ.เมืองแม่ฮ่องสอน ประมาณ 221 กม.
กรมอุตุนิยมวิทยา รายงานสถานการณ์เกิดแผ่นดินไหว ประเทศเมียนมา

