
‘ศุภชัย’ ร่ายยาวทำไมสังคายนา ‘ภาษีบาป’ ชี้ถึงเวลาประเทศไทยต้องปฏิรูปภาษีทั้งระบบ ยันนายทุนเหล้าบุหรี่ต้องจ่ายเหมือนเดิม แค่เปลี่ยนเส้นทางเงิน เปลี่ยนเข้ารายได้รัฐแทน
5 ต.ค. 2569 – นายศุภชัย ใจสมุทร สส.บัญชีรายชื่อ และประธานฝ่ายกฎหมายพรรคภูมิใจไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า ช่วงนี้ สังคมกำลังถกเถียงกันอย่างมากเรื่อง “ภาษีบาป” และการยกเลิกระบบ Earmarked Tax หรือการจัดเก็บ “เงินบำรุง” จากภาษีสุราและยาสูบเพื่อส่งตรงให้แก่องค์กรหรือกองทุนบางแห่ง
แต่ผมคิดว่า ประเด็นที่ใหญ่กว่านั้นคือ ถึงเวลาแล้วหรือยังที่ประเทศไทยจะต้องกลับมาทบทวน “โครงสร้างภาษีทั้งระบบ”
เพราะปัญหาการคลังของประเทศไทยในวันนี้ไม่ได้อยู่ที่ภาษีชนิดใดชนิดหนึ่ง แต่อยู่ที่ว่า ฐานรายได้ของรัฐแคบ ขณะที่ภาระรายจ่ายของประเทศกำลังเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยเต็มรูปแบบ ค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุข สวัสดิการ บำนาญ การศึกษา และการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานจะเพิ่มขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
คำถามคือ เราจะนำเงินจากไหนมารองรับภาระเหล่านี้อย่างยั่งยืน
OECD ได้ชี้ให้เห็นปัญหาโครงสร้างภาษีของประเทศไทยไว้อย่างน่าสนใจ
รายได้จาก VAT ของไทยอยู่ประมาณ 3.9% ของ GDP ขณะที่ค่าเฉลี่ยของประเทศรายได้ปานกลางระดับบนอยู่ประมาณ 6.2%
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของไทยอยู่ประมาณ 1.9% ของ GDP และ OECD ระบุว่าฐานภาษีของไทยค่อนข้างแคบ เนื่องจากเกณฑ์และค่าลดหย่อนต่าง ๆ ทำให้ประชากรแรงงานจำนวนมากอยู่นอกระบบภาษีเงินได้
ขณะที่รายได้จากภาษีทรัพย์สินของไทยอยู่ประมาณ 0.4% ของ GDP เมื่อรวมภาษีทรัพย์สินประเภทต่าง ๆ เทียบกับค่าเฉลี่ยประเทศ OECD ประมาณ 1.9%
ในทางกลับกัน ประเทศไทยมีรายได้จากภาษีสรรพสามิตในระดับค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับประเทศรายได้ปานกลางระดับบน
ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่า ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ว่า “ประเทศไทยเก็บภาษีน้อยหรือมาก” เพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ว่าเราเก็บภาษีจากอะไร ใครเป็นคนจ่าย และโครงสร้างภาษีของเรายุติธรรมและเหมาะสมกับเศรษฐกิจในปัจจุบันหรือไม่
ดังนั้น การพูดถึง “การปฏิรูปภาษี” ไม่ควรถูกตีความทันทีว่าเป็น “การขึ้นภาษี” การปฏิรูปภาษีที่แท้จริงคือการจัดโครงสร้างใหม่ให้ฐานภาษีกว้างขึ้น ระบบง่ายขึ้น ข้อยกเว้นลดลง เกิดความเป็นธรรมมากขึ้น และรัฐจัดเก็บรายได้อย่างมีประสิทธิภาพและโปร่งใส
เราจึงควรกล้าทบทวนทั้งระบบ ตั้งแต่ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภาษีนิติบุคคล VAT ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ภาษีสิ่งแวดล้อม ตลอดจนมาตรการลดหย่อนและสิทธิประโยชน์ทางภาษีต่าง ๆ ว่ายังมีความเหมาะสมหรือไม่
รวมถึง “ภาษีบาป” และ Earmarked Tax
ผมเห็นว่าเงินภาษีควรเข้าสู่ระบบการคลังของประเทศอย่างเป็นเอกภาพ ผ่านกระบวนการงบประมาณที่สามารถตรวจสอบได้โดยรัฐสภา
หากยกเลิกเงินบำรุงที่เก็บเพิ่มเติมจากภาษีสุราและยาสูบ ก็สามารถ ออกกฎกระทรวงปรับอัตราภาษีสรรพสามิตให้เหมาะสมเพื่อรองรับรายได้ส่วนเดิม
ดังนั้น เงินไม่ได้หาย ผู้ประกอบการสุราและยาสูบไม่ได้รับประโยชน์ สิ่งที่เปลี่ยนคือ “เส้นทางของเงิน”
จากเดิมที่เงินส่วนหนึ่งถูกกำหนดปลายทางไว้ล่วงหน้าและส่งตรงให้องค์กรหรือกองทุนบางแห่ง ก็เปลี่ยนมาเป็นรายได้ของรัฐและเข้าสู่กระบวนการจัดสรรงบประมาณตามปกติ
นี่คือหลักสำคัญของ วินัยการคลัง
เพราะทุกปี ประเทศมีความจำเป็นใหม่เกิดขึ้นเสมอ หากเรา “ล็อก” รายได้บางส่วนไว้กับองค์กรใดองค์กรหนึ่งอย่างถาวร พื้นที่ในการบริหารงบประมาณของรัฐบาลและรัฐสภาก็จะลดลงเรื่อย ๆ
แต่การปฏิรูปภาษีเพียงด้านเดียวไม่เพียงพอ เราต้องปฏิรูปรายจ่ายของรัฐควบคู่กันไปด้วย
เพราะไม่มีประโยชน์ที่จะเรียกร้องให้ประชาชนเสียภาษีมากขึ้น หากรัฐยังใช้งบประมาณอย่างไม่มีประสิทธิภาพ มีโครงการซ้ำซ้อน หรือไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าเงินภาษีทุกบาทสร้างประโยชน์ให้ประชาชนอย่างแท้จริง
ประเทศไทยกำลังเดินหน้าเข้าสู่กระบวนการยกระดับมาตรฐานทางเศรษฐกิจและธรรมาภิบาลตามแนวทางของ OECD
นี่จึงเป็นจังหวะสำคัญที่เราควรใช้โอกาสนี้ทบทวนระบบการคลังของประเทศทั้งระบบ
ไม่ใช่ถามเพียงว่า “จะเก็บภาษีเพิ่มหรือไม่” แต่ต้องถามให้ลึกกว่านั้นว่า ประเทศไทยควรมีระบบภาษีแบบใด ใครควรมีส่วนรับภาระอย่างเป็นธรรม รายได้ของรัฐควรถูกจัดสรรอย่างไร และเงินภาษีทุกบาทจะถูกใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ประชาชนได้อย่างไร
การปฏิรูปภาษีจึงไม่ใช่เรื่องของการหาเงินเข้ารัฐเพียงอย่างเดียว แต่คือการสร้าง “ระบบการคลังที่เป็นธรรม โปร่งใส มีวินัย และยั่งยืน” เพื่อให้ประเทศไทยมีทรัพยากรเพียงพอสำหรับอนาคต โดยไม่ผลักภาระทั้งหมดไปให้คนรุ่นต่อไป.
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
'กรณ์' ดักคอ! อย่ามักง่ายออก พ.ร.ก. แก้ปัญหางบปี 71 ส่อผิดวินัยการคลัง
“กรณ์” จี้ปฏิรูประบบราชการ ลดภาระงบประมาณ ประเมิน งบปี 71 ส่อติดกับดักกฎหมาย ทำงบลงทุนไม่ถึงเป้า 20% เหตุต้องทำงบราชการเกิน 82% ถามรบ.เตรียมการอย่างไร ไม่ใช่เกิดปัญหาก็ออก พ.ร.ก.เหมือนทุกครั้ง
เปิดฉากเวทีสัมมนาฯ ความปลอดภัยทางถนน “ศปถ.-คมนาคม-สสส.” ผนึกภาคีเครือข่าย ยกระดับถนนปลอดภัย ตั้งเป้าลดอัตราการเสียชีวิตเหลือ 12 คนต่อแสนประชากร ภายในปี 2570
วันที่ 19 พ.ย. 2569 ที่ ศูนย์การประชุม อิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน (ศปถ.) กระทรวงคมนาคม กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ กรมการขนส่งทางบก กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมควบคุมโรค มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย
ไม่พลิก! สภารับหลักการร่างแก้ไขข้อบังคับสภา 4 ฉบับ
'สภา' รับหลักการร่างแก้ไขข้อบังคับสภา 4 ฉบับ ใช้ร่าง “นิกร” เป็นหลัก
อย่ารอ..ให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ ชูยุทธศาสตร์ “สร้างนำซ่อม” ลด NCDs
ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างรวดเร็ว โดยโจทย์สำคัญไม่ใช่เพียงการรองรับประชากรสูงวัยที่เพิ่มขึ้น แต่คือการทำอย่างไรให้คนไทยมีอายุยืนอย่างมีคุณภาพ
'สุขสมรวย' โต้หว่านเงินหมื่นล้าน! แจงเงินค้างท่อ 14 ปี
‘สุขสมรวย’ แจงเพิ่มทุนกองทุนหมู่บ้าน ‘ไม่ใช่หมื่นล้าน-ไม่เกี่ยวโซลาร์เซลล์’ ชี้เป็นเงินค้างท่อ 14 ปี ที่กองทุนพลาดโอกาส คืนสิทธิหมู่บ้านตกหล่น ย้ำรัฐบาลไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง พร้อมฟื้นฟู 8,000 กว่ากองทุน รับเงินล้านเท่าเทียม
'รัฐบาล' โต้เฟกนิวส์ ยันไทยไม่เคยให้ความร่วมมือจีน นำขยะอิเล็กทรอนิกส์ทิ้งในประเทศ
‘รองโฆษกรัฐบาล’ โต้เฟกนิวส์ ยันไทยไม่เคยให้ความร่วมมือจีนนำขยะอิเล็กทรอนิกส์มาทิ้งในประเทศ แจง แค่มาให้องค์ความรู้รีไซเคิลขยะ 18 เดือน หลังแนวโน้มแบตเตอรี่-แผงโซลาร์เซลล์ ส่อเป็นปัญหาในอนาคต ยัน รบ. ให้ความสำคัญสุขภาพประชาชน ‘สีหศักดิ์’ ลุยเจรจาแก้สารหนูแม่น้ำสาย-กก ปลาย พ.ย.นี้

