'อนุทิน' ตั้ง 'ยศชนัน' คุมแก้สารหนูปนเปื้อนแม่น้ำเหนือ ประสานจีน-สั่งเข้มขยะอิเล็กทรอนิกส์

นายกฯ นั่งหัวโต๊ะประชุม บกปภ.ช. เร่งแก้ปัญหาสารหนูปนเปื้อนแม่น้ำกก-สาย-รวก มอบ ‘ยศชนัน’ เป็นหัวหน้าทีมบูรณาการทุกกระทรวง เผยหารือ ‘สี จิ้นผิง’ ได้รับคำยืนยันจีนพร้อมร่วมมือแก้มลพิษข้ามแดน เตรียมชงแนวทางหารือเวที ACMECS ที่เวียดนาม 28 พ.ย. พร้อมสั่งตรวจเข้มการนำเข้าสารเคมีและขยะอิเล็กทรอนิกส์ หวั่นสารพิษรั่วไหลซ้ำเติมปัญหาสิ่งแวดล้อม

21 พฤศจิกายน 2569 - เมื่อเวลา 11.00 น. ที่ตึกภักดีบดินทร์ ทำเนียบรัฐบาล นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานการประชุมกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ (บกปภ.ช.) เพื่อติดตามสถานการณ์และการแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ โดยมีนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข รวมถึงรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ผู้บริหารกระทรวง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม

นายอนุทินกล่าวเปิดการประชุมว่า ต้องขออภัยที่เชิญประชุมอย่างกะทันหันในวันเสาร์ เนื่องจากรัฐบาลมีความกังวลต่อสถานการณ์สารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ โดยเฉพาะการตรวจพบสารหนูในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก ทางภาคเหนือตอนบน ซึ่งจำเป็นต้องติดตามและแก้ไขอย่างใกล้ชิด

ที่ผ่านมา รัฐบาลได้มอบหมายให้กระทรวงมหาดไทยและกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์ พร้อมประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนและดูแลสุขภาพของประชาชน

นายกรัฐมนตรีกล่าวว่า เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ภายหลังการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปคที่ประเทศจีน ได้มีโอกาสหารือกับนายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยหยิบยกปัญหามลพิษทางน้ำข้ามพรมแดนขึ้นหารือ เนื่องจากพบว่ากิจกรรมการผลิตและแปรรูปแร่ในประเทศเมียนมา ซึ่งบางส่วนเกี่ยวข้องกับความร่วมมือระหว่างจีนและเมียนมา อาจเป็นต้นทางของสารพิษที่ไหลลงสู่แม่น้ำและข้ามพรมแดนมายังประเทศไทย

นายอนุทินกล่าวว่า ก่อนหน้านี้ได้แจ้งข้อมูลและขอความร่วมมือจากฝ่ายจีนไปแล้ว รวมถึงนายกรัฐมนตรีจีนที่เดินทางเยือนประเทศไทยเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมาได้รับทราบปัญหาดังกล่าวด้วย

จากการหารือ ฝ่ายจีนยืนยันว่าไม่สนับสนุนกิจกรรมที่ทำลายสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะกิจกรรมที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน และพร้อมให้ความร่วมมือกับไทยในการแก้ไขปัญหาสารพิษในแม่น้ำ รวมถึงสนับสนุนด้านเทคนิคเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจสอบ ติดตาม และแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำอย่างเป็นระบบ

นายกรัฐมนตรีกล่าวต่อว่า รัฐบาลจะนำประเด็นดังกล่าวไปสานต่อในกรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง รวมถึงการประชุมผู้นำกรอบความร่วมมือยุทธศาสตร์เศรษฐกิจอิรวดี-เจ้าพระยา-แม่โขง (ACMECS) ซึ่งประกอบด้วยไทย เมียนมา ลาว กัมพูชา และเวียดนาม โดยจะนำแนวทางแก้ไขปัญหาที่หน่วยงานไทยร่วมกันจัดทำไปหารือกับผู้นำประเทศสมาชิกที่กรุงฮานอย ประเทศเวียดนาม ในวันที่ 28 พฤศจิกายนนี้

นายอนุทินกล่าวว่า การประชุมครั้งนี้เชิญเฉพาะหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง เพื่อให้แต่ละกระทรวงรายงานสถานการณ์และกำหนดแนวทางดำเนินการร่วมกัน ทั้งกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งรับผิดชอบด้านมลพิษ กระทรวงมหาดไทยที่ดูแลภาพรวม กระทรวงอุตสาหกรรมที่กำกับดูแลกระบวนการผลิต กระทรวงสาธารณสุขที่รับผิดชอบการดูแลสุขภาพประชาชน และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ซึ่งจะเป็นหน่วยงานหลักในการประสานความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกับจีนและประเทศอื่น ๆ

โดยเฉพาะการจัดหาข้อมูลทางวิชาการเกี่ยวกับระดับสารพิษที่ตรวจพบ เกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำที่ยอมรับได้ และแนวทางลดความเป็นพิษของสารปนเปื้อน เพื่อให้การแก้ไขปัญหามีข้อมูลที่เชื่อถือได้รองรับ

นายกรัฐมนตรีกล่าวว่า คณะรัฐมนตรีได้มีมติมอบหมายให้รองนายกรัฐมนตรีแต่ละคนกำกับดูแลสถานการณ์ภัยพิบัติเป็นรายภาค โดยพื้นที่ภาคเหนืออยู่ในความรับผิดชอบของนายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ จึงมอบหมายให้นายยศชนันเป็นหัวหน้าทีมกำกับดูแลการแก้ไขปัญหาสารพิษในแม่น้ำภาคเหนือ โดยได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลและทุกกระทรวงที่เกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ กระทรวงการคลังจะเข้ามามีบทบาทผ่านกรมศุลกากร ในการกำกับดูแลการนำเข้าและส่งออกสารเคมี รวมถึงวัตถุดิบและส่วนผสมต่าง ๆ ที่อาจเกี่ยวข้องกับกระบวนการผลิตซึ่งก่อให้เกิดสารปนเปื้อน

นายอนุทินกล่าวว่า การมอบหมายรองนายกรัฐมนตรีกำกับดูแลพื้นที่เป็นการปฏิบัติหน้าที่ในนามรัฐบาล ไม่ได้จำกัดเฉพาะกระทรวงที่รองนายกรัฐมนตรีแต่ละคนรับผิดชอบ จึงขอให้ทุกหน่วยงานให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่ เพื่อแก้ไขและป้องกันไม่ให้เกิดสารพิษปนเปื้อนในแหล่งน้ำของประเทศไทย ไม่ว่าจะมีต้นทางจากต่างประเทศหรือเกิดขึ้นภายในประเทศก็ตาม

นายกรัฐมนตรีกล่าวอีกว่า เมื่อมีการเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาประชุมพร้อมกันแล้ว จึงต้องการให้หารือถึงปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ด้วย เนื่องจากมีลักษณะปัญหาเกี่ยวข้องกับการปนเปื้อนสารพิษเช่นเดียวกัน

โดยยกกรณีน้ำท่วมจังหวัดปราจีนบุรีเมื่อต้นเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ซึ่งพบปัญหาการนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ทั้งที่ถูกต้องและไม่ถูกต้องตามกฎหมาย รวมถึงกรณีที่อาจมีการสำแดงสินค้านำเข้าเป็นสินค้าอีกประเภทหนึ่ง แต่ภายในตู้คอนเทนเนอร์กลับเป็นขยะอิเล็กทรอนิกส์หรือขยะเทคโนโลยี

นายอนุทินกล่าวว่า เมื่อเกิดน้ำท่วมในพื้นที่ที่มีกองขยะอุตสาหกรรมจำนวนมาก ซึ่งอยู่ระหว่างรอคัดแยกหรือแปรรูป อาจทำให้สารพิษและมลพิษจากขยะเหล่านั้นไหลออกสู่สิ่งแวดล้อม สร้างความกังวลแก่ประชาชนและอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพหากไม่มีการกำกับดูแลที่ดี

จึงขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันกำหนดมาตรการควบคุมและตรวจสอบการนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงการจัดการขยะอุตสาหกรรม เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาสารพิษรั่วไหลซ้ำเติมสถานการณ์สิ่งแวดล้อม

นายกรัฐมนตรีกล่าวว่า รัฐบาลได้หยิบยกปัญหามลพิษข้ามพรมแดนไปหารือกับประเทศที่เกี่ยวข้องแล้ว ขณะเดียวกันประเทศไทยต้องกำหนดแนวทางดำเนินการภายในประเทศให้ชัดเจน โดยให้ทุกหน่วยงานร่วมกันแก้ไขปัญหาอย่างรอบด้าน มีเป้าหมายสำคัญคือป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพและความปลอดภัยของประชาชน.

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง