สั่งถกปัญหามลพิษด่วน ลุ้นเคาะฝายดักตะกอน!

“นายกฯ” เรียกถกแก้วิกฤตสารพิษแม่น้ำกก-สาย “อนุทิน” ถก “สี จิ้นผิง” ร่วมมือแก้มลพิษข้ามพรมแดน ลุ้นเคาะฝายดักตะกอน "สีหศักดิ์" บอกถก 3 ฝ่ายเร็วขึ้นเป็น 25-26 พ.ย.  ดร.เชนเล็งยกระดับประเด็นสู่หน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมของสหประชาชาติ

เมื่อวันที่ 20 พ.ย. มีรายงานว่า ภายหลังวิกฤตเรื่องสารพิษในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย จ.เชียงราย นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและ รมว.มหาดไทย เรียกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องประชุมเพื่อแก้ปัญหาเรื่องดังกล่าว ในวันที่ 21  พ.ย. เวลา 11.00 น. ที่ทำเนียบรัฐบาล

นายอนุทินเปิดเผยว่า ได้หารือกับนายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน และได้หยิบยกประเด็นความร่วมมือด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะการแก้ไขปัญหามลพิษและสารปนเปื้อนในแม่น้ำ ซึ่งส่งผลกระทบต่อประเทศไทยและประเทศเมียนมาขึ้นมาหารือในระดับผู้นำ ซึ่งเราได้นำเรื่องนี้ไปแจ้งยังผู้นำระดับสูงของประเทศจีนให้ได้รับทราบ ซึ่งประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ได้สื่อสารกลับมาอย่างชัดเจนว่า ประเทศจีนจะไม่สนับสนุนใดๆ อย่างเด็ดขาดที่จะให้เกิดมลพิษหรือสารพิษลงไปในแหล่งน้ำหรือธรรมชาติที่ผู้คนกำลังบริโภคอยู่

นายเอกภพ เพียรพิเศษ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า จีนพร้อมร่วมมือกับไทยในการแก้ปัญหาสารพิษในแม่น้ำ และสนับสนุนการดำเนินงานด้านเทคนิค เพื่อเพิ่มการตรวจสอบ ติดตาม และแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำอย่างเป็นระบบ โอกาสนี้ นายกฯ ยังเสนอนำประเด็นมลพิษทางน้ำข้ามพรมแดนเข้าสู่การหารือในการประชุมผู้นำกรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง  (MLC) ที่เมืองกุ้ยหลิน ในเดือน ธ.ค.นี้ด้วย

ด้านนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกฯ  และ รมว.การต่างประเทศ กล่าวถึงเรื่องนี้ว่า ในตอนที่เดินทางไปเมียนมา ได้นำประเด็นนี้ไปหารือระดับสูง โดยเฉพาะกับ พล.อ.อาวุโส มิน อ่อง หล่าย ประธานาธิบดีเมียนมา ซึ่งสิ่งแรกที่ขอคือ ขอเลื่อนการประชุมคณะทำงาน 2 ฝ่ายให้เร็วขึ้น โดยจะมีการประชุมในวันที่ 25-26 พ.ย.นี้ และในวันที่ 24 พ.ย.นี้ หัวหน้าคณะของเมียนมาจะมาพบกับตนเพื่อพูดคุยกันในเบื้องต้น โดยเราจะมีนายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกฯ และ รมว.การอุดมศึกษาฯ รวมทั้งนายสุชาติ ชมกลิ่น รมว.ทรัพยากรฯ มาร่วมด้วย

ขณะที่นายยศชนันกล่าวว่า ในวันที่ 24 พ.ย.นี้ หัวหน้าคณะทำงานของเมียนมาและเอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศไทยจะเดินทางมาหารือร่วมกับฝ่ายไทย ก่อนเข้าสู่การประชุมคณะทำงาน 2 ฝ่าย ไทย-เมียนมา ในวันที่ 25-26 พ.ย. เพื่อชี้จุดและร่วมมือ 3 ฝ่าย (ไทย-เมียนมา-จีน) ในการตรวจวัดและยับยั้งมลพิษที่ต้นตอ ขณะเดียวกัน คณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติภาคเหนือได้ประชุมสรุปมาตรการเร่งด่วน 6 ด้าน เพื่อแก้ไขปัญหาปลายน้ำควบคู่กันไป เริ่มจากการตรวจหาต้นตอทางวิทยาศาสตร์โดยใช้เทคนิคไอโซโทป ตรวจลายนิ้วมือของสารหนูเพื่อยืนยันแหล่งที่มา พร้อมจับมือสถาบันวิทยาศาสตร์จีนและมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ตั้งห้องปฏิบัติการตรวจวัดมาตรฐานเดียวกับจีนเพื่อให้เกิดการยอมรับร่วมกันในการเจรจา ควบคู่กับการนำนวัตกรรมระบบใสใส (ดัก ตก ดูด รีด คืน) ของกระทรวง อว.และมหาวิทยาลัยนเรศวร มาดักตะกอนสารพิษและนำกากไปทำลายตามมาตรฐานกรมควบคุมมลพิษ โดยจะเริ่มทดลองในโซนชลประทานที่รับน้ำเพื่อการเกษตร เช่น บริเวณเหมืองแดง แม่สาย ก่อนเข้าสู่พื้นที่นาของเกษตรกร และในช่วงบ่ายวันอาทิตย์ที่ 22 พ.ย. จะจัดเวทีประชุมระดมสมองนักวิชาการทั่วประเทศ เพื่อวิเคราะห์และสรุปแนวทางเรื่องฝายชะลอน้ำและระบบดักตะกอนให้ชัดเจน และสร้างความเชื่อมั่นแก่ประชาชน

"ในวันที่ 21 พ.ย. จะหารือกับสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ) เพื่อยกระดับประเด็นนี้สู่หน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมของสหประชาชาติ (UN) ภายใต้หลักการความเป็นธรรมด้านสภาพภูมิอากาศ และในวันอาทิตย์ถึงวันจันทร์นี้ จะลงพื้นที่จังหวัดเชียงรายอีกครั้ง เพื่อรับฟังข้อห่วงใยและตรวจสอบจุดปฏิบัติงานต่างๆ ด้วยตนเอง"

ก่อนหน้านี้ นายยศชนัน​ยังเป็นประธานการประชุมคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติไม่พื้นที่ภาคเหนือ ครั้งที่ 2/2569 ผ่านระบบ Video Conference เนื่องจากติดภารกิจเดินทางร่วมประชุมเอเปก โดยมีนายเจ​เศรษฐ์​ ไทย​เศรษฐ์ รมช.มหาดไทย, น.ส.ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช​ รมช.เกษตรและสหกรณ์ และผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงมหาดไทยเข้าร่วม

ต่อมานายเจเศรษฐ์แถลงผลการประชุมว่า  แต่ละหน่วยงานจะรับผิดชอบในพื้นที่ของตัวเอง เช่น กรมควบคุมมลพิษให้ดูเส้นน้ำหลัก ส่งตรวจ และกระจายครอบคลุมในทุกพื้นที่ โดยการประปาจะมีการตรวจแหล่งน้ำดิบและน้ำประปาหมู่บ้านทั้งผิวดินและใต้ดิน หรือประปาภูเขา  ขณะที่กระทรวงสาธารณสุข จะตรวจการป้องกันก่อนที่ประชาชนจะอุปโภคบริโภคในทุกมิติ ส่วนกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จะตรวจดิน พืชผลทางการเกษตรให้ครอบคลุมในทุกพื้นที่ ข้อมูลทั้งหมดจะมีการบูรณาการส่งมายังอธิบดี ปภ. ซึ่งเป็นฝ่ายเลขานุการ

นายเจ​เศรษฐ์ยังกล่าวถึงผลการตรวจที่ไม่ตรงกันของน้ำว่า​ สืบเนื่องจากห้วงเวลาในการตรวจที่ไม่ตรงกัน แต่ไม่ใช่ว่าจะอยู่ในปริมาณเช่นนั้นตลอดไป ก่อนยอมรับว่า ในสายน้ำมีมลพิษจริง​ แต่ไม่ใช่ค่าจะอยู่เช่นนั้นตลอดไป เนื่องจากบางห้วงเวลาที่ไปตรวจ สถานการณ์ปัจจุบันค่าสารหนูก็ลดลงอยู่ในเกณฑ์ที่สามารถผลิตได้  เพราะฉะนั้นค่าที่ตรวจออกมาจะไม่เท่ากันอยู่แล้ว

นายเจเศรษฐ์กล่าวถึงน้ำอุปโภคบริโภคว่า  การประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) จะมีการตรวจทุกชั่วโมง โดยดูจากค่าความขุ่น 24 ชั่วโมง ซึ่งจะเป็นตัวแปรตัวหนึ่งว่า เมื่อใดที่น้ำขุ่นสารหนูจะเพิ่มขึ้น ส่วนประปาหมู่บ้าน หรือประปาผิวดิน ใต้ดิน ประปาภูเขา จะมีการสแกนทั้งจังหวัด ตรวจสรุปหาพื้นที่ใดเกินมาตรฐานหรือสุ่มเสี่ยงจะทำการงดใช้จนกว่าจะมีอุปกรณ์หรือวิธีการที่แก้ไข  ซึ่งเมื่องดใช้แล้วจะมีแผนรับมือให้กับประชาชน  ไม่ว่าจะเป็นการใช้น้ำสุกจาก กปภ.ไปแจกจ่ายให้กับประชาชน หรือติดตั้งรถเคลื่อนที่กรองน้ำให้กับประชาชนครอบคลุมทุกพื้นที่

รอนายกฯ เคาะฝายดักตะกอน

เมื่อถามถึงฝายดักตะกอน​ นายเจ​เศรษฐ์ระบุว่า มีข้อเสนอของแต่ละกรมที่เกี่ยวข้อง ทั้งกระทรวง​ทรัพยากรธรรมชาติ​และ​สิ่ง​แวดล้อม ​ กระทรวงเกษตร​ฯ​ ได้ทำการรวบรวมข้อมูลทั้งหมด​ ประเด็นสำคัญคือต้องให้ความสบายใจกับประชาชนในพื้นที่ด้วยในการทำฝายดักตะกอนกรองสารหนูมาจากแม่น้ำ เนื่องจากบางพื้นที่อยู่ใกล้ชุมชน และมีการวางพิกัดที่จะต้องทำในพื้นที่ต้นน้ำ​ ซึ่งทุกหน่วยงานจะต้องรวบรวมข้อมูล และนำเสนอต่อนายกฯ เพื่อให้ที่ประชุมเห็นชอบหรือพิจารณาว่า​จะเดินไปในแนวทางใด  ขอให้รอผลการประชุมในวันที่ 21 พ.ย. ถึงความชัดเจนแนวทางพื้นที่ในการสำรวจ

รมช.มหาดไทยกล่าวว่า กระทรวงอุตสาหกรรมเตรียมออกคำสั่งงดการส่งออกผลิตภัณฑ์ หรือสารที่สามารถนำไปทำเหมืองแร่ ​ ซึ่งมีผลกระทบต่อคนไทย รวมไปถึงแร่ที่จะนำเข้ามาในประเทศ​

ด้าน น.ส.ปิยะรัฐชย์กล่าวว่า ผลการตรวจข้าวที่ จ.เชียงราย ผลสรุปออกมาเรียบร้อยไม่มีค่าเกินมาตรฐานอย่างแน่นอน จึงขอให้ความมั่นใจและความเชื่อมั่นกับประชาชนผู้บริโภคข้าว จ.เชียงราย นอกจากนี้ กระทรวงเกษตรฯ จะมีการตรวจสอบคุณภาพข้าวหากเกินค่ามาตรฐาน จะมีการหารือเพื่อรับซื้อข้าว และนำไปทำลายทิ้งไม่ให้รอดออกจากพื้นที่ จึงขอให้เกษตรกรในพื้นที่ที่ประสบปัญหาและประชาชนมีความมั่นใจว่าข้าวจะไม่หลุดออกไปอย่างแน่นอน โดยนายกฯ  ได้ให้ข้อสำคัญและแนวทางชัดเจน

น.ส.ปิยะรัฐชย์กล่าวว่า วันที่ 25-26 พ.ย.นี้ จะมีการเข้าร่วมการประชุมกับผู้แทนจากเมียนมา และจะนำข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ ผลการศึกษาที่เกี่ยวข้อง รวมถึงค่า Total Maximum Daily Load (TMDL) คือข้อมูลสารที่แหล่งน้ำสามารถรองรับได้ในแต่ละวันมาใช้ในการประกอบการพิจารณา และแก้ไขปัญหาบนพื้นฐานของข้อมูลที่ตรวจสอบได้

รมช.เกษตรฯ กล่าวว่า นอกจากนี้ นายยศชนันได้มีการพูดคุยกับผู้นำจีนเรียบร้อยในระดับรัฐต่อรัฐ มีการหารือกันแล้ว ถือว่าเป็นอีกเปราะหนึ่ง ซึ่งทางผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายจะมีการคุยกับผู้แทนเมียนมาเช่นเดียวกัน

เมื่อถามถึงการตรวจค่าดิน​ ค่าน้ำ​ มีการตรวจซ้ำทุกกี่วันหรือกี่สัปดาห์เพื่อติดตามผล น.ส.ปิยะรัฐชย์ตอบว่า อยากให้ตรวจทุกวัน​ เนื่องจากเชื่อว่าประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ในครั้งนี้ต้องการทราบถึงตัวเลข โดยจะมีการสรุปกันอีกครั้งโดยในวันที่ 21 พ.ย. น่าจะมีการสั่งการที่ชัดเจนเพิ่มมากขึ้น

ที่สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริต (ป.ป.ช.) นนทบุรี นายศรีสุวรรณ จรรยา ผู้นำองค์กรรักชาติ รักแผ่นดิน ยื่นคำร้องขอให้ไต่สวนมีความเห็นและวินิจฉัยเอาผิดคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ที่มีนายทรงศักดิ์ ทองศรี เป็นประธาน กรณีเพิกเฉยและละเว้นต่อการปฏิบัติหน้าที่ ในการควบคุมบริหารจัดการปัญหาการแพร่กระจายและปนเปื้อนของสารพิษ สารหนูอย่างรุนแรงในพื้นที่ลุ่มน้ำกก แม่สาย น้ำรวก และแม่โขง.

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ซัดกัมพูชาละเมิดข้อตกลง

“อนุทิน” เตรียมเล่าเรื่องคุย “ฮุน มาเนต” ส่วน “โสภณ” เปิดเบื้องหลังสกัดกัมพูชาตีกินเรื่องพลเรือนผู้พลัดถิ่น

นายกฯ ยัน Joint Statement ยังไม่ใช่สัญญาการค้าต่างตอบแทน ลั่นไทยไม่เสียเปรียบสหรัฐฯ

"อนุทิน" ย้ำไทยไม่เสียเปรียบ "Joint Statement" ยังไม่ใช่สัญญาการค้าต่างตอบแทน ลั่นต้องรักษาตลาดสหรัฐฯส่งออกอันดับหนึ่ง ไทยได้เปรียบดุลการค้า