สอน 'เศรษฐา' ให้รู้จักคำว่า 'วิสัยทัศน์' ของจริง

10 มี.ค. 2566 – รศ.หริรักษ์ สูตะบุตร อดีตรองอธิการบดีฝ่ายบริหารบุคคล มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า สำนักข่าวแห่งหนึ่งรายงานข่าวเกี่ยวกับการเข้าสู่การเมืองของคุณเศรษฐา ทวีสิน เริ่มด้วยการให้เห็นภาพส่วนหนึ่งที่พิธีกรใช้คำว่า เป็นการแสดง “วิสัยทัศน์” ของคุณเศรษฐาสรุปความส่วนหนึ่งได้ว่า

ตลอด 6 หรือ 8 ปีที่ผ่านมา ในเรื่องภูมิรัฐศาสตร์ รัฐบาลชุดนี้ทำให้ประชาชนผิดหวัง หรืออย่างน้อยก็ภาคธุรกิจผิดหวังมาก เหตุผลง่ายๆคือ ผู้นำสูงสุดของประเทศต้องออกไปเจรจาค้าขายเอง พร้อมทั้งคณะรัฐมนตรึเศรษฐกิจ ประเทศเรามีทุกอย่าง ขาดแต่เพียง ผู้นำต้องบินไปเจรจาเอง ต้องกล้าที่จะเจรจา เราเป็นประเทศที่เล็ก ต้องถ่อมตัว ต้องคงไว้ซึ่งศักดิ์ศรี……..

ถึงตรงนี้รายการข่าวดังกล่าวตัดภาพกลับมาที่ห้องส่ง พิธีกรคนหนึ่งกล่าวว่า

“นั่นเป็นวิสัยทัศน์แรก”

ความจริงผมไม่เห็นด้วยกับความเห็นของคุณเศรษฐาสักเท่าใด แต่วันนี้ยังไม่อยากจะกล่าวถึงประเด็นนี้ ที่อยากจะกล่าวถึงคือ ความหมายของคำว่า “วิสัยทัศน์” หรือ “Vision” ซึ่งเราได้ยินมาบ่อยและจะได้ยินอีกบ่อยมากในระยะก่อนการเลือกตั้งที่จะมีขึ้นอีกประมาณอีก 2 เดือนข้างหน้า

ความหมายตามพจนานุกรมของคำว่าวิสัยทัศน์ก็คือ ภาพที่มองเห็นในขณะที่สิ่งนั้นยังไม่เกิดขึ้น หรือภาพที่มองเห็นในอนาคตนั่นเอง แต่ที่เราได้ฟังได้เห็นทั่วไปที่เรียกกันว่า วิสัยทัศน์คือ ความเห็นในเรื่องต่างๆ และสิ่งที่คิดว่าเป็นเรื่องที่ควรจะทำ หรือต้องทำ และบ่อยครั้งการวิพากษ์วิจารณ์หรือตำหนิสิ่งที่ผู้อื่นทำ ก็ถูกเรียกว่าเป็นการ “แสดงวิสัยทัศน์” เช่นกัน

ที่จริงแล้ว วิสัยทัศน์เป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนกลยุทธ์หรือแผนยุทธศาสตร์ ซึ่งเราต้องกำหนดก่อนที่จะจัดทำแผน เราจะต้องมองเห็นให้ได้ก่อน เช่น เรากำลังวางแผนยุทธศาสตร์ของประเทศ เราจะต้องมองให้ชัดก่อนว่า เรามองเห็นประเทศเราเป็นอย่างไรในอนาคตเมื่อสิ้นสุดระยะเวลาของแผน

วิสัยทัศน์ที่เขียนไว้ในแผนยุทธศาสตร์ ควรเป็นข้อความสั้นๆ ไม่เกิน 2 บรรทัด แต่ต้องแสดงภาพที่ชัดเจน อ่านแล้วมองเห็นภาพได้ และทราบได้ว่าได้บรรลุถึงแล้วหรือไม่ และที่สำคัญคือ มีเพียงวิสัยทัศน์เดียว ไม่ใช่มีหลายวิสัยทัศน์ ไม่ใช่เขียนวิสัยทัศน์ออกมาได้เป็น 10 หน้ากระดาษอย่างที่ทำกัน

วิสัยทัศน์ไม่ใช่การวิพากษ์วิจารณ์สิ่งที่ผู้อื่นทำมาในอดีต และไม่ใช่สิ่งที่เราประกาศว่าจะทำอะไรต่อไป แต่วิสัยทัศน์คืออนาคต คือภาพในอนาคตที่เรามองเห็นอย่างชัดเจน

ครั้งหนึ่ง เมื่อ Disneyland ที่ Orlando รัฐ Florida ก่อสร้างใกล้เสร็จ ซึ่งในช่วงนั้น Walt Disney เสียชีวิตไปก่อนหน้าแล้ว มีพนักงาน 2 คน ยืนคุยกันอยู่หน้างานก่อสร้าง พนักงานคนหนึ่งกล่าวว่า

“น่าเสียดายจัง Walt ไม่มีโอกาสมาเห็นอาณาจักรใหม่ของเขาแห่งนี้”

พนักงานอีกคนหนึ่งตอบว่า

“คุณรู้ได้ไงว่า Walt ไม่ได้เห็น แกเห็นทั้งหมดตั้งแต่ยังไม่ได้สร้างเลยด้วยซ้ำ”

นี่คือ วิสัยทัศน์ที่แทัจริง ครับ.