ตะวันออกกลางกระทบ Supply Chain ปิโตรเคมีไทย ดันต้นทุนเพิ่ม รัฐ–เอกชนเร่งบริหารจัดการ

ท่ามกลางสถานการณ์ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลางที่ยังคงยืดเยื้อ ได้ส่งผลกระทบต่อต้นทุนและการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทาน ทั้งในแง่ของต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้น การขนส่งระหว่างประเทศที่ได้รับผลกระทบและอาจมีความตึงตัวของเม็ดพลาสติกในบางช่วง

​เพื่อรับมือกับสถานการณ์นี้ เวทีเสวนา “การเชื่อมโยง Supply Chain ปิโตรเคมีไทย จากต้นน้ำถึงผู้ใช้” จึงถูกจัดขึ้นเพื่อระดมสมองและกำหนดทิศทางร่วมกันระหว่างภาครัฐและเอกชน โดยมีประเด็นสำคัญจากมุมมองของผู้บริหารระดับสูงแต่ละภาคส่วน

นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยว่าสถานการณ์เศรษฐกิจและการค้าระหว่างประเทศมีความผันผวนจากหลายปัจจัย โดยเฉพาะความตึงเครียดด้านภูมิรัฐศาสตร์ในบางภูมิภาค ส่งผลต่อราคาพลังงาน วัตถุดิบ และการขนส่งระหว่างประเทศ ทั้งนี้ กระทรวงพาณิชย์พร้อมทำหน้าที่สนับสนุนอย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านข้อมูลการค้า การติดตามสถานการณ์ตลาดโลก มาตรการดูแลผู้ประกอบการ และการประสานความร่วมมือ เพื่อให้ภาคอุตสาหกรรมสามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างมั่นใจ

กระทรวงพาณิชย์เร่งยกระดับการกำกับดูแล โดยคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ (กปร.) มีมติเห็นชอบเพิ่มรายการสินค้าควบคุม จาก 59 เป็น 66 รายการ และเตรียมบรรจุเม็ดพลาสติกเข้าเป็นหนึ่งในรายการใหม่ คาดมีผลช่วงเดือน เม.ย. นี้ โดยมาตรการดังกล่าวจะกำหนดให้ผู้ประกอบการต้องรายงานข้อมูลสต็อก ปริมาณการผลิต และการจำหน่าย เพื่อเพิ่มความโปร่งใสและให้รัฐสามารถบริหารจัดการปริมาณสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ

“เป้าหมายคือรักษาสมดุลทั้งปริมาณและราคา ไม่ให้เกิดการกักตุนหรือฉวยโอกาสขึ้นราคา จนกระทบผู้ผลิตปลายน้ำและผู้บริโภค กระทรวงพาณิชย์ยังใช้เครือข่ายสำนักงานในต่างประเทศ 58 แห่ง ติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดแบบเรียลไทม์"นางอารดา กล่าว

ส.อท.เตือนต้นทุนพุ่ง 70% แนะทางรอดด้วย AI

นายเกรียงไกร เธียรนุกุล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) กล่าวว่าสถานการณ์ความตึงเครียดในตะวันออกกลางได้ส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่ออุตสาหกรรมปิโตรเคมีตลอดห่วงโซ่อุปทาน ส่งผลให้ผู้ผลิตต้นน้ำมีต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้น ทั้งจากราคาวัตถุดิบ ค่าขนส่ง และค่าประกันภัย ขณะที่อุตสาหกรรมกลางน้ำ 

โดยเฉพาะกลุ่มพลาสติก เผชิญกับราคาเม็ดพลาสติกที่ปรับเพิ่ม ขึ้นถึง 50–70% ส่วนอุตสาหกรรมปลายน้ำ เช่น อาหาร บรรจุภัณฑ์ ยา และเครื่องสำอาง ต้องรับแรงกดดันจากต้นทุนที่สูงขึ้น หากสถานการณ์ยืดเยื้อ โดยเฉพาะผู้ประกอบการ SME ที่ได้รับผลกระทบอย่างหนักจากต้นทุนที่เพิ่มขึ้นทั้งด้านวัตถุดิบและการขนส่งพร้อมกัน 

ส.อ.ท. เสนอให้ภาครัฐและเอกชนติดตามและบริหารจัดการสถานการณ์วัตถุดิบอย่างใกล้ชิด พร้อมทั้งส่งเสริมการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างอุตสาหกรรมต้นน้ำถึงปลายน้ำ ควบคู่กับการกระจายแหล่งนำเข้าวัตถุดิบจากหลากหลายแหล่ง นอกจากนี้ ควรส่งเสริมการใช้วัสดุทดแทน เช่น พลาสติกชีวภาพ พลาสติกรีไซเคิล หรือวัตถุดิบอื่นที่ทดแทนได้ รวมถึงการยกระดับการใช้เทคโนโลยีและ AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนในระยะกลางถึงระยะยาว ตลอดจนผลักดันการใช้พลังงานสะอาดและวัตถุดิบหมุนเวียนภายในประเทศ 

สำหรับสถานการณ์ที่มีการกล่าวถึงภาวะตึงตัวในปัจจุบัน มีปัจจัยหลักจากข้อจำกัดด้านการนำเข้าวัตถุดิบปิโตรเคมี รวมถึงเม็ดพลาสติกจากต่างประเทศ อันเป็นผลจากสถานการณ์ความตึงเครียดในตะวันออกกลาง ซึ่งส่งผลกระทบต่อการขนส่งและห่วงโซ่อุปทานระหว่างประเทศ ทำให้ปริมาณสินค้าที่เข้าสู่ตลาดในช่วงเวลานี้ปรับตัวลดลง 

ทั้งนี้ ภาคอุตสาหกรรมได้มีการบริหารจัดการอย่างใกล้ชิด โดยบริษัทสมาชิกกลุ่มอุตสาหกรรมปิโตรเคมียืนยันนโยบาย “Domestic First” ให้ความสำคัญกับการจัดสรรสินค้าเพื่อรองรับความต้องการภายในประเทศเป็นลำดับแรก ควบคู่กับการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และการวางแผนจัดหาวัตถุดิบจากแหล่งทางเลือก ซึ่งจะช่วยเพิ่มปริมาณสินค้าเข้าสู่ตลาด และบรรเทาความตึงตัวในระยะถัดไป

ผู้แทนกลุ่มผู้ผลิตปิโตรเคมียืนยันว่า ภาคการผลิตยังคงดำเนินการได้อย่างเต็มศักยภาพ มีเสถียรภาพ และสามารถรองรับความต้องการใช้ในประเทศได้อย่างเพียงพอ โดยมีการบริหารจัดการซัพพลายอย่างต่อเนื่อง