นักไวรัสวิทยา เผยผลวิจัย เหตุ BA.2.75 เข้ามาแทนที่ BA.5

18 ธ.ค.2565-ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา นักไวรัสวิทยา ไบโอเทค โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Anan Jongkaewwattana ระบุว่า งานวิจัยชิ้นนี้ออกมาตรงกับสถานการณ์ในไทยครับ เพราะกำลังสงสัยว่าทำไม BA.2.75 เป็นสายพันธุ์หลักเข้ามาแทนที่ BA.5 ได้ ทั้งๆที่ผลการทดสอบในหลายห้องปฏิบัติการว่าไวรัสสายพันธุ์นี้ไม่ได้มีคุณสมบัติหนีภูมิคุ้มกันจากวัคซีน หรือ ภูมิจากธรรมชาติที่โดดเด่นเหมือนสายพันธุ์อื่นๆ

ผลการศึกษาในงานวิจัยนี้พบว่า BA.2.75 โดดเด่นเรื่องความสามารถในการจับกับโปรตีนตัวรับ ACE2 บนผิวเซลล์ได้ดีกว่า BA.2 เดิมถึง 9 เท่า ซึ่งอธิบายได้ว่า หนีภูมิอาจไม่ต้องเก่งมากแต่จับกับเซลล์ได้ดีก็สามารถกลายเป็นไวรัสสายพันธุ์หลักได้ การใช้ความสามารถในการหนีภูมิอย่างเดียวอาจจะไม่พอในการทำนายทิศทางของไวรัสในการปรับตัวเอง

ไวรัสที่จะกลายเป็นสายพันธุ์หลักในธรรมชาติจึงพยายามสร้างสมดุลระหว่างความสามารถในการจับกับโปรตีนตัวรับและความสามารถในการหนีภูมิให้อยู่ในระดับที่พอเหมาะ ตัวไหนไปอยู่ตำแหน่งที่ลงตัวน่าจะเป็นตัวที่เหมาะสมที่สุดในธรรมชาติ

ถ้าดูตามกราฟที่เทียบทั้งการหนีภูมิ และ ความสามารถในการจับกับโปรตีน ACE2 แล้ว ตัวที่น่าจับตามองที่สุดตอนนี้คือ กลุ่ม BN.1 เพราะจับกับ ACE2 ได้ระดับเดียวกับ BA.2.75 แต่หนีภูมิเก่งกว่าอย่างมีนัยสำคัญ