ตูนิเซียเผชิญวิกฤติการเมืองครั้งใหญ่สุดในรอบ 10 ปี นับแต่โค่นเผด็จการเปลี่ยนสู่ประชาธิปไตย ประธานาธิบดีคาอิส ไซเอ็ด ปลดนายกรัฐมนตรีและพักการทำหน้าที่ของสภา หลังจากมีการประท้วงใหญ่เมื่อวันอาทิตย์เพื่อขับไล่รัฐบาลที่ล้มเหลวในการรับมือโควิด-19 ประชาชนพากันออกมาฉลอง แต่ประธานสภาระบุเป็นการรัฐประหาร

ชาวตูนิเซียออกมาฉลองบนท้องถนนเมื่อคืนวันอาทิตย์ ภายหลังประธานาธิบดีคาอิส ไซเอ็ด สั่งปลดนายกรัฐมนตรีและพักการทำหน้าที่ของสภา (Jdidi Wassim/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)

    ประธานาธิบดีคาอิส ไซเอ็ด ซึ่งชนะการเลือกตั้งเมื่อปี 2562 แถลงต่อประชาชนเมื่อคืนวันอาทิตย์ที่ 25 กรกฎาคม ประกาศใช้อำนาจตามมาตรา 80 ของรัฐธรรมนูญฉบับปี 2457 ปลดนายกฯ ฮิเชม เมชิชี พร้อมกับออกคำสั่งประธานาธิบดีระงับการทำหน้าที่ของสภาผู้แทนราษฎรนาน 30 วัน รวมถึงยกเลิกเอกสิทธิ์คุ้มครองสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

    "เรากำลังนำทางผ่านช่วงเวลาที่ละเอียดอ่อนที่สุดในประวัติศาสตร์ของตูนิเซีย" ไซเอ็ดแถลง โดยระบุว่า เขาจำเป็นต้องตัดสินใจรวบอำนาจบริหารไว้ เพื่อรักษาประเทศตูนิเซียและประชาชนตูนิเซีย ด้วยความช่วยเหลือของรัฐบาล โดยเขาจะแต่งตั้งนายกฯ คนใหม่ในภายหลัง

    การอ้างมาตรารัฐธรรมนูญซึ่งยังมีปัญหาในการตีความ เพื่อปลดนายกรัฐมนตรีและพักการประชุมสภาครั้งนี้ เกิดขึ้นหลังจากความขัดแย้งและภาวะติดตายทางการเมืองยาวนานหลายเดือน ระหว่างไซเอ็ด ซึ่งเป็นนักการเมืองอิสระ กับนายกฯ เมชิชี และสภาผู้แทนราษฎร ที่มีราชิด กันนูชี ผู้นำพรรคเอ็นนาห์ดา ที่เป็นพรรคอิสลามสายกลางใหญ่ที่สุดในสภา เป็นประธานสภา ในขณะที่ประเทศกำลังถลำสู่วิกฤติเศรษฐกิจที่ซ้ำเติมโดยการระบาดของโควิด-19

    เมื่อวันอาทิตย์ ประชาชนนับพันคนชุมนุมด้านหน้าสภาผู้แทนราษฎร ร้องตะโกนขับไล่นายกฯ และพรรคเอ็นนาห์ดา ด้วยความไม่พอใจการจัดการวิกฤติโควิด-19 ที่มีผู้ติดเชื้อเพิ่มสูงขึ้นและโครงการฉีดวัคซีนล้มเหลว ไปจนถึงความโกรธสะสมต่อปัญหาเรื้อรังทางเศรษฐกิจและการเมือง นอกจากที่กรุงตูนิส มีรายงานการประท้วงที่เมืองกาฟซา, ไครูน, โมนาสตีร์, ซูสส์ และโทเซอร์

    ตูนิเซียมีผู้ติดเชื้อไวรัสสะสม 569,289 คน เสียชีวิตแล้ว 18,600 คน สัปดาห์ที่ผ่านมา เมชิชีเพิ่งสั่งปลดรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ที่ล้มเหลวในการรับมือกับการแพร่ระบาดและโครงการเปิดให้ประชาชนวอล์กอินฉีดวัคซีนในศูนย์ต่างๆ เกิดปัญหาวุ่นวายขึ้น

    ภายหลังคำประกาศปลดนายกฯ ชาวตูนิเซียหลายหมื่นคนออกมาฉลองจุดพลุไฟและบีบแตรรถยนต์บนท้องถนนในกรุงตูนิส และอีกหลายเมือง โดยไม่นำพาเคอร์ฟิวควบคุมโควิด-19

    ด้านกันนูชี ประณามคำสั่งของประธานาธิบดีว่าเป็นการก่อรัฐประหารและโจมตีประชาธิปไตย พร้อมกับเรียกร้องผู้สนับสนุนพรรคเอ็นนาห์ดาออกมาชุมนุมประท้วง ช่วงเช้าวันจันทร์ เขาเดินทางไปที่สภาโดยประกาศว่าจะเรียกประชุมสภาอย่างท้าทายไซเอ็ด แต่ทหารที่วางกำลังภายนอกสภาหยุดเขาไว้ นอกจากนี้ผู้สนับสนุนทั้งสองฝ่ายปะทะและขว้างปาก้อนหินใส่กัน ขณะที่แกนนำของเอ็นนาห์ดานั่งปักหลักประท้วงด้านนอกรัฐสภา

    "ประชาชนต้องการให้ยุบสภา" ฝูงชนร้องตะโกน

    เอเอฟพีอ้างคำกล่าวของตูนิส ฟาร์ฮัต ชาวเมืองกาฟซาวัย 49 ปี ว่าประธานาธิบดีเข้าใจความต้องการของประชาชน "เขาแสดงให้เห็นแล้วว่าเขาเป็นวีรบุรุษตัวจริง"

    "ความอดทนของเรามีขีดจำกัด ไม่มีที่ว่างสำหรับผู้แพ้ เท่านี้แหละ เกมจบแล้ว" อิบราฮิมวัย 24 ปี กล่าวคำขวัญที่ผู้ชุมนุมเคยตะโกนขับไล่เผด็จการไซน์ เอล อาบีดีน เบน อาลี ในการปฏิวัติอาหรับสปริงเมื่อปี 2554

    ใกล้กันมีชายวัย 40 ปีเศษคนหนึ่งมองดูอย่างไม่กระตือรือร้นนัก "คนโง่พวกนี้กำลังฉลองการถือกำเนิดของเผด็จการคนใหม่" เขาบอกกับเอเอฟพี

    ไซเอ็ด ซึ่งกฎหมายให้อำนาจประธานาธิบดีคุมด้านความมั่นคงรวมถึงกองทัพ และด้านการต่างประเทศ เตือนฝ่ายต่อต้านอย่าได้ตอบโต้ด้วยอาวุธ "ใครก็ตามที่ยิงกระสุนปืน กองทัพจะตอบสนองด้วยกระสุนปืน" เขาขู่.